1474. Hadis
حَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، سُئِلَ عَنِ الرَّقَبَةِ الْوَاجِبَةِ، هَلْ تُشْتَرَى بِشَرْطٍ فَقَالَ لاَ . قَالَ مَالِكٌ وَذَلِكَ أَحْسَنُ مَا سَمِعْتُ فِي الرِّقَابِ الْوَاجِبَةِ أَنَّهُ لاَ يَشْتَرِيهَا الَّذِي يُعْتِقُهَا فِيمَا وَجَبَ عَلَيْهِ بِشَرْطٍ عَلَى أَنْ يُعْتِقَهَا لأَنَّهُ إِذَا فَعَلَ ذَلِكَ فَلَيْسَتْ بِرَقَبَةٍ تَامَّةٍ لأَنَّهُ يَضَعُ مِنْ ثَمَنِهَا لِلَّذِي يَشْتَرِطُ مِنْ عِتْقِهَا . قَالَ مَالِكٌ وَلاَ بَأْسَ أَنْ يَشْتَرِيَ الرَّقَبَةَ فِي التَّطَوُّعِ وَيَشْتَرِطَ أَنْ يُعْتِقَهَا . قَالَ مَالِكٌ إِنَّ أَحْسَنَ مَا سُمِعَ فِي الرِّقَابِ الْوَاجِبَةِ أَنَّهُ لاَ يَجُوزُ أَنْ يُعْتَقَ فِيهَا نَصْرَانِيٌّ وَلاَ يَهُودِيٌّ وَلاَ يُعْتَقُ فِيهَا مُكَاتَبٌ وَلاَ مُدَبَّرٌ وَلاَ أُمُّ وَلَدٍ وَلاَ مُعْتَقٌ إِلَى سِنِينَ وَلاَ أَعْمَى وَلاَ بَأْسَ أَنْ يُعْتَقَ النَّصْرَانِيُّ وَالْيَهُودِيُّ وَالْمَجُوسِيُّ تَطَوُّعًا لأَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَالَ فِي كِتَابِهِ {فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً} فَالْمَنُّ الْعَتَاقَةُ . قَالَ مَالِكٌ فَأَمَّا الرِّقَابُ الْوَاجِبَةُ الَّتِي ذَكَرَ اللَّهُ فِي الْكِتَابِ فَإِنَّهُ لاَ يُعْتَقُ فِيهَا إِلاَّ رَقَبَةٌ مُؤْمِنَةٌ . قَالَ مَالِكٌ وَكَذَلِكَ فِي إِطْعَامِ الْمَسَاكِينِ فِي الْكَفَّارَاتِ لاَ يَنْبَغِي أَنْ يُطْعَمَ فِيهَا إِلاَّ الْمُسْلِمُونَ وَلاَ يُطْعَمُ فِيهَا أَحَدٌ عَلَى غَيْرِ دِينِ الإِسْلاَمِ .
Bana Mâlik'ten, ona ulaştığına göre Abdullah b. Ömer'e: "Vacip olan bir köle azadı için, (sahibinden) şartlı olarak bir köle satın alınabilir mi?" diye soruldu. İbn Ömer: "Hayır" dedi. Mâlik dedi ki: "Vacip olan köleler hakkında işittiğim en güzel görüş şudur: Kişi, kendisine vacip olan bir azat borcu için, azat etme şartıyla (indirimli veya şartlı) bir köle satın alamaz. Çünkü böyle yaparsa, bu tam (kusursuz) bir köle olmaz. Zira azat etme şartı sebebiyle fiyatından indirim yapılmıştır." Mâlik dedi ki: "Nafile (gönüllü) olarak azat etmek için, azat etme şartıyla köle satın almakta bir sakınca yoktur." Mâlik dedi ki: "Vacip olan köle azatlarında işitilen en güzel hüküm şudur: Hristiyan ve Yahudi azat edilemez. Mükâteb, müdebber, ümmü veled, belirli yıllar sonra hür kalacak olan ve kör olan köleler (vacip borç yerine) azat edilemez. Ancak nafile olarak Hristiyan, Yahudi ve Mecusi'nin azat edilmesinde bir sakınca yoktur. Çünkü Allah Tebâreke ve Teâlâ kitabında şöyle buyurmuştur: { (Savaşta inkar edenlerle karşılaştığınızda...) Sonra ya karşılıksız lütfedin (bırakın) ya da fidye alın } (Muhammed Suresi, 4. Ayet). Buradaki 'lütfetmek (menn)', azat etmektir." Mâlik dedi ki: "Allah'ın Kitabı'nda zikredilen vacip köle azatlarına gelince; bunlarda ancak mümin bir köle azat edilebilir." Mâlik dedi ki: "Kefaretlerdeki yoksulları doyurma hususunda da böyledir; bunlardan ancak Müslümanlar doyurulur, İslam dininden olmayan kimse doyurulmaz."