1214. Hadis
وعن أَبي هريرة رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( مَا مِنْ صَاحِبِ ذَهَبٍ ، وَلاَ فِضَّةٍ ، لا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا إِلاَّ إِذَا كَانَ يَومُ القِيَامَةِ صُفِّحَتْ لَهُ صَفَائِحُ مِنْ نَارٍ، فَأُحْمِيَ عَلَيْهَا في نَارِ جَهَنَّمَ ، فَيُكْوَى بِهَا جَنْبُهُ، وَجَبِينُهُ ، وَظَهْرُهُ، كُلَّمَا بَرَدَتْ أُعِيدَتْ لَهُ في يَومٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ ألْفَ سَنَةٍ ، حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ العِبَادِ فَيَرَى سَبيلَهُ ، إمَّا إِلَى الجَنَّةِ ، وَإمَّا إِلَى النَّارِ )) قيل : يَا رسولَ الله ، فالإبلُ ؟ قَالَ : (( وَلاَ صَاحِبِ إبلٍ لا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا ، وَمِنْ حَقِّهَا حَلْبُهَا يَومَ وِرْدِهَا ، إِلاَّ إِذَا كَانَ يَومُ القِيَامَةِ بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ أوْفَرَ مَا كَانَتْ ، لاَ يَفْقِدُ مِنْهَا فَصيلاً وَاحِداً ، تَطَؤُهُ بِأخْفَافِهَا ، وَتَعَضُّهُ بِأفْوَاهِهَا ، كُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ أُولاَهَا ، رُدَّ عَلَيْهِ أُخْرَاهَا ، في يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ ألْفَ سَنَةٍ ، حَتَّى يُقْضى بَيْنَ العِبَادِ ، فَيَرَى سَبِيلَهُ ، إمَّا إِلَى الجَنَّةِ ، وَإمَّا إِلَى النَّارِ )) قِيلَ : يَا رَسولَ اللهِ ، فَالبَقَرُ وَالغَنَمُ ؟ قَالَ : (( وَلاَ صَاحِبِ بَقَرٍ وَلاَ غَنَمٍ لاَ يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا ، إِلاَّ إِذَا كَانَ يَوْمُ القِيَامَةِ ، بُطِحَ لَهَا بقَاعٍ قَرْقَرٍ ، لاَ يَفْقِدُ مِنْهَا شَيْئاً ، لَيْسَ فِيهَا عَقْصَاءُ ، وَلاَ جَلْحَاءُ ، وَلاَ عَضْبَاءُ ، تَنْطَحُهُ بقُرُونها ، وَتَطَؤُهُ بِأظْلاَفِهَا ، كُلَّمَا مرَّ عَلَيْهِ أُولاَهَا ، رُدَّ عَلَيْهِ أُخْرَاهَا ، في يَومٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ ألْفَ سَنَة حَتَّى يُقْضى بَيْنَ العِبَادِ ، فَيَرى سَبيِلَهُ ، إمَّا إِلَى الجَنَّةِ ، وَإمَّا إِلَى النَّارِ )) قيل : يَا رسول الله فالخَيْلُ ؟ قَالَ : (( الخَيلُ ثَلاَثَةٌ : هِيَ لِرَجُلٍ وِزْرٌ ، وَهِيَ لِرَجُلٍ سِتْرٌ ، وَهِيَ لِرَجُلٍ أجْرٌ . فَأمَّا الَّتي هي لَهُ وِزْرٌ فَرَجُلٌ ربطها رِيَاءً وَفَخْراً وَنِوَاءً عَلَى أهْلِ الإسْلاَمِ ، فَهِيَ لَهُ وِزْرٌ ، وَأمَّا الَّتي هي لَهُ سِتْرٌ ، فَرَجُلٌ رَبَطَهَا في سَبيلِ الله ، ثُمَّ لَمْ يَنْسَ حَقَّ اللهِ في ظُهُورِهَا ، وَلاَ رِقَابِهَا ، فَهِيَ لَهُ سِتْرٌ ، وَأمَّا الَّتي هي لَهُ أجْرٌ ، فَرَجُلٌ رَبَطَهَا في سَبيلِ الله لأهْلِ الإسْلاَمِ في مَرْجٍ ، أَوْ رَوْضَةٍ فَمَا أكَلَتْ مِنْ ذَلِكَ المَرْجِ أَوْ الرَّوْضَةِ مِنْ شَيْءٍ إِلاَّ كُتِبَ لَهُ عَدَدَ مَا أَكَلَتْ حَسَنَات وكُتِبَ لَهُ عَدَدَ أرْوَاثِهَا وَأبْوَالِهَا حَسَنَات ، وَلاَ تَقْطَعُ طِوَلَهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفاً أَوْ شَرَفَيْنِ إِلاَّ كَتَبَ اللهُ لَهُ عَدَدَ آثَارِهَا ، وَأرْوَاثِهَا حَسَنَاتٍ ، وَلاَ مَرَّ بِهَا صَاحِبُهَا عَلَى نَهْرٍ ، فَشَرِبَتْ مِنْهُ ، وَلاَ يُرِيدُ أنْ يَسْقِيهَا إِلاَّ كَتَبَ اللهُ لَهُ عَدَدَ مَا شَرِبَتْ حَسَنَاتٍ )) قِيلَ : يَا رسولَ اللهِ فالحُمُرُ ؟ قَالَ : (( مَا أُنْزِلَ عَلَيَّ في الحُمُرِ شَيْءٌ إِلاَّ هذِهِ الآية الفَاذَّةُ الجَامِعَةُ : { فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرّاً يَرَهُ } )) متفقٌ عَلَيْهِ ، وهذا لفظ مسلم .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Altın ve gümüş sahibi olup da ondan hakkını eda etmeyen hiç kimse yoktur ki kıyamet günü olduğunda onun için ateşten levhalar düzeltilmesin, sonra cehennem ateşinde kızdırılıp onlarla yanı, alnı ve sırtı dağlanmasın. Bunlar her soğuduğunda, miktarı elli bin yıl olan bir günde kullar arasında hüküm verilinceye kadar onun için yeniden kızdırılır; sonunda o kişi ya cennete ya da ateşe giden yolunu görür.” ‘Yâ Resûlallah! Ya develer?’ denildi. Buyurdu ki: “Deve sahibi olup da ondan hakkını eda etmeyen —ki suya indirildiği gün sağılması da onun hakkındandır— hiç kimse yoktur ki kıyamet günü olduğunda, develeri tek bir yavrusu bile eksik olmaksızın, dünyada olduklarından daha semiz ve çok halde iken, onlar için dümdüz ve geniş bir yere yüzüstü yatırılmasın. Develer onu tabanlarıyla çiğner, ağızlarıyla ısırırlar. Onların ilki üzerinden geçtikçe sonuncusu tekrar üzerine salınır. Bu, miktarı elli bin yıl olan bir günde kullar arasında hüküm verilinceye kadar sürer; sonunda o kişi ya cennete ya da ateşe giden yolunu görür.” ‘Yâ Resûlallah! Ya sığır ve koyun?’ denildi. Buyurdu ki: “Sığır ve koyun sahibi olup da ondan hakkını eda etmeyen hiç kimse yoktur ki kıyamet günü olduğunda, hayvanları içlerinde boynuzu kıvrık, boynuzsuz ve boynuzu kırık olan bulunmaksızın ve hiçbir şeyi eksik olmaksızın, onlar için dümdüz ve geniş bir yere yüzüstü yatırılmasın. Hayvanlar onu boynuzlarıyla süser ve tırnaklarıyla çiğnerler. Onların ilki üzerinden geçtikçe sonuncusu tekrar üzerine salınır. Bu, miktarı elli bin yıl olan bir günde kullar arasında hüküm verilinceye kadar sürer; sonunda o kişi ya cennete ya da ateşe giden yolunu görür.” ‘Yâ Resûlallah! Ya atlar?’ denildi. Buyurdu ki: “Atlar üç kısımdır: O, bir kişi için günah, bir kişi için örtü, bir kişi için de ecirdir. Kendisi için günah olana gelince; bu, atı gösteriş, övünme ve İslâm ehline düşmanlık için bağlayan adamdır; işte o at kendisi için günahtır. Kendisi için örtü olana gelince; bu, atı Allah yolunda bağlayan, sonra da onların sırtlarındaki ve boyunlarındaki Allah hakkını unutmayan adamdır; işte o at kendisi için örtüdür. Kendisi için ecir olana gelince; bu, atı İslâm ehli için Allah yolunda bir çayırda ya da bahçede bağlayan adamdır. O at, o çayırdan ya da bahçeden her ne yerse mutlaka yediği miktarca sahibine sevaplar yazılır; dışkıları ve idrarları sayısınca da kendisine sevaplar yazılır. O at ipini koparıp bir ya da iki tepe boyunca şevkle koşacak olsa, Allah mutlaka onun ayak izleri ve dışkıları sayısınca sahibine sevaplar yazar. Sahibi onu bir nehirden geçirirken, sulamak niyetinde olmadığı halde at oradan su içecek olsa, Allah mutlaka içtiği miktarca ona sevaplar yazar.” ‘Yâ Resûlallah! Ya eşekler?’ denildi. Buyurdu ki: “Eşekler hakkında bana şu eşsiz ve her şeyi kuşatan âyetten başka bir şey indirilmedi: { فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرّاً يَرَهُ } “Kim zerre ağırlığınca bir hayır işlerse onu görür. Kim de zerre ağırlığınca bir şer işlerse onu görür.”” Müttefekun aleyh; bu lafız Müslim'indir.