الفصل الأول
Birinci Fasıl
عالَم
Bir Dünya
كان عالَمًا متداعيًا قد شارف النهاية … خلاصة ما يقال فيه إنه عالَم فقد العقيدة كما فقد النظام …
Çökmekte olan, sona yaklaşmış bir dünyaydı … Hakkında söylenecek sözün özeti şudur: İnancı kaybettiği gibi düzeni de kaybetmiş bir dünyaydı …
أي أنه فقد أسباب الطمأنينة في الباطن والظاهر … طمأنينة الباطن التي تنشأ من الركون إلى قوة في الغيب، تبسط العدل، وتحمي الضعف، وتجزي الظلم، وتختار الأصلح الأكمل من جميع الأمور …
Yani içte ve dışta huzur sebeplerini kaybetmişti … Adaleti yayan, zayıfı koruyan, zulmü cezalandıran ve bütün işlerde en yararlı, en yetkin olanı seçen gaybdaki bir güce dayanmaktan doğan iç huzurunu …
وطمأنينة الظاهر التي تنشأ من الركون إلى دولة تقضي بالشريعة، وتفصل بين البغاة والأبرياء، وتحرس الطريق، وتُخيف العائثين بالفساد …
Ve şeriatla hükmeden, zorbalarla masumları birbirinden ayıran, yolu koruyan ve bozgunculuk çıkaranları korkutan bir devlete dayanmaktan doğan dış huzurunu …
بيزنطة قد خرجت من الدين إلى الجدل العقيم الذي أصبح بعد ذلك علمًا عليها، وتضاءلت سطوتها في البر والبحر حتى طمع فيها من كان يحتمي بجوارها …
Bizans dinden çıkıp daha sonra kendisiyle anılır hâle gelen kısır tartışmalara dalmış; karada ve denizdeki kudreti öylesine azalmıştı ki vaktiyle onun himayesine sığınanlar bile ona göz diker olmuştu …
وفارس قد سخر فيها المجوس من دين المجوس … وكمنت حول عرشها كوامن الغِيلَة، وبواعث الفتن، ونوازع الشهوات …
Fars'ta ise Mecûsîler Mecûsîlik diniyle alay eder olmuştu … Tahtının çevresinde suikast odakları, fitne sebepleri ve şehvet dürtüleri pusuya yatmıştı …
والحبشة ضائعة بين الأوثان المستعارة من الحضارة تارة ومن الهمجية تارة، وبين التوحيد الذي هو ضرب من عبادة الأوثان … ثم هي بعد هذا التشويه في الدين، ليست بذات رسالة في الدنيا ولا بذات طور من أطوار التاريخ … فليس لها عمل باق في سجل الأعمال الباقيات.
Habeşistan ise kâh medeniyetten kâh barbarlıktan ödünç alınmış putlar ile bir çeşit putperestlik olan tevhid arasında kaybolup gitmişti … Üstelik dindeki bu çarpıtmanın ardından, dünyada ne bir risalet sahibiydi ne de tarihin evrelerinden bir evreyi temsil ediyordu … Kalıcı işler sicilinde kalıcı hiçbir eseri yoktu.
عالم يتطلع إلى حال غير حاله … عالم يتهيأ للتبديل أو للهدم ثم للبناء.
Bulunduğu hâlden başka bir hâli gözleyen bir dünya … Değişime yahut yıkılıp yeniden kurulmaya hazırlanan bir dünya.
أمَّة
Bir Ümmet
وبين هذه الدول المتداعيات، أمَّة ليست بذات دولة، ولكنها تتأهب لإقامة دولة … هي أمَّة العرب وقد تيقظت لوجودها وشعرت بمكانتها، كما شعرت بالخطر عليها وبمواضع النقص منها.
Çökmekte olan bu devletlerin arasında, devlet sahibi olmayan ama devlet kurmaya hazırlanan bir ümmet vardı … Bu, varlığının bilincine varmış ve konumunu hissetmiş, aynı zamanda üzerindeki tehlikeyi ve kendi eksik yönlerini de sezmiş olan Arap ümmetiydi.
في أيديها تجارة العالمين كلها …
İki dünyanın bütün ticareti onun elindeydi …
فإذا سارت القوافل من خليج فارس إلى بحر الروم، فهي تسير في البادية بين حراس من العرب لا سلطان عليهم للدول المتداعية … أو هم قد شعروا بذلك السلطان حينًا في إبان الصولة الرومانية والصولة الفارسية، ثم علموا أنهم مالكون لزمامهم، يرضون فتتصل الأرزاق بين المشرق والمغرب، وبين المغرب والمشرق، ويغضبون فتبور التجارة وينضب المورد وتكسد الأسواق.
Kervanlar Fars Körfezi'nden Rûm Denizi'ne doğru yola çıktığında, çölde, çökmekte olan devletlerin üzerlerinde hiçbir hâkimiyeti bulunmayan Arap muhafızların arasından geçerdi … Yahut onlar, Roma ve Fars kudretinin zirvede olduğu sıralarda bu hâkimiyeti bir süre hissetmişler, sonra kendi dizginlerinin kendi ellerinde olduğunu anlamışlardı: Onlar razı olduğunda doğu ile batı, batı ile doğu arasında rızıklar birbirine kavuşur; öfkelendiklerinde ise ticaret kesilir, kaynak kurur ve pazarlara durgunluk çökerdi.
وإذا سارت القوافل من اليمن إلى الشام أو من بحر القلزم إلى بحر الروم، فهي في جيرة الأعراب من كلتا الطريقين.
Kervanlar Yemen'den Şam'a yahut Kulzüm Denizi'nden Rûm Denizi'ne yürüdüğünde de her iki yolda yine bedevîlerin komşuluğundaydı.
أمَّة تيقظت لوجودها، وعرفت شأنها بين من يحْدِقون بصحرائها … ثم رأت هؤلاء المحيطين بها يجورون عليها، ويريدون إخضاعها وابتلاعها …
Varlığının bilincine varmış, çölünü kuşatanlar arasındaki değerini anlamış bir ümmet … Sonra kendisini çevreleyen bu güçlerin üzerine çullandığını, kendisini boyunduruk altına alıp yutmak istediğini gördü …
فهرقل الرومي يرسل إلى مكة من يحكمها، وأبرهة الحبشي يزحف إلى مكة بمن يهدم كعبتها ويستبدل بها كعبة غيرها، وفارس تطغى على شرق البلاد وعلى جنوبها …
Rûm hükümdarı Herakleios Mekke'ye orayı yönetecek birini gönderiyor, Habeşli Ebrehe Kâbe'sini yıkıp yerine başka bir Kâbe koyacak ordusuyla Mekke'nin üzerine yürüyor, Fars ise ülkenin doğusunu ve güneyini ezip geçiyordu …
خطر من خارجها، يزيد الأمة يقظة وانتباهًا لوجودها …
Dışarıdan gelen, ümmetin uyanıklığını ve varlığına dair farkındalığını artıran bir tehlike …
وخطر من داخلها، يدفع بها إلى الزوال أو إلى استكمال النقص المستشري في حياتها …
Ve içeriden gelen, onu ya yok olmaya ya da hayatının dört bir yanını sarmış olan eksikliği tamamlamaya iten bir tehlike …
مدينة واحدة تجتمع فيها ثروة الجزيرة، وعصبة واحدة من سادة القوم تجتمع في أيديها ثروة المدينة …
Yarımadanın servetinin kendisinde toplandığı tek bir şehir ve şehrin servetinin kendi ellerinde toplandığı, kavmin efendilerinden oluşan tek bir zümre …
حالة لا استقرار فيها …
İstikrar barındırmayan bir hâl …
فمن هنا الترف، والطمع، والخمر، والقمار، والمتعة، وتسخير الأقوياء للضعفاء …
Bir yanda sefahat, açgözlülük, içki, kumar, zevk ü safa ve güçlülerin zayıfları ezip kullanması …
ومن هنا الفاقة، والحسرة، والشك في صلاح الأمور …
Öbür yanda yoksulluk, hasret ve işlerin düzeleceğine dair şüphe …
ولكنه شك يبحث ويضطرب، وليس بالشك الذي يستجم ويستكين فحيثما اجتمع أناس من أولي الرأي يذكرون العقيدة وطمأنينة الضمير، فهناك هاتف بينهم بسوء ما هم عليه. اجتمع أناس بنخلة لإحياء عيد العُزَّى، فقال رجل منهم لإخوانه: «والله ما قومكم على شيء وإنهم لفي ضلال … فما حجر نطيف به لا يسمع ولا يبصر ولا يضر ولا ينفع، ومن فوقه يجري دم النحور. يا قوم التمسوا لكم دينًا غير هذا الدين الذي أنتم عليه» … ثم تفرقوا، فمنهم من تنصر، ومنهم من اعتزل الأوثان، ومنهم من انتظر حتى سمع دعوة الإسلام فلبَّاها … وكان الذي تنصر وسمع دعوة الإسلام ورقة بن نوفل الذي كتب له أن يتلقى بشارة النبي العربي عند ظهوره، ويلقي إليه بالبشارة.
Ancak bu, arayan ve çırpınan bir şüpheydi; dinlenmeye çekilip boyun eğen bir şüphe değil. Akıl ve görüş sahiplerinden birtakım insanlar nerede bir araya gelip inancı ve vicdan huzurunu ansalar, aralarında içinde bulundukları hâlin kötülüğünü haykıran bir ses yükseliyordu. Bir grup insan Uzzâ bayramını kutlamak üzere Nahle'de toplanmıştı; içlerinden bir adam kardeşlerine şöyle dedi: “Vallahi kavminiz hiçbir temel üzerinde değildir ve apaçık bir sapıklık içindedir … İşitmeyen, görmeyen, ne zarar ne de fayda veren, üzerinden kurban kanları akan bir taşın etrafında dönüp duruyoruz da ne oluyor! Ey kavmim, kendinize üzerinde bulunduğunuz bu dinden başka bir din arayın” … Sonra dağıldılar; kimisi Hıristiyan oldu, kimisi putlardan uzaklaştı, kimisi de İslâm davetini işitinceye kadar bekleyip sonunda ona icabet etti … Hıristiyan olan ve İslâm davetini işiten kişi, Arap Peygamber'in zuhurunda onun müjdesini almak ve kendisini müjdelemek nasip olan Varaka b. Nevfel idi.
هؤلاء شكوا وبحثوا عن العقيدة وطمأنينة الضمير …
Bunlar şüpheye düştüler; inancı ve vicdan huzurunu aradılar …
وغيرهم شكوا وبحثوا عن وازع من الضمير، ووازع من السلطان، فاجتمعت بنو هاشم وزهرة وتَيم يتعاهدون باسم الله المنتقم لَيكونُنَّ مع المظلوم حتى يُؤدَّى إليه حقه … وذلك حلف الفضول الذي شهده النبي العربي في شبابه، وقال فيه: «ما أحب أن يكون لي بحلف حضرته في دار ابن جدعان حمر النعم.»
Başkaları ise şüpheye düşüp vicdandan gelen bir caydırıcı güç ve otoriteden gelen bir yaptırım aradılar. Böylece Hâşimoğulları, Zühreoğulları ve Teymoğulları toplanarak, hakkı kendisine geri verilinceye kadar mazlumun yanında yer alacaklarına dair intikam sahibi Allah adına ahitleştiler … İşte bu, Arap Peygamber'in gençliğinde şahit olduğu ve hakkında, “İbn Cüd'ân'ın evinde hazır bulunduğum anlaşmaya karşılık kızıl develerin benim olmasını istemezdim” buyurduğu Hılfü'l-fudûl (Erdemliler İttifakı) idi.
حالة لا تستقر، ولا تزال في طلب الاستقرار …
İstikrara kavuşmayan ve hâlâ istikrar arayan bir hâl …
وأمَّة يقظى! …
Ve uyanık bir ümmet! …
وخطر محدق بها مما حولها، ومما هو في دخائلها وأحشائها …
Hem çevresinden hem de kendi içinden ve bağrından kendisini kuşatan bir tehlike …
حالة تنذر بالزوال، وقلَّما تزول أمة يقظى في أوان انتباهها … فتلك إذن حالة للتبديل والتجديد.
Yok oluşun habercisi olan bir hâl; oysa uyanık bir ümmet, uyanış çağında nadiren yok olur … Öyleyse bu, değişim ve yenilenme hâlidir.
قبيلة
Bir Kabile
وقبيلة في تلك الأمَّة، في تلك المدينة … لها شعبتان:
O ümmetin içinde, o şehirde bir kabile … İki kolu vardı:
إحداهما من أصحاب الترف والطمع واستبقاء ما هو قائم، كما كان قائمًا على هواها …
Biri sefahat ve açgözlülük ehli olup, mevcut düzeni kendi keyiflerine göre süregeldiği şekliyle korumak isteyenlerdi …
والأخرى من أصحاب التقوى والسماحة والتوسط بين مقام القوي الذي يجور ويطغى ويستبقي أداة الجور والطغيان، ومقام الضعيف الذي يحتمل الأذى، ويصبر على الكريهة، ولا يملك مع السيد الآمر إلا أن يُذعن له، ويأكل من فضلات يديه.
Diğeri ise takva, hoşgörü ve itidal ehliydi; zulmeden, azgınlaşan ve zulüm ile azgınlık araçlarını elinde tutan güçlünün konumuyla, eziyete katlanan, zorluğa sabreden ve buyurgan efendi karşısında boyun eğip onun elinin artıklarından yemekten başka çaresi olmayan zayıfın konumu arasında orta yolu tutanlardı.
بيت
Bir Hane
وبيت من تلك الشعبة الوسطى له كرم النسب العريق، وليس له لؤم الثروة الجامحة والكبرياء الجائحة، والقسوة على من دونه من المحرومين.
O orta koldan bir hane ki köklü bir soyun asaletine sahipti; fakat dizginsiz servetin, yıkıcı kibrin ve kendisinden aşağıda bulunan yoksullara karşı acımasızlığın bayağılığından uzaktı.
ذلك هو بيت عبد المطلب من صميم قريش ومن ذؤابتها العليا، وإن لم يكن معدودًا من أثرياء القبيلة القرشية في ذلك الأوان …
İşte bu, o sıralarda Kureyş kabilesinin zenginlerinden sayılmasa da Kureyş'in özünden ve en yüce doruğundan olan Abdülmuttalib hanesiydi …
ورأس هذا البيت — عبد المطلب — رجل قوي الخلق، قوي الإيمان فيما آمن به، حكيم مع قوة طبعه وشدة إيمانه، خليق أن يُنجب العَقِب الذي يبشر بدعوة وينضح عن دين.
Bu hanenin reisi — Abdülmuttalib — sağlam karakterli, inandığı şeye güçlü bir imanla bağlı, tabiatının kuvveti ve imanının şiddetiyle birlikte hikmet sahibi, bir daveti müjdeleyecek ve bir dini savunacak nesli dünyaya getirmeye layık bir adamdı.
نَذَرَ لئن عاش له عشرة بنين لينحرن أحدهم عند الكعبة … ثم أحله قومه وأحلته العرَّافة من نذره، فأبى أن يتحلل حتى يستوثق من رضا الرب ورضا ضميره …
On oğlu yaşarsa içlerinden birini Kâbe'nin yanında kurban edeceğine dair adakta bulunmuştu … Sonra kavmi ve kadın kâhin kendisini adağından muaf tuttuğu hâlde, o, Rabbinin rızasından ve kendi vicdanının huzurundan emin oluncaya kadar bu yükümlülükten kurtulmayı reddetti …
سألتهم العرَّافة: «كم الدِّية فيكم؟»
Kadın kâhin onlara sordu: “Aranızda diyet ne kadardır?”
قالوا: «عشر من الإبل.»
Dediler ki: “On deve.”
قالت: «فتقربوا إذن بعشر من الإبل، واضربوا على الفتى وعليها بالقداح … فإن خرجت على صاحبكم فزيدوا من الإبل حتى يرضى ربكم.» فما زالوا يزيدون حتى بلغت الإبل مائة وخرجت القداح عليها فهتفت قريش بعيد المطلب: «لقد رضي ربك … فأطلق فتاك.» وكان خليقًا بمن يريد أن يتحلل ويتعلل أن يقبل ولا حرج عليه، ولكن عبد المطلب لم يكن من المتحللين المتعللين، فأبى إلا أن يضرب عليها القداح ثلاث مرات، ثم نحرت الإبل للجياع من الأناسي والسباع.
[Kâhin] dedi ki: “Öyleyse on deve kurban olarak sunun, delikanlı ile develer arasında fal okları çekin … Eğer oklar arkadaşınıza çıkarsa, Rabbiniz razı oluncaya kadar develerin sayısını artırın.” Onlar sayıyı artırmaya devam ettiler; nihayet develer yüze ulaştı ve oklar develere çıktı. Bunun üzerine Kureyş, Abdülmuttalib'e seslendi: “Rabbin razı oldu … Delikanlını serbest bırak.” Yükümlülükten sıyrılmak ve bahane aramak isteyen birinin hiçbir sakınca görmeden bunu kabul etmesi beklenirdi; fakat Abdülmuttalib yükümlülükten sıyrılıp bahane arayanlardan değildi. Okları üç kez çekmedikçe kabul etmedi; ardından develer aç insanlar ve yırtıcı hayvanlar için boğazlandı.
وجاء القائد الحبشي يهدم الكعبة ويسطو على الإبل والشاء … فلما سأله عبد المطلب أن يردَّ إليه إبله، قال له مقال السياسي المحرج المداور بالكلام: «أراك تسأل عن إبلك ولا تسأل عن الكعبة.»
Habeşli komutan Kâbe'yi yıkmaya gelmiş, develeri ve koyunları yağmalamıştı … Abdülmuttalib ondan develerini geri vermesini isteyince, [komutan] sıkışmış ve sözüevirip çeviren bir siyasetçi edasıyla şöyle dedi: “Bakıyorum da develerini soruyorsun, Kâbe'yi sormuyorsun.”
فأجابه عبد المطلب جواب الحكيم المؤمن: «أما الإبل فأنا ربُّها، وأما البيت فله ربٌّ يحميه!»
Abdülmuttalib ona, imanlı bir bilgenin cevabını verdi: “Develere gelince, onların sahibi benim; Beyt'e gelince, onun da kendisini koruyacak bir Rabbi vardır!”
فكان إيمانه إيمانًا كفئًا لدهاء السياسة، ولم يكن إيمان العجز والتواكل والاستسلام …
Onun imanı, siyasetin kurnazlığına denk bir imandı; acziyetin, tevekkülsüzce işi başkasına bırakmanın ve teslimiyetin imanı değildi …
ومن كان له هذا الخلق، وهذا الضمير، وهذا الإيمان، وهذه الرئاسة، فليس من عجب أن ينجب نبيًّا في زمان يستدعي الأنبياء، ومكان مهيأ لهم دون كل مكان … بل العجب أن يكون الأمر غير ما كان.
Böyle bir ahlaka, böyle bir vicdana, böyle bir imana ve böyle bir reisliğe sahip olan bir kimsenin, peygamberleri çağıran bir zamanda ve her yerden çok onlar için hazırlanmış bir mekânda bir peygamber dünyaya getirmesi şaşılacak şey değildir … Asıl şaşılacak olan, işin olduğundan başka türlü olmasıdır.
أب
Bir Baba
وإذا كان عبد المطلب جدًّا صالحًا لنبي كريم، فابنه عبد الله نعم الأب لذلك النبي الكريم …
Abdülmuttalib kerim bir peygamber için salih bir dede idiyse, oğlu Abdullah da o kerim peygamber için ne güzel bir babaydı …
لكأنما كان بضعة من عالم الغيب، أُرْسِلت إلى هذه الدنيا لتعقب فيها نبيًّا وهي لا تراه، ثم تعود.
Sanki o, gayb âleminden bir parçaydı; kendisi onu görmeden ardında bir peygamber bırakmak üzere bu dünyaya gönderilmiş, sonra da geri dönmüştü.
كان إنسانًا من طينة الشهداء، يتجه إلى القلب الإنساني بكل ما فيه من حب وحنو ورحمة. فهو الفتى الذي اسمه عبد الله والذي اختير للفداء، فجاشت له شفقة قومه حتى تركه لهم القدر إلى حين. وهو الفتى الذي تحدثت الفتيات في الخدور بوسامته وحيائه، وودت مئات منهن لو نعمن منه بنعمة الزواج، وهو الفتى الذي أقام مع عروسه ثلاثة أيام، ثم سافر ليتَّجر فإذا هي السفرة التي لا يؤوب منها الذاهبون، وهو الفتى الذي مات وهو غريب، وولد له نسله الكريم وهو دفين.
Şehitlerin hamurundan yoğrulmuş, içindeki bütün sevgi, şefkat ve merhametle insan kalbine yönelen bir insandı. O, adı Abdullah olan ve kurban edilmek üzere seçilen, bunun üzerine kavminin şefkati coşup taşarak kaderin kendisini bir süreliğine onlara bağışladığı delikanlıydı. O, perde arkasındaki genç kızların yakışıklılığını ve hayâsını konuştuğu, yüzlercesinin kendisiyle evlilik nimetine erişmeyi arzuladığı delikanlıydı. O, geliniyle üç gün kaldıktan sonra ticaret için yola çıkan ve çıktığı bu yolculuk gidenlerin bir daha dönmediği sefer olan delikanlıydı. Ve o, gurbette ölen, kerim nesli ise kendisi toprağın altındayken dünyaya gelen delikanlıydı.
وهكذا تتمثل البصائر الخاشعة آباء الأنبياء والسلالة التي تصل بين الآخرة والدنيا وبين عالم البقاء وعالم الفناء …
İşte huşû içindeki basiretler, peygamberlerin babalarını ve ahiret ile dünyayı, beka âlemi ile fena âlemini birbirine bağlayan soyu böyle tasavvur eder …
رجل
Bir Adam
عالم يتطلع إلى نبي … وأمة تتطلع إلى نبي، ومدينة تتطلع إلى نبي، وقبيلة وبيت وأبوان أصلح ما يكونون لإنجاب ذلك النبي.
Bir peygamber gözleyen bir dünya … Bir peygamber gözleyen bir ümmet, bir peygamber gözleyen bir şehir ve o peygamberi dünyaya getirmeye en layık kabile, hane ve anne baba.
ثم ها هو ذا رجل لا يشركه رجل آخر في صفاته ومقدماته، ولا يدانيه رجل آخر في مناقبه الفضلى التي هيَّأته لتلك الرسالة الروحية المأمولة في المدينة … وفي الجزيرة، وفي العالم بأسره.
Sonra işte, vasıflarında ve yetişme şartlarında başka hiçbir erkeğin kendisine ortak olmadığı; şehirde … yarımadada ve bütün dünyada umulan o ruhî risalet için kendisini hazırlayan üstün meziyetlerinde başka hiçbir kimsenin yanına yaklaşamadığı bir adam.
نبيل عريق النسب، وليس بالوضيع الخامل، فيصغر قدره في أمَّة الأنساب والأحساب …
Köklü bir soya sahip bir asilzade; soyların ve şereflerin üstün tutulduğu bir ümmet içinde değeri küçümsenecek silik ve bayağı biri değil …
فقير … وليس بالغني المترف، فيطغيه بأس النبلاء والأغنياء، ويغلق قلبه ما يغلق القلوب من جشع القوة واليسار.
Bir yoksul … Asillerin ve zenginlerin zorbalığının kendisini azdıracağı, güç ve servet hırsının kalpleri kapattığı gibi kalbini kapatacağı şımarık bir zengin değil.
يتيم بين رحماء … فليس هو بالمدلل الذي يقتل فيه التدليل ملكة الجد والإرادة والاستقلال، وليس هو بالمهجور المنبوذ الذي تقتل فيه القسوة روح الأمل وعزة النفس وسليقة الطموح، وفضيلة العطف على الآخرين.
Merhametliler arasında bir yetim … Ne şımartılmanın kendisinde ciddiyet, irade ve bağımsızlık melekesini öldürdüğü şımarık biri; ne de acımasızlığın kendisinde umut ruhunu, izzetinefsi, yükselme fıtratını ve başkalarına şefkat gösterme erdemini öldürdüğü terk edilmiş ve dışlanmış biri.
خبير بكل ما يختبره العرب من ضروب العيش في البادية والحاضرة، تربى في الصحراء وألِف المدينة، ورعى القطعان، واشتغل بالتجارة، وشهد الحروب والأحلاف، واقترب من السراة ولم يبتعد من الفقراء.
Arapların çölde ve şehirde tecrübe ettiği her türlü yaşayış biçimini bilen biri: Çölde büyüdü ve şehre ısındı; sürü güttü, ticaretle uğraştı, savaşlara ve antlaşmalara şahit oldu; ileri gelenlere yakın bulundu ama yoksullardan da uzaklaşmadı.
فهو خلاصة الكفاية العربية في خير ما تكون عليه الكفاية العربية …
O, Arap ehliyetinin olabileceği en hayırlı sûretteki özüdür …
وهو على صلة بالدنيا التي أحاطت بقومه … فلا هو يجهلها فيغفل عنها، ولا يغامسها كل المغامسة فيغرق في لُجَّتها.
Kavmini kuşatan dünyayla da irtibat hâlindeydi … Ne onu bilmeyecek kadar ondan habersizdi ne de dalgaları arasında boğulacak kadar büsbütün içine dalmıştı.
أصلح رجل من أصلح بيت في أصلح زمان لرسالة النجاة المرقوبة، على غير علم من الدنيا التي ترقبها …
Kendisini gözleyen dünyanın haberi olmaksızın, beklenen kurtuluş risaleti için en uygun zamanda, en uygun haneden çıkan en uygun adam …
ذلك محمد بن عبد الله عليه السلام …
İşte o, Muhammed b. Abdullah aleyhisselâm'dır …
قد ظهر والمدينة مهيأة لظهوره؛ لأنها محتاجة إليه، والجزيرة مهيأة لظهوره؛ لأنها محتاجة إليه، والدنيا مهيأة لظهوره؛ لأنها محتاجة إليه، وماذا من علامات الرسالة أصدق من هذه العلامة؟ … وماذا من تدبير المقادير أصدق من هذا التدبير؟ … وماذا من أساطير المخترعين للأساطير أعجب من هذا الواقع، ومن هذا التوفيق؟ … علامات الرسالة الصادقة هي عقيدة تحتاج إليها الأمة، وهي أسباب تمهد لظهورها، وهي رجل يضطلع بأمانتها في أوانها.
Şehir onun zuhuruna hazır iken ortaya çıktı, çünkü ona muhtaçtı; yarımada onun zuhuruna hazır iken ortaya çıktı, çünkü ona muhtaçtı; dünya onun zuhuruna hazır iken ortaya çıktı, çünkü ona muhtaçtı. Risalet alametleri arasında bu alametten daha doğru ne olabilir? … Kaderin tedbirleri arasında bu tedbirden daha gerçek ne olabilir? … Efsane uyduranların efsaneleri arasında bu hakikatten ve bu muvaffakiyetten daha hayret verici ne olabilir? … Doğru risaletin alametleri; ümmetin muhtaç olduğu bir inanç, onun zuhuruna zemin hazırlayan sebepler ve vakti geldiğinde onun emanetini omuzlayan bir adamdır.
فإذا تجمعت هذه العلامات، فماذا يلجئنا إلى علامة غيرها؟ … وإذا تعذر عليها أن تجتمع فأي علامة غيرها تنوب عنها أو تعوِّض ما نقص منها؟ …
Bu alametler bir araya gelmişse, bizi bundan başka bir alamet aramaya mecbur bırakan nedir? … Yok eğer bunların bir araya gelmesi imkânsız olsaydı, başka hangi alamet bunların yerini tutabilir yahut bunlardan eksileni telafi edebilirdi? …
خُلق محمد بن عبد الله ليكون رسولًا مبشرًا بدين، وإلا فلأي شيء خلق … ولأي عمل من أعمال هذه الحياة ترشحه كل هاتيك المقدمات والتوفيقات، وكل هاتيك المناقب والصفات؟
Muhammed b. Abdullah, bir dini müjdeleyen bir peygamber olmak için yaratılmıştır; aksi hâlde ne için yaratılmış olabilir … Ve bütün o ön hazırlıklar ile muvaffakiyetler, bütün o meziyetler ile vasıflar onu bu hayatın işlerinden hangi işe aday göstermektedir?
لو اشتغل بالتجارة طول حياته كما اشتغل بها فترة من الزمن، لكان تاجرًا أمينًا ناجحًا موثوقًا به في سوق التجار والشراة … ولكن التجارة كانت تشغل بعض صفاته، ثم تظل صفاته العليا معطلة لا حاجة إليها في هذا العمل مهما يتسع له المجال.
Bir süre uğraştığı gibi hayatı boyunca da ticaretle uğraşmış olsaydı, tüccarlar ve alıcılar pazarında dürüst, başarılı ve güvenilir bir tâcir olurdu … Ancak ticaret onun yalnızca bazı vasıflarını meşgul eder, alanı ne kadar genişlerse genişlesin bu işte kendilerine ihtiyaç duyulmayan yüce vasıfları ise atıl kalırdı.
ولو اشتغل زعيمًا بين قومه لصلح للزعامة، ولكن الزعامة لا تستوفي كل ما فيه من قدرة واستعداد …
Kavmi arasında bir lider olarak çalışsaydı liderliğe yakışırdı; fakat liderlik de onun içindeki kudret ve kabiliyetin tamamını kuşatamazdı …
فالذي أعده له زمانه وأعدته له فطرته هو الرسالة العالمية لا سواها، وما من أحد قد أعد في هذه الدنيا لرسالة دينية إن لم يكن محمد قد أعد لها أكمل إعداد …
Dolayısıyla zamanının ve fıtratının kendisini hazırladığı şey, başkasından değil, yalnızca evrensel risalettir. Ve eğer Muhammed bu risalet için en mükemmel şekilde hazırlanmamışsa, bu dünyada hiç kimse dinî bir risalet için hazırlanmamış demektir …
بشائر الرسالة
Risaletin Müjdeleri
والمؤرخون يُجهدون أقلامهم غاية الجهد في استقصاء بشائر الرسالة المحمدية … يسردون ما أكده الرواة منها وما لم يؤكدوه، وما قَبِلَه الثقات منها وما لم يَقْبلوه، وما أيدته الحوادث أو ناقضته، وما وافقته العلوم الحديثة أو عارضته، ويتفقون في الرأي والهوى بين تفسير الإيمان وتفسير العيان، وتفسير المعرفة وتفسير الجهالة، فهل يستطيعون أن يختلفوا لحظة واحدة في آثار تلك البشائر التي سبقت الميلاد، أو صاحبت الميلاد حين ظهرت الدعوة واستفاض أمر الإسلام.
Tarihçiler, Muhammedî risaletin müjdelerini araştırıp ortaya koymak için kalemlerini son haddine kadar yorarlar … Bunlardan râvilerin teyit ettikleriyle etmediklerini, güvenilir kimselerin kabul ettikleriyle etmediklerini, hadiselerin destekledikleri yahut çürüttüklerini, modern ilimlerin uygun buldukları yahut karşı çıktıklarını bir bir sıralarlar. İmanın yorumu ile gözlemin yorumu, bilginin yorumu ile cehaletin yorumu arasında görüş ve arzuda birleşirler. Peki, davet ortaya çıkıp İslâm'ın işi yayıldığında, doğumdan önce gelen yahut doğuma eşlik eden o müjdelerin tesirleri konusunda bir an olsun ihtilaf edebilirler mi?
لا موضع هنا لاختلاف …
Burada ihtilafa yer yoktur …
فما من بشارة من تلك البشائر كان لها أثر في إقناع أحد بالرسالة يوم صدع النبي بالرسالة، أو كان ثبوت الإسلام متوقفًا عليها.
Zira Peygamber risaleti açıkça ilan ettiği gün, o müjdelerden hiçbirinin herhangi bir kimseyi risalete ikna etmede bir tesiri olmamış yahut İslâm'ın sübûtu bunlara bağlı kalmamıştır.
لأن الذين شهدوا العلامات المزعومة يوم الميلاد، لم يعرفوا يومئذ مغزاها ومؤداها، ولا عرفوا أنها علامة على شيء، أو على رسالة ستأتي بعد أربعين سنة …
Çünkü doğum günü iddia edilen alametlere şahit olanlar, o gün bunların manasını ve nereye varacağını bilmiyorlardı; bunların bir şeye yahut kırk yıl sonra gelecek bir risalete alamet olduğunu da anlamamışlardı …
ولأن الذين سمعوا بالدعوة وأصاخوا إلى الرسالة بعد البشائر بأربعين سنة، لم يشهدوا بشارة واحدة منها، ولم يحتاجوا إلى شهودها ليؤمنوا بصدق ما سمعوه واحتاجوا إليه.
Ve çünkü müjdelerden kırk yıl sonra daveti işitip risalete kulak verenler, o müjdelerden tek bir tanesine bile şahit olmamışlar; işittikleri ve muhtaç oldukları şeyin doğruluğuna inanmak için bunlara şahit olmaya ihtiyaç da duymamışlardı.
وقد ولد مع النبي عليه السلام أطفال كثيرون في مشارق الأرض ومغاربها، فإذا جاز للمصدق أن ينسبها إلى مولده؛ جاز للمكابر أن ينسبها إلى مولد غيره. ولم تفصل الحوادث بالحق بين المصدقين والمكابرين إلا بعد عشرات السنين … يوم تأتي الدعوة بالآيات والبراهين غنية عن شهادة الشاهدين وإنكار المنكرين.
Peygamber aleyhisselâm ile birlikte yeryüzünün doğusunda ve batısında pek çok çocuk dünyaya gelmişti. Dolayısıyla tasdik eden kimsenin bu alametleri onun doğumuna nispet etmesi caiz olunca, inatla inkâr edenin de bunları bir başkasının doğumuna nispet etmesi caiz olurdu. Hadiseler, tasdik edenlerle inat edenlerin arasını hak ile ancak onlarca yıl sonra ayırmıştır … Davetin, şahitlik edenlerin şahitliğinden ve inkâr edenlerin inkârından müstağni kılan âyetler ve burhanlarla geldiği gün.
أما العلامة التي لا التباس فيها ولا سبيل إلى إنكارها، فهي علامة الكون وعلامة التاريخ.
İçinde hiçbir kapalılık bulunmayan ve inkârına hiçbir yol olmayan alamete gelince; o, kâinatın alameti ve tarihin alametidir.
قالت حوادث الكون: لقد كانت الدنيا في حاجة إلى رسالة …
Kâinatın hadiseleri dedi ki: Dünya bir risalete muhtaçtı …
وقالت حقائق التاريخ: لقد كان محمد هو صاحب تلك الرسالة …
Tarihin hakikatleri dedi ki: O risaletin sahibi Muhammed idi …
ولا كلمة لقائل بعد علامة الكون وعلامة التاريخ …
Kâinatın alameti ve tarihin alametinden sonra artık söz söyleyecek kimseye söz kalmamıştır …