34284. Metin
وهي مكية.
Bu [sure] Mekkîdir.
34285. Metin
ذكروا أن عمرو بن العاص وفد على مسيلمة الكذاب [لعنه الله] (¬١) وذلك بعد ما بعث رسول الله ﷺ وقبل أن يسلم عمرو، فقال له مسيلمة: ماذا أنزل على صاحبكم في هذه المدة؟ قال (¬٢) لقد أنزل عليه سورة وجيزة بليغة. فقال: وما هي؟ فقال: " وَالْعَصْرِ * إِنَّ الإنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ * إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ" ففكر مسيلمة هُنَيهة ثم قال: وقد أنزل علي مثلها. فقال له عمرو: وما هو؟ فقال: يا وَبْر يا وَبْر، إنما أنت أذنان وصَدْر، وسائرك حفز نَقْز. ثم قال: كيف ترى يا عمرو؟ فقال له عمرو: والله إنك لتعلم أني أعلم أنك تكذب (¬٣)
Rivayet ettiklerine göre Amr b. el-Âs, yalancı Müseylime'nin [Allah ona lânet etsin] (¬١) yanına elçi olarak gitmişti. Bu, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem gönderildikten sonra ve Amr henüz Müslüman olmadan önceydi. Müseylime ona: “Bu süre zarfında arkadaşınıza ne indirildi?” diye sordu. [Amr] dedi ki (¬٢): “Ona kısa ve son derece beliğ bir sure indirildi.” Müseylime: “O nedir?” diye sordu. Amr: “{ وَالْعَصْرِ * إِنَّ الإنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ * إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ } “Asra yemin olsun ki, insan gerçekten ziyan içindedir. Ancak iman edip salih ameller işleyenler, birbirlerine hakkı tavsiye edenler ve sabrı tavsiye edenler müstesnadır.”” dedi. Müseylime bir süre düşündü, sonra: “Bana da onun benzeri indirildi.” dedi. Amr ona: “O nedir?” diye sordu. [Müseylime] şöyle dedi: “Ey vebr, ey vebr! Sen ancak iki kulak ve bir göğüsten ibaretsin, geri kalanın ise sıçrayıp durmaktan ibarettir.” Sonra: “Nasıl buldun ey Amr?” dedi. Amr da ona: “Allah'a yemin olsun ki, sen benim senin yalan söylediğini bildiğimi pekâlâ biliyorsun!” dedi (¬٣).
34286. Metin
وقد رأيت أبا بكر الخرائطي أسند (¬٤) في كتابه المعروف ب "مساوئ الأخلاق"، في الجزء الثاني منه، شيئًا من هذا أو قريبا منه (¬٥).
Ebû Bekir el-Harâitî'nin "Mesâviü'l-Ahlâk" olarak bilinen kitabının ikinci cildinde buna benzer veya buna yakın bir şeyi isnad ettiğini (¬٤) gördüm (¬٥).
34287. Metin
والوبْر: دويبة تشبه الهر، أعظم شيء فيه أذناه، وصدره وباقيه دميم. فأراد مسيلمة أن يركب من هذا الهذيان ما يعارض به القرآن، فلم يرج ذلك على عابد الأوثان في ذلك الزمان.
Vebr (الوبر): Kediye benzeyen küçük bir hayvandır; en belirgin yeri kulakları ve göğsüdür, geri kalanı ise çirkindir. Müseylime bu hezeyanla Kur'an'a karşı çıkacak bir söz uydurmak istemiş, fakat o zamanki putperest bile bunu kabul etmemiştir.
34288. Metin
وذكر الطبراني من طريق حماد بن سلمة، عن ثابت، عن عبد الله بن حصن [أبي مدينة]، قال: كان الرجلان من أصحاب رسول الله ﷺ إذا التقيا، لم يتفرقا إلا على أن يقرأ أحدهما على الآخر "سورة العصر" إلى آخرها، ثم يسلم أحدهما على الآخر (¬٦).
Taberânî, Hammâd b. Seleme yoluyla, Sâbit'ten, o da Abdullah b. Hısn [Ebû Medîne]'den rivayet etti ki şöyle demiştir: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashabından iki kişi karşılaştıklarında, biri diğerine Asr Suresi'ni sonuna kadar okumadan, sonra da biri diğerine selâm vermeden ayrılmazlardı (¬٦).
34289. Metin
وقال الشافعي، ﵀: لو تدبر الناس هذه السورة، لوسعتهم.
Şâfiî -Allah ona rahmet eylesin- şöyle demiştir: "Şayet insanlar bu sureyi iyice düşünselerdi, [bu sure] onlara yeterdi."
34290. Metin
﷽
Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla.
34291. Metin
{وَالْعَصْرِ (١) إِنَّ الإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ (٢) إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ (٣)}
{ وَالْعَصْرِ (١) إِنَّ الإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ (٢) إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ (٣) } “(1) Asra yemin olsun ki, (2) İnsan gerçekten ziyan içindedir. (3) Ancak iman edip salih ameller işleyenler, birbirlerine hakkı tavsiye edenler ve birbirlerine sabrı tavsiye edenler müstesnadır.”
34292. Metin
العصر: الزمان الذي يقع فيه حركات بني آدم، من خير وشر.
Asr (العصر): Âdemoğlunun hayır ve şer kabilinden fiillerinin gerçekleştiği zamandır.
34293. Metin
وقال مالك، عن زيد بن أسلم: هو العشي، والمشهور الأول.
Mâlik, Zeyd b. Eslem'den naklen şöyle demiştir: “O, ikindi vaktidir.” Ancak meşhur olan [görüş], birincisidir.
34294. Metin
فأقسم تعالى بذلك على أن الإنسان لفي خسر، أي: في خسارة وهلاك، (إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ) فاستثنى من جنس الإنسان عن الخسران الذين آمنوا بقلوبهم، وعملوا الصالحات بجوارحهم، (وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ) وهو أداء الطاعات، وترك المحرمات، (وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ) على المصائب والأقدار، وأذى من يؤذي ممن يأمرونه بالمعروف وينهونه عن المنكر.
Yüce Allah, insanın hüsranda, yani kayıp ve helak içinde olduğuna dair buna [asra] yemin etmiştir. { إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ } “Ancak iman edip salih ameller işleyenler müstesna” [buyurarak], insan cinsinden hüsrana uğramaktan, kalpleriyle iman edip organlarıyla salih amel işleyenleri istisna etmiştir. { وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ } “Ve birbirlerine hakkı tavsiye edenler”; bu da taatleri yerine getirmek ve haramları terk etmektir. { وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ } “Ve birbirlerine sabrı tavsiye edenler”; musibetlere, kaderlere ve kendilerine iyiliği emredip kötülükten sakındırdıkları kimselerden gelen eziyetlere karşı [sabretmektir].
34295. Metin
آخر تفسير سورة "العصر" ولله الحمد والمنة
Asr Suresi tefsirinin sonu. Hamd ve minnet Allah'a mahsustur.