1082. Hadis
عن جابر بن سَمُرَة رضي الله عنهما ، قَالَ : خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُول اللهِ صلى الله عليه وسلم ، فَقَالَ: (( ألاَ تَصُفُّونَ كَمَا تَصُفُّ المَلائِكَةُ عِندَ رَبِّهَا ؟ )) فَقُلنَا : يَا رَسُول اللهِ ، وَكَيفَ تُصَفُّ المَلائِكَةُ عِندَ رَبِّهَا ؟ قَالَ : (( يُتِمُّونَ الصُّفُوفَ الأُوَلَ ، وَيَتَرَاصُّونَ في الصَّفِّ )) رواه مُسلِم .
Câbir b. Semüre radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem yanımıza çıktı ve: “Meleklerin Rableri huzurunda saf tuttukları gibi saf tutmaz mısınız?” buyurdu. Biz: Ey Allah'ın Resûlü, melekler Rableri huzurunda nasıl saf tutarlar? dedik. Şöyle buyurdu: “Öndeki safları tamamlarlar ve safta birbirlerine iyice yanaşırlar.” Müslim rivayet etmiştir.
1083. Hadis
وعن أبي هريرة رضي الله عنه : أنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي النِّدَاءِ وَالصَّفِّ الأَوَّلِ ، ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إلاَّ أنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لاسْتَهَمُوا )) متفقٌ عَلَيهِ .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “İnsanlar ezanda ve ilk safta ne [kadar büyük bir ecir] olduğunu bilselerdi, sonra da bunun için kura çekmekten başka bir yol bulamasalardı, mutlaka kura çekerlerdi.” Müttefekun aleyh.
1084. Hadis
وعنه ، قَالَ : قال رَسُول اللهِ صلى الله عليه وسلم : (( خيْرُ صُفُوفِ الرِّجَالِ أوَّلُهَا ، وَشَرُّهَا آخِرُهَا ، وَخَيْرُ صُفُوفِ النِّسَاءِ آخِرُهَا ، وَشَرُّهَا أوَّلُهَا )) رواه مُسلِم .
Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Erkeklerin saflarının en hayırlısı ilk safı, en şerlisi ise son safıdır. Kadınların saflarının en hayırlısı son safı, en şerlisi ise ilk safıdır.” Müslim rivayet etmiştir.
1085. Hadis
وعن أبي سعيد الخدرِيِّ رضي الله عنه : أنَّ رَسُول اللهِ صلى الله عليه وسلم رأى في أصْحَابِهِ تَأَخُّراً ، فَقَالَ لَهُمْ : (( تَقَدَّمُوا فَأتَمُّوا بِي ، وَلْيَأتَمَّ بِكُمْ مَنْ بَعْدَكُمْ ، لاَ يَزَالُ قَوْمٌ يَتَأَخَّرُونَ حَتَّى يُؤَخِّرَهُمُ الله )) رواه مُسلِم .
Ebû Saîd el-Hudrî radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ashâbında geriye çekilme eğilimi gördü ve onlara şöyle buyurdu: “İlerleyin ve bana uyun; sizden sonrakiler de size uysun. Bir topluluk hep geride durmaya devam ederse, sonunda Allah da onları geride bırakır.” Müslim rivayet etmiştir.
1086. Hadis
وعن أبي مسعود رضي الله عنه ، قال : كَانَ رَسُول اللهِ صلى الله عليه وسلم ، يَمْسَحُ مَنَاكِبَنَا في الصَّلاَةِ ، وَيَقُولُ : (( اسْتَووا ولاَ تَخْتَلِفُوا فَتَخْتَلِفَ قُلُوبُكُمْ ، لِيَلِيَنِي مِنْكُمْ أُولُو الأحْلاَمِ وَالنُّهَى ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ )) رَوَاهُ مُسلِم .
Ebû Mes'ûd radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem namazda omuzlarımıza dokunur ve şöyle buyururdu: “Düzgün durun, karışık durmayın ki kalpleriniz de birbirine düşmesin. Sizden olgun ve akıllı olanlar hemen benim arkamda dursun, sonra onlara yakın olanlar, sonra da onlara yakın olanlar dursun.” Müslim rivayet etmiştir.
1087. Hadis
وعن أنس رضي الله عنه ، قَالَ : قال رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم : (( سَوُّوا صُفُوفَكُمْ ؛ فَإنَّ تَسْوِيَةَ الصَّفِّ مِنْ تَمَامِ الصَّلاَةِ )) متفقٌ عَلَيهِ . وفي رواية للبخاري : (( فَإنَّ تَسْوِيَةَ الصُّفُوفِ مِنْ إقَامَةِ الصَّلاَةِ )) .
Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Saflarınızı düzeltin; çünkü safı düzeltmek namazın tamamındandır.” Müttefekun aleyh. Buhârî'nin bir rivayetinde ise: “Çünkü safları düzeltmek namazı dosdoğru kılmaktandır” şeklindedir.
1088. Hadis
وعنه ، قَالَ : أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَأقْبَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم بِوَجْهِهِ ، فَقَالَ : (( أقِيمُوا صُفُوفَكُمْ وَتَرَاصُّوا ؛ فَإنِّي أرَاكُمْ مِنْ وَرَاءِ ظَهْرِي )) رواه البُخَارِيُّ بلفظه ، ومسلم بمعناه . وفي رواية للبخاري: وَكَانَ أَحَدُنَا يُلْزِقُ مَنْكِبَهُ بِمَنْكِبِ صَاحِبِهِ وَقَدَمَهُ بِقَدَمِهِ.
Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Namaz için kamet getirildi, bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem yüzünü bize dönüp şöyle buyurdu: “Saflarınızı doğrultun ve birbirinize iyice yanaşın; çünkü ben sizi arkamdan da görüyorum.” Buhârî kendi lafzıyla, Müslim de manasıyla rivayet etmiştir. Buhârî'nin bir rivayetinde şöyle geçmektedir: Bizden biri omuzunu arkadaşının omuzuna, ayağını da onun ayağına yapıştırırdı.
1089. Hadis
وعن النعمان بن بشير رضي الله عنهما ، قَالَ : سمعت رَسُول اللهِ صلى الله عليه وسلم ، يقول : (( لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ ، أوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْ )) متفقٌ عَلَيهِ . وفي رواية لمسلم : أنَّ رَسُول اللهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُسَوِّي صُفُوفَنَا ، حَتَّى كَأنَّمَا يُسَوِّي بِهَا القِدَاحَ حَتَّى رَأى أنَّا قَدْ عَقَلْنَا عَنْهُ ، ثُمَّ خَرَجَ يَوماً فَقَامَ حَتَّى كَادَ يُكَبِّرُ ، فَرَأى رَجُلاً بَادِياً صَدْرُهُ مِنَ الصَّفِّ ، فَقَالَ : (( عِبَادَ اللهِ ، لتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ ، أو لَيُخَالِفَنَّ اللهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْ )) .
Nu'mân b. Beşîr radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Ya saflarınızı mutlaka düzeltirsiniz ya da Allah yüzlerinizi birbirine ters çevirir.” Müttefekun aleyh. Müslim'in bir rivayetinde şöyledir: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem saflarımızı sanki okları düzeltiyormuş gibi düzeltirdi. Bunu kendisinden iyice öğrendiğimizi görünceye kadar böyle devam etti. Sonra bir gün çıkıp geldi, namaza durdu, tam tekbir alacakken göğsü saftan öne çıkmış bir adam gördü ve şöyle buyurdu: “Ey Allah'ın kulları! Ya saflarınızı mutlaka düzeltirsiniz ya da Allah yüzlerinizi birbirine ters çevirir.”
1090. Hadis
وعن البراءِ بن عازِبٍ رضي الله عنهما ، قَالَ : كَانَ رَسُول اللهِ صلى الله عليه وسلم يَتَخَلَّلُ الصَّفَّ مِنْ نَاحِيَةٍ إلى نَاحِيَةٍ ، يَمْسَحُ صُدُورَنَا وَمَنَاكِبَنَا ، وَيَقُولُ : (( لا تَخْتَلِفُوا فَتَخْتَلِفَ قُلُوبُكُمْ )) وكانَ يَقُولُ : (( إنَّ اللهَ وَمَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى الصُّفُوفِ الأُوَلِ )) رواه أبُو دَاوُدَ بإسناد حسن .
Berâ b. Âzib radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem safın bir ucundan diğer ucuna kadar aralarında dolaşır, göğüslerimizi ve omuzlarımızı sıvazlar ve: “Karışık durmayın ki kalpleriniz de birbirine düşmesin” buyururdu. Yine şöyle buyururdu: “Şüphesiz Allah ve melekleri öndeki saflara salât ederler.” Ebû Dâvûd hasen bir isnadla rivayet etmiştir.
1091. Hadis
وعن ابن عمر رَضِيَ اللهُ عَنهُما : أنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( أقيمُوا الصُّفُوفَ ، وَحَاذُوا بَيْنَ المَنَاكِبِ ، وَسُدُّوا الخَلَلَ ، وَلِينوا بِأيْدِي إخْوانِكُمْ ، ولاَ تَذَرُوا فُرُجَاتٍ للشَّيْطَانِ ، وَمَنْ وَصَلَ صَفّاً وَصَلَهُ اللهُ ، وَمَنْ قَطَعَ صَفّاً قَطَعَهُ اللهُ )) رواه أبُو دَاوُدَ بإسناد صحيح .
İbn Ömer radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Safları doğrultun, omuzları bir hizaya getirin, boşlukları doldurun, kardeşlerinizin ellerine karşı yumuşak olun ve şeytan için aralıklar bırakmayın. Kim bir safı birleştirirse Allah da onu rahmetine ulaştırır, kim de bir safı keserse Allah da onu rahmetinden keser.” Ebû Dâvûd sahih bir isnadla rivayet etmiştir.
1092. Hadis
وعن أنس رضي الله عنه : أنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( رُصُّوا صُفُوفَكُمْ ، وَقَارِبُوا بَيْنَهَا ، وَحَاذُوا بِالأعْنَاقِ ؛ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إنِّي لأَرَى الشَّيْطَانَ يَدْخُلُ مِنْ خَلَلِ الصَّفِّ ، كَأَنَّهَا الحَذَفُ )) حديث صحيح رَوَاهُ أبُو دَاوُدَ بإسنادٍ عَلَى شرط مسلم . (( الحَذَفُ )) بحاء مهملةٍ وذالٍ معجمة مفتوحتين ثُمَّ فاء وهي : غَنَمٌ سُودٌ صِغَارٌ تَكُونُ بِاليَمَنِ .
Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Saflarınızı sıklaştırın, aralarını yaklaştırın ve boyunları bir hizaya getirin. Canım elinde olan Allah'a yemin ederim ki ben şeytanın, sanki hazef gibi safın aralığından girdiğini görüyorum.” Sahih bir hadistir; Ebû Dâvûd, Müslim'in şartına uygun bir isnadla rivayet etmiştir. Hazef (الحَذَفُ), noktasız hâ ve noktalı zâl harflerinin fethası, ardından fâ iledir; Yemen'de bulunan küçük siyah koyunlardır.
1093. Hadis
وعنه : أنَّ رَسُول اللهِ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( أتِمُّوا الصَّفَّ المُقَدَّمَ ، ثُمَّ الَّذِي يَلِيهِ ، فَمَا كَانَ مِنْ نَقْصٍ فَلْيَكُنْ في الصَّفِّ المُؤَخَّرِ )) رواه أبُو دَاوُدَ بإسناد حسن .
Yine ondan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Ön safı tamamlayın, sonra da onu takip eden safı. Eksiklik olursa en arka safta olsun.” Ebû Dâvûd hasen bir isnadla rivayet etmiştir.
1094. Hadis
وعن عائشة رَضِيَ اللهُ عَنها ، قالت : قال رَسُول اللهِ صلى الله عليه وسلم : (( إنَّ اللهَ وَمَلاَئِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى مَيَامِنِ الصُّفُوفِ )) رواه أبُو دَاوُدَ بإسنادٍ عَلَى شرط مسلم ، وفيه رجل مُخْتَلَفٌ في تَوثِيقِهِ .
Âişe radıyallâhu anhâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Şüphesiz Allah ve melekleri, safların sağ taraflarında bulunanlara salât ederler.” Ebû Dâvûd, Müslim'in şartına uygun bir isnadla rivayet etmiştir; ancak isnadında sika (güvenilir) sayılması hususunda ihtilaf edilmiş bir râvi vardır.
1095. Hadis
وعن البراء رضي الله عنه ، قَالَ : كُنَّا إذَا صَلَّيْنَا خَلْفَ رَسُول اللهِ صلى الله عليه وسلم أحْبَبْنَا أنْ نَكُونَ عَنْ يَمِينهِ ، يُقْبِلُ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ ، فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ : (( رَبِّ قِني عَذَابَكَ يَوْمَ تَبْعَثُ - أو تَجْمَعُ - عِبَادَكَ )) رواه مُسلِمٌ .
Berâ radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in arkasında namaz kıldığımız zaman, yüzüyle bize doğru döneceği için onun sağ tarafında bulunmayı severdik. Onun şöyle dediğini işittim: “Rabbim! Kullarını dirilttiğin -veya topladığın- gün beni azabından koru.” Müslim rivayet etmiştir.
1096. Hadis
وعن أبي هريرة رضي الله عنه ، قَالَ: قال رَسُول اللهِ صلى الله عليه وسلم : (( وَسِّطُوا الإمَامَ ، وَسُدُّوا الخَلَلَ )) رواه أبُو دَاوُد .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “İmamı ortalayın ve saftaki boşlukları kapatın.” Ebû Dâvûd rivayet etmiştir.