Alışveriş (Büyû‘) Kitabı

Malik b. Enes · Muvatta Malik (Standart Arapça Metin) · Türkçe çeviri

1352. Hadis

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّهُ قَالَ لاَ رِبًا فِي الْحَيَوَانِ وَإِنَّمَا نُهِيَ مِنَ الْحَيَوَانِ عَنْ ثَلاَثَةٍ عَنِ الْمَضَامِينِ وَالْمَلاَقِيحِ وَحَبَلِ الْحَبَلَةِ ‏.‏ وَالْمَضَامِينُ بَيْعُ مَا فِي بُطُونِ إِنَاثِ الإِبِلِ وَالْمَلاَقِيحُ بَيْعُ مَا فِي ظُهُورِ الْجِمَالِ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ لاَ يَنْبَغِي أَنْ يَشْتَرِيَ أَحَدٌ شَيْئًا مِنَ الْحَيَوَانِ بِعَيْنِهِ إِذَا كَانَ غَائِبًا عَنْهُ وَإِنْ كَانَ قَدْ رَآهُ وَرَضِيَهُ عَلَى أَنْ يَنْقُدَ ثَمَنَهُ لاَ قَرِيبًا وَلاَ بَعِيدًا ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَإِنَّمَا كُرِهَ ذَلِكَ لأَنَّ الْبَائِعَ يَنْتَفِعُ بِالثَّمَنِ وَلاَ يُدْرَى هَلْ تُوجَدُ تِلْكَ السِّلْعَةُ عَلَى مَا رَآهَا الْمُبْتَاعُ أَمْ لاَ فَلِذَلِكَ كُرِهَ ذَلِكَ وَلاَ بَأْسَ بِهِ إِذَا كَانَ مَضْمُونًا مَوْصُوفًا ‏.‏

Bana Mâlik'ten (anlattı)ğına göre; İbn Şihâb, Saîd b. el-Müseyyeb'den şöyle dediğini nakletti: "Hayvan (alışverişin)de faiz yoktur. Hayvanlardan sadece üç (türlü satış) yasaklanmıştır: Mezâmîn, melâkîh ve habelu'l-habele." Mezâmîn: Dişi develerin karınlarında olan (cenin)lerin satışıdır. Melâkîh: Erkek develerin bellerinde olan (spermlerin) satışıdır. İmam Mâlik dedi ki: Bir kimsenin, kendisinin yanında bulunmayan (gaib) belirli bir hayvanı, -daha önce görüp beğenmiş olsa bile- parasını peşin ödeyerek satın alması, (teslim süresi) ister yakın ister uzak olsun, doğru değildir. İmam Mâlik dedi ki: Bunun mekruh görülmesinin sebebi şudur: Satıcı parayı (alır) ve ondan yararlanır; halbuki malın (hayvanın) alıcının gördüğü hal üzere durup durmadığı bilinmez. İşte bu belirsizlikten dolayı bu hoş görülmemiştir. Ancak (belirli bir hayvan değil de) nitelikleri tarif edilmiş ve (satıcının) zimmetinde garanti edilmiş (bir hayvan) olursa, bunda bir sakınca yoktur.