Binûn

Yemeğin Başında Besmele Çekmek ve Sonunda Hamdetmek Bâbı

Kaynak: Riyâzü's-Sâlihîn · İmam Nevevî · Riyâzü's-Sâlihîn (Fahl tahkiki) · Türkçe çeviri

727. Hadis

وعن عُمَرَ بنِ أبي سَلمة رضي الله عنهما ، قَالَ : قَالَ لي رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( سَمِّ اللهَ ، وَكُلْ بِيَمِينكَ ، وكُلْ مِمَّا يَليكَ )) متفقٌ عَلَيْهِ .

Ömer b. Ebû Seleme radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bana şöyle buyurdu: “Allah'ın adını an, sağ elinle ye ve önünden ye.” Müttefekun aleyh.

728. Hadis

وعن عائشة رضي الله عنها ، قالت : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( إِذَا أكَلَ أحَدُكُمْ فَلْيَذْكُرِ اسْمَ اللهِ تَعَالَى، فإنْ نَسِيَ أنْ يَذْكُرَ اسْمَ اللهِ تَعَالَى في أوَّلِهِ، فَلْيَقُلْ: بسم اللهِ أوَّلَهُ وَآخِرَهُ )) رواه أَبُو داود والترمذي، وقال: (( حديث حسن صحيح )).

Âişe radıyallâhu anhâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Sizden biriniz yemek yediğinde Allah Teâlâ'nın adını ansın. Eğer başında Allah Teâlâ'nın adını anmayı unutursa, ‘Bismillâhi evvelehû ve âhirahû’ (Başında da sonunda da Allah'ın adıyla) desin.” Ebû Dâvûd ve Tirmizî rivayet etmiş; Tirmizî “Hasen sahih bir hadistir” demiştir.

729. Hadis

وعن جابرٍ رضي الله عنه ، قَالَ : سَمِعْتُ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، يقولُ : (( إِذَا دَخَلَ الرَّجُلُ بَيْتَهُ ، فَذَكَرَ اللهَ تَعَالَى عِنْدَ دُخُولِهِ ، وَعِنْدَ طَعَامِهِ ، قَالَ الشَّيْطَانُ لأَصْحَابِهِ : لاَ مَبِيتَ لَكُمْ وَلاَ عَشَاءَ ، وَإِذَا دَخَلَ فَلَمْ يَذْكُرِ اللهَ تَعَالَى عِنْدَ دُخُولِهِ ، قَالَ الشَّيْطَانُ : أدْرَكْتُمُ المَبِيتَ ؛ وَإِذَا لَمْ يَذْكُرِ اللهَ تَعَالَى عِنْدَ طَعَامِهِ ، قَالَ : أدْرَكْتُم المَبيتَ وَالعَشَاءَ )) رواه مسلم .

Câbir radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Kişi evine girdiğinde, girerken ve yemek yerken Allah Teâlâ'yı zikrederse, şeytan avanesine: ‘Burada sizin için ne geceleyecek yer var ne de akşam yemeği’ der. Evine girdiğinde, girerken Allah Teâlâ'yı zikretmezse, şeytan: ‘Geceleyecek yeri buldunuz’ der. Yemek yerken de Allah Teâlâ'yı zikretmezse, şeytan: ‘Hem geceleyecek yeri hem de akşam yemeğini buldunuz’ der.” Müslim rivayet etmiştir.

730. Hadis

وعن حُذَيْفَةَ رضي الله عنه ، قَالَ : كُنَّا إِذَا حَضَرْنَا مَعَ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم طَعَاماً ، لَمْ نَضَعْ أيدِينَا حَتَّى يَبْدَأَ رَسُولُ الله صلى الله عليه وسلم فَيَضَعَ يَدَهُ ، وَإنَّا حَضَرْنَا مَعَهُ مَرَّةً طَعَاماً ، فَجَاءتْ جَارِيَةٌ كَأنَّهَا تُدْفَعُ ، فَذَهَبَتْ لِتَضَعَ يَدَهَا في الطَّعَامِ ، فَأَخَذَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم بِيَدِهَا ، ثُمَّ جَاءَ أَعْرَابِيّ كأنَّمَا يُدْفَعُ ، فَأخَذَ بِيَدهِ ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم : (( إنَّ الشَّيْطَانَ يَسْتَحِلُّ الطَّعَامَ أنْ لا يُذْكَرَ اسمُ اللهِ تَعَالَى عَلَيْهِ ، وَإنَّهُ جَاءَ بهذِهِ الجارية لِيَسْتَحِلَّ بِهَا ، فأَخَذْتُ بِيَدِهَا ، فَجَاءَ بهذا الأعرَابيّ لِيَسْتَحِلَّ بِهِ ، فَأخذْتُ بِيَدِهِ ، والَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ ، إنَّ يَدَهُ في يَدِي مَعَ يَدَيْهِمَا )) ثُمَّ ذَكَرَ اسْمَ اللهِ تَعَالَى وَأكَلَ. رواه مسلم .

Huzeyfe radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Biz Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ile birlikte bir sofrada bulunduğumuz zaman, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem başlayıp elini yemeğe koymadıkça ellerimizi uzatmazdık. Bir defasında yine onunla birlikte bir yemekte bulunduk. Derken sanki arkadan itiliyormuş gibi bir câriye (küçük kız) geldi ve elini yemeğe koymaya yeltendi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem onun elini tuttu. Sonra sanki itiliyormuş gibi bir bedevî geldi, [Resûlullah] onun da elini tuttu. Ardından Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Şeytan, üzerinde Allah Teâlâ'nın adı anılmayan yemeği kendine helâl sayar. Bu câriye vasıtasıyla yemeği kendine helâl kılmak için onu getirdi, ben de onun elini tuttum. Sonra bu bedevî vasıtasıyla yemeği kendine helâl kılmak için onu getirdi, onun da elini tuttum. Nefsim elinde olan Allah'a yemin ederim ki, şu anda şeytanın eli o ikisinin eliyle birlikte benim elimdedir.” Sonra Allah Teâlâ'nın adını andı ve yemeği yedi. Müslim rivayet etmiştir.

731. Hadis

وعن أُمَيَّةَ بن مَخْشِيٍّ الصحابيِّ رضي الله عنه ، قَالَ : كَانَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم جَالِسَاً، وَرَجُلٌ يَأكُلُ، فَلَمْ يُسَمِّ اللهَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْ طَعَامِهِ إِلاَّ لُقْمَةٌ ، فَلَمَّا رَفَعَهَا إِلَى فِيهِ ، قَالَ : بِسْمِ اللهِ أوَّلَهُ وَآخِرَهُ ، فَضَحِكَ النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، ثُمَّ قَالَ : (( مَا زَالَ الشَّيْطَانُ يَأكُلُ مَعَهُ ، فَلَمَّا ذَكَرَ اسمَ اللهِ اسْتَقَاءَ مَا فِي بَطْنِهِ )) رواه أَبُو داود والنسائي .

Sahâbî Ümeyye b. Mahşî radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem oturuyordu, bir adam da yemek yiyordu. Adam yemeğinden tek bir lokma kalıncaya kadar Allah'ın adını anmadı. O son lokmayı ağzına götürürken: ‘Bismillâhi evvelehû ve âhirahû’ (Başında da sonunda da Allah'ın adıyla) dedi. Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem güldü, sonra şöyle buyurdu: “Şeytan onunla birlikte durmadan yiyordu. Adam Allah'ın adını anınca karnındakileri kustu.” Ebû Dâvûd ve Nesâî rivayet etmiştir.

732. Hadis

وعن عائشة رضي الله عنها ، قالت : كَانَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم يَأكُلُ طَعَاماً في سِتَّةٍ مِنْ أصْحَابِهِ ، فَجَاءَ أعْرَابِيٌّ ، فَأكَلَهُ بلُقْمَتَيْنِ . فَقَالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : (( أما إنَّهُ لَوْ سَمَّى لَكَفَاكُمْ )) رواه الترمذي ، وقال : (( حديث حسن صحيح )) .

Âişe radıyallâhu anhâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ashâbından altı kişiyle birlikte yemek yiyordu. Derken bir bedevî geldi ve yemeği iki lokmada bitirdi. Bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: “Dikkat edin, eğer o besmele çekseydi yemek hepinize yeterdi” buyurdu. Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen sahih bir hadistir” demiştir.

733. Hadis

وعن أَبي أُمَامَة رضي الله عنه: أنَّ النبيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا رَفَعَ مَائِدَتَهُ، قَالَ: (( الْحَمْدُ للهِ حَمداً كَثِيراً طَيِّباً مُبَاركَاً فِيهِ، غَيْرَ مَكْفِيٍّ ، وَلاَ مُوَدَّعٍ ، وَلاَ مُسْتَغْنَىً عَنْهُ رَبَّنَا )) رواه البخاري .

Ebû Ümâme radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre: Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem sofrasını kaldırdığında şöyle derdi: “Rabbimiz! Sana çok, tertemiz, bereketli, karşılığı ödenemez, terk edilemez ve kendisinden müstağni kalınamaz bir hamd ile hamdolsun.” Buhârî rivayet etmiştir.

734. Hadis

وعن معاذِ بن أنسٍ رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم : (( مَنْ أكَلَ طَعَامَاً، فَقال : الحَمْدُ للهِ الَّذِي أطْعَمَنِي هَذَا، وَرَزَقنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلاَ قُوَّةٍ ، غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ )) رواه أَبُو داود والترمذي ، وقال : (( حديث حسن )) .

Muâz b. Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim bir yemek yer ve ardından: ‘Benden bir güç ve kuvvet olmaksızın bu yemeği bana yediren ve onu bana rızık olarak veren Allah'a hamdolsun’ derse, geçmiş günahları bağışlanır.” Ebû Dâvûd ve Tirmizî rivayet etmiş; Tirmizî “Hasen bir hadistir” demiştir.