17769. Metin
مكية، وقيل مدنية، وآياتها ٥ [نزلت بعد عبس] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
Mekkîdir, Medenî olduğu da söylenmiştir; beş ayettir. [Abese'den sonra inmiştir.] Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla.
17770. Metin
[سورة القدر (٩٧) : الآيات ١ الى ٥]
[Kadr Suresi (97), 1-5. Ayetler]
17771. Metin
﷽
Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla.
17772. Metin
إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ (١) وَما أَدْراكَ ما لَيْلَةُ الْقَدْرِ (٢) لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ (٣) تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ (٤)
{ إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ (١) وَما أَدْراكَ ما لَيْلَةُ الْقَدْرِ (٢) لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ (٣) تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ (٤) } “Şüphesiz biz onu Kadir gecesinde indirdik. (1) Kadir gecesinin ne olduğunu sen nereden bileceksin? (2) Kadir gecesi bin aydan daha hayırlıdır. (3) Melekler ve Ruh, o gecede Rablerinin izniyle her bir iş için peyderpey inerler. (4)”
17773. Metin
سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ (٥)
{ سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ (٥) } “O [gece], tan yeri ağarıncaya kadar bir esenliktir. (5)”
17774. Metin
عظم القرآن من ثلاثة أوجه: أحدها: أن أسند إنزاله إليه وجعله مختصا به دون غيره:
[Allah Teâlâ] Kur'an'ı üç yönden yüceltmiştir: Birincisi; onun indirilmesini bizzat Kendisine isnat etmiş ve başkasına değil, sadece Kendisine has kılmıştır.
17775. Metin
والثاني. أنه جاء بضميره دون اسمه الظاهر شهادة له بالنباهة والاستغناء عن التنبيه عليه، والثالث: الرفع من مقدار الوقت الذي أنزل فيه. روى أنه أنزل جملة واحدة في ليلة القدر من اللوح المحفوظ إلى السماء الدنيا. وأملاه جبريل على السفرة، ثم كان ينزله على رسول الله ﷺ نجوما في ثلاث وعشرين سنة. وعن الشعبي: المعنى إنا ابتدأنا إنزاله في ليلة القدر واختلفوا في وقتها فأكثرهم على أنها في شهر رمضان في العشر الأواخر في أوتارها، وأكثر القول أنها السابعة منها، ولعل الداعي إلى إخفائها أن يحيى من يريدها الليالي الكثيرة:
İkincisi; şanının yüceliğine ve açıkça belirtilmeye ihtiyaç duymadığına şahitlik etmek üzere, açık ismi yerine [Kur'an'dan] zamirle bahsetmiştir. Üçüncüsü; indirildiği vaktin kadrini ve kıymetini yükseltmiştir. Rivayet edildiğine göre [Kur'an], Kadir gecesinde Levh-i Mahfuz'dan dünya semasına toptan (bir kerede) indirilmiştir. Cebrail onu Sefere'ye (yazıcı meleklere) yazdırmış, sonra da onu Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e yirmi üç senede parça parça indirmiştir. Şa'bî'den rivayet edildiğine göre mana şöyledir: "Biz onun indirilmesine Kadir gecesinde başladık." Vakti hususunda ise ihtilaf etmişlerdir; çoğunluğa göre o, Ramazan ayında, son on günün tek gecelerindedir. En yaygın görüş ise [son on günün] yedincisi (yirmi yedinci gece) olduğudur. Gizli tutulmasının hikmeti ise belki de ona ulaşmak isteyen kimsenin birçok geceyi ihya etmesi...
17776. Metin
طلبا لموافقتها، فتكثر عبادته ويتضاعف ثوابه، وأن لا يتكل الناس عند إظهارها على إصابة الفضل فيها فيفرطوا في غيرها. ومعنى ليلة القدر: ليلة تقدير الأمور وقضائها، من قوله تعالى فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ وقيل سميت بذلك لخطرها وشرفها على سائر الليالي وَما أَدْراكَ ما لَيْلَةُ الْقَدْرِ يعنى: ولم تبلغ درايتك غاية فضلها ومنتهى علو قدرها، ثم بين ذلك بأنها خير من ألف شهر، وسبب ارتقاء فضلها إلى هذه الغاية ما يوجد فيها من المصالح الدينية التي ذكرها:
...o geceye denk gelme arzusuyla ibadetini çoğaltması ve sevabının katlanması; ayrıca açıklandığı takdirde insanların sadece o gecedeki fazilete güvenip diğer geceleri ihmal etmemeleridir. Kadir gecesinin anlamı; işlerin takdir edilip hükme bağlandığı gecedir. Nitekim Allah Teâlâ: { فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ } “Her hikmetli iş o gecede ayırt edilir” buyurmuştur. Diğer gecelere nazaran büyüklüğü ve şerefi sebebiyle böyle isimlendirildiği de söylenmiştir. { وَما أَدْراكَ ما لَيْلَةُ الْقَدْرِ } “Kadir gecesinin ne olduğunu sen nereden bileceksin?” ifadesi, "Senin bilgin onun faziletinin son noktasına ve kadrinin yüceliğinin zirvesine ulaşmamıştır" demektir. Sonra bunu, onun bin aydan daha hayırlı olduğunu belirterek açıklamıştır. Faziletinin bu mertebeye yükselmesinin sebebi ise zikrettiği şu dinî maslahatların o gecede bulunmasıdır:
17777. Metin
من تنزل الملائكة والروح، وفصل كل أمر حكيم، وذكر في تخصيص هذه المدّة أنّ رسول الله ﷺ ذكر رجلا من بنى إسرائيل لبس السلاح في سبيل الله ألف شهر، فعجب المؤمنون من ذلك، وتقاصرت إليهم أعمالهم، فأعطوا ليلة هي خير من مدّة ذلك الغازي «١» . وقيل: إنّ الرجل فيما مضى ما كان يقال له عابد حتى يعبد الله ألف شهر، فأعطوا
...meleklerin ve Rûh'un inmesi ve her hikmetli işin ayırt edilip hükme bağlanmasıdır. Bu sürenin [bin ay olarak] belirlenmesi hususunda [şu rivayet] zikredilmiştir: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem, İsrâiloğulları'ndan Allah yolunda bin ay silah kuşanmış bir adamdan bahsetti. Müminler buna hayret ettiler ve kendi amellerini [onunkinin yanında] yetersiz gördüler. Bunun üzerine onlara, o gazinin [cihad ettiği] süreden daha hayırlı olan bir gece verildi.1 Şöyle de denilmiştir: Geçmiş ümmetlerde bir kimseye, bin ay Allah'a ibadet etmedikçe âbid denilmezdi. Bunun üzerine onlara...
17778. Metin
ليلة إن أحيوها كانوا أحق بأن يسموا عابدين من أولئك العباد تَنَزَّلُ إلى السماء الدنيا، وقيل: إلى الأرض وَالرُّوحُ جبريل. وقيل: خلق من الملائكة لا تراهم الملائكة إلا تلك الليلة مِنْ كُلِّ أَمْرٍ أى تتنزل من أجل كل أمر قضاه الله لتلك السنة إلى قابل. وقرئ: من كل امرئ، أى: من أجل كل إنسان. قيل: لا يلقون مؤمنا ولا مؤمنة إلا سلموا عليه في تلك الليلة سَلامٌ هِيَ ما هي إلا سلامة، أى: لا يقدر الله فيها إلا السلامة والخير، ويقضى في غيرها بلاء وسلامة. أو: ما هي إلا سلام لكثرة ما يسلمون على المؤمنين. وقرئ: مطلع، بفتح اللام وكسرها.
...ihya ettikleri takdirde o âbidlerden daha çok âbid olarak isimlendirilmeye layık olacakları bir gece verildi. { تَنَزَّلُ } "İnerler"; dünya semasına, [bir görüşe göre de] yeryüzüne [inerler] demektir. { وَالرُّوحُ } Cebrail'dir. Meleklerden bir zümre olduğu, meleklerin onları sadece o gece gördüğü de söylenmiştir. { مِنْ كُلِّ أَمْرٍ } yani Allah'ın o seneden gelecek seneye kadar takdir ettiği her bir iş için inerler. "من كل امرئ" şeklinde de okunmuştur; yani "her bir insan için" demektir. O gece hiçbir mümin erkek ve kadınla karşılaşmazlar ki ona selam vermemiş olsunlar denilmiştir. { سَلامٌ هِيَ } "O ancak bir esenliktir"; yani Allah o gecede esenlik ve hayırdan başka bir şey takdir etmez; diğer gecelerde ise bela ve esenliği [birlikte] takdir eder. Yahut: Meleklerin müminlere çokça selam vermelerinden ötürü "o ancak bir selamdır" [anlamındadır]. [مَطْلَعِ] kelimesi lam harfinin fethası ve kesresiyle (matla' ve matli') de okunmuştur.
17779. Metin
عن رسول الله ﷺ: «من قرأ سورة القدر أعطى من الأجر كمن صام رمضان وأحيا ليلة القدر «١» » .
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den [rivayet edildiğine göre]: «Kadir Suresi'ni okuyan kimseye, Ramazan orucunu tutmuş ve Kadir gecesini ihya etmiş kimse gibi ecir verilir «١».»