Binûn

Aksıran Kişi Yüce Allah'a Hamdettiğinde Ona Teşmît Yapmanın (Yerhamükellâh Demenin) Müstehap, Yüce Allah'a Hamdetmediğinde Teşmît Yapmanın Mekruh Oluşu ve Teşmît, Aksırma ve Esneme Âdâbının Beyanı Bâbı

Kaynak: Riyâzü's-Sâlihîn · İmam Nevevî · Riyâzü's-Sâlihîn (Fahl tahkiki) · Türkçe çeviri

878. Hadis

عن أَبي هريرة رضي الله عنه : أنَّ النبيَّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( إنَّ الله يُحِبُّ العُطَاسَ ، وَيَكْرَهُ التَّثَاؤُبَ ، فَإذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ وَحَمِدَ الله تَعَالَى كَانَ حَقّاً عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ سَمِعَهُ أنْ يَقُولَ لَهُ : يَرْحَمُكَ اللهُ ، وَأَمَّا التَّثَاؤُبُ فَإنَّمَا هُوَ مِنَ الشَّيْطَانِ ، فَإذَا تَثَاءبَ أحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ ، فَإنَّ أحَدَكُمْ إِذَا تَثَاءبَ ضَحِكَ مِنْهُ الشَّيْطَانُ )) رواه البخاري .

Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi ki Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Şüphesiz Allah aksırmayı sever, esnemekten ise hoşlanmaz. Sizden biri aksırıp Yüce Allah'a hamdettiğinde, onu işiten her Müslümanın ona ‘Yerhamükellâh’ demesi bir haktır. Esnemeye gelince, o ancak şeytandandır. Sizden biri esnediğinde onu gücü yettiğince geri çevirsin. Çünkü sizden biri esnediğinde şeytan ona güler.” Buhârî rivayet etmiştir.

879. Hadis

وعنه ، عن النبيِّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( إِذَا عَطَسَ أحَدُكُمْ فَلْيَقُلْ : الحَمْدُ للهِ ، وَلْيَقُلْ لَهُ أخُوهُ أَوْ صَاحِبُهُ : يَرْحَمُكَ الله . فإذَا قَالَ لَهُ : يَرْحَمُكَ اللهُ ، فَليَقُلْ : يَهْدِيكُمُ اللهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ )) رواه البخاري .

Yine ondan, Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildi; şöyle buyurdu: “Sizden biri aksırdığında ‘Elhamdülillâh’ desin; kardeşi ya da arkadaşı da ona ‘Yerhamükellâh’ desin. Ona ‘Yerhamükellâh’ dediğinde ise o da ‘Yehdîkümullâhu ve yuslihu bâleküm’ desin.” Buhârî rivayet etmiştir.

880. Hadis

وعن أَبي موسى رضي الله عنه ، قَالَ : سَمِعْتُ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، يقولُ : (( إِذَا عَطَسَ أحَدُكُمْ فَحَمِدَ اللهَ فَشَمِّتُوهُ، فَإنْ لَمْ يَحْمَدِ الله فَلاَ تُشَمِّتُوهُ )) رواه مسلم.

Ebû Mûsâ radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Sizden biri aksırıp Allah'a hamdettiğinde ona teşmît yapın (yerhamükellâh deyin). Eğer Allah'a hamdetmezse ona teşmît yapmayın.” Müslim rivayet etmiştir.

881. Hadis

وعن أنس رضي الله عنه ، قَالَ : عَطَسَ رَجُلانِ عِنْدَ النبيِّ صلى الله عليه وسلم ، فَشَمَّتَ أَحَدَهُمَا وَلَمْ يُشَمِّتِ الآخَرَ ، فَقَالَ الَّذِي لَمْ يُشَمِّتْهُ : عَطَسَ فُلانٌ فَشَمَّتَّهُ ، وَعَطَسْتُ فَلَمْ تُشَمِّتْنِي ؟ فَقَالَ : (( هَذَا حَمِدَ الله ، وَإنَّكَ لَمْ تَحْمَدِ الله )) متفقٌ عَلَيْهِ .

Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanında iki adam aksırdı; onlardan birine teşmît yaptı (yerhamükellâh dedi), diğerine ise teşmît yapmadı. Teşmît yapmadığı kişi: ‘Falanca aksırdı, ona teşmît yaptın; ben aksırdım, bana teşmît yapmadın?’ dedi. Bunun üzerine [Nebî]: “Bu Allah'a hamdetti, sen ise Allah'a hamdetmedin” buyurdu. Müttefekun aleyh.

882. Hadis

وعن أَبي هريرة رضي الله عنه ، قَالَ : كَانَ رسول الله صلى الله عليه وسلم إِذَا عَطَسَ وَضَعَ يَدَهُ أَوْ ثَوْبَهُ عَلَى فِيهِ ، وَخَفَضَ - أَوْ غَضَّ - بِهَا صَوْتَهُ . شك الراوي . رواه أَبُو داود والترمذي ، وقال : (( حديث حسن صحيح )) .

Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem aksırdığında elini ya da elbisesini ağzının üzerine koyar ve onunla sesini alçaltırdı -ya da kısardı-. Râvi şüphe etmiştir. Ebû Dâvûd ve Tirmizî rivayet etmiş; [Tirmizî] “Hasen sahih bir hadistir” demiştir.

883. Hadis

وعن أَبي موسى رضي الله عنه ، قَالَ : كَانَ اليَهُودُ يَتَعَاطَسُونَ عِنْدَ رسول اللهِ صلى الله عليه وسلم ، يَرْجُونَ أنْ يَقُولَ لَهُمْ : يَرْحَمُكُم الله ، فَيَقُولُ : (( يَهْدِيكُم اللهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ )) رواه أَبُو داود والترمذي ، وقال : (( حديث حسن صحيح )) .

Ebû Mûsâ radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Yahudiler, kendilerine ‘Yerhamükümullâh’ demesini umarak Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanında kendilerini aksırtmaya çalışırlardı; o ise: “Yehdîkümullâhu ve yuslihu bâleküm” buyururdu. Ebû Dâvûd ve Tirmizî rivayet etmiş; [Tirmizî] “Hasen sahih bir hadistir” demiştir.

884. Hadis

وعن أَبي سعيد الخدري رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( إِذَا تَثَاءبَ أحَدُكُمْ فَلْيُمْسِكْ بِيَدِهِ عَلَى فِيهِ ؛ فَإنَّ الشَّيْطَانَ يَدْخُلُ )) رواه مسلم .

Ebû Saîd el-Hudrî radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Sizden biri esnediğinde eliyle ağzını tutsun; çünkü şeytan içeri girer.” Müslim rivayet etmiştir.