237. Hadis
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ سَأَلَ ابْنَ شِهَابٍ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ، عَزَّ وَجَلَّ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلاَةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ} فَقَالَ ابْنُ شِهَابٍ كَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَقْرَؤُهَا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلاَةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَامْضُوا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ . قَالَ مَالِكٌ وَإِنَّمَا السَّعْىُ فِي كِتَابِ اللَّهِ الْعَمَلُ وَالْفِعْلُ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى {وَإِذَا تَوَلَّى سَعَى فِي الأَرْضِ} وَقَالَ تَعَالَى {وَأَمَّا مَنْ جَاءَكَ يَسْعَى وَهُوَ يَخْشَى} وَقَالَ {ثُمَّ أَدْبَرَ يَسْعَى} وَقَالَ {إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى} قَالَ مَالِكٌ فَلَيْسَ السَّعْىُ الَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ بِالسَّعْىِ عَلَى الأَقْدَامِ وَلاَ الاِشْتِدَادَ وَإِنَّمَا عَنَى الْعَمَلَ وَالْفِعْلَ .
Yahya bana Mâlik'ten anlattı; İbn Şihâb'a Allah Azze ve Celle'nin { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلاَةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ } “Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrıldığı zaman, hemen Allah'ı anmaya koşun” sözünü sordu. İbn Şihâb şöyle dedi: “Ömer b. Hattab bu ayeti; 'Cuma günü namaz için çağrı yapıldığında Allah'ı anmaya gidin' şeklinde okurdu.” Mâlik dedi ki: “Allah'ın Kitabı'nda 'sa'y' (koşmak), amel etmek ve yapmak demektir. Allah Tebareke ve Teala buyurur ki: { وَإِذَا تَوَلَّى سَعَى فِي الأَرْضِ } “O, dönüp gittiği zaman yeryüzünde bozgunculuk çıkarmaya çalışır.” Ve buyurur ki: { وَأَمَّا مَنْ جَاءَكَ يَسْعَى وَهُوَ يَخْشَى } “Ama sana koşarak gelen ise...” Ve buyurur ki: { ثُمَّ أَدْبَرَ يَسْعَى } “Sonra arkasını dönüp koştu (çaba gösterdi).” Ve buyurur ki: { إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى } “Şüphesiz sizin çabanız çeşit çeşittir.”” Mâlik dedi ki: “Allah'ın Kitabı'nda zikrettiği 'sa'y', ayaklarla koşmak veya hızlı yürümek demek değildir. O bununla ancak amel ve fiili/eylemi kastetmiştir.”