1479. Hadis
حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ جَاءَتْ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ أُوْقِيَّةٌ فَأَعِينِينِي . فَقَالَتْ عَائِشَةُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَنْكِ عَدَدْتُهَا وَيَكُونَ لِي وَلاَؤُكِ فَعَلْتُ . فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا فَقَالَتْ لَهُمْ ذَلِكَ فَأَبَوْا عَلَيْهَا فَجَاءَتْ مِنْ عِنْدِ أَهْلِهَا وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ فَقَالَتْ لِعَائِشَةَ إِنِّي قَدْ عَرَضْتُ عَلَيْهِمْ ذَلِكَ فَأَبَوْا عَلَىَّ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ . فَسَمِعَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهَا فَأَخْبَرَتْهُ عَائِشَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خُذِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمُ الْوَلاَءَ فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ " . فَفَعَلَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَمَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ قَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ وَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ " .
Bana Mâlik'ten, o Hişam b. Urve'den, o babasından, o da Peygamber'in sallallâhu aleyhi ve sellem eşi Âişe'den rivayet edildiğine göre o şöyle dedi: Berîre (yanıma) geldi ve dedi ki: "Sahiplerimle, her yıl bir ukiyye ödemek üzere dokuz ukiyye karşılığında mükâtebe (hürriyet anlaşması) yaptım. Bana yardım et." Âişe dedi ki: "Eğer ailen kabul ederse, senin adına bu parayı onlara (peşin olarak) sayarım, ancak velâ hakkın benim olur." Berîre ailesine gidip bunu onlara söyledi. Onlar ise velâ hakkının kendilerinde kalması şartıyla kabul edeceklerini söyleyerek (Âişe'nin teklifini) reddettiler. Berîre ailesinin yanından döndüğünde Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem (yanımda) oturuyordu. Berîre, Âişe'ye: "Ben onlara bu teklifi sundum ama velâ hakkının kendilerinde olması dışında (bir şartı) kabul etmediler" dedi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bunu duydu ve meseleyi sordu. Âişe ona durumu anlattı. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: "Onu al ve velâ hakkını onlar lehine şart koş (kabul et). Çünkü velâ, ancak azat eden kişiye aittir" buyurdu. Âişe denileni yaptı. Sonra Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem insanların arasında kalktı, Allah'a hamd ve senâ ettikten sonra şöyle buyurdu: "İnsanlara ne oluyor ki Allah'ın Kitabı'nda olmayan şartları ileri sürüyorlar? Allah'ın Kitabı'nda olmayan her şart, yüz şart da olsa batıldır. Allah'ın hükmü (uyulmaya) daha layıktır ve Allah'ın şartı daha sağlamdır. Velâ hakkı, ancak azat edene aittir."