1376. Hadis
وعن معاوية رضي الله عنه قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( مَنْ يُرِدِ اللهُ بِهِ خَيْراً يُفَقِّهْهُ في الدِّينِ )) . متفقٌ عَلَيْهِ .
Muâviye radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah kimin için hayır dilerse onu dinde fakih (derin anlayış sahibi) kılar.” Müttefekun aleyh.
1377. Hadis
وعن ابن مسعود رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( لا حَسَدَ إِلاَّ في اثْنَتَيْنِ : رَجُلٌ آتَاهُ اللهُ مَالاً ، فَسَلَّطَهُ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الحَقِّ ، وَرَجُلٌ آتَاهُ اللهُ الحِكْمَةَ ، فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا )) . متفقٌ عَلَيْهِ . والمراد بالحسدِ : الغِبْطَةُ ، وَهُوَ أنْ يَتَمَنَّى مِثله .
İbn Mes'ûd radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Ancak iki kişiye haset edilir: Allah'ın kendisine mal verdiği ve onu hak uğrunda tüketmeye muvaffak kıldığı kimse; bir de Allah'ın kendisine hikmet verdiği, onunla hükmeden ve onu öğreten kimse.” Müttefekun aleyh. Hasetten maksat gıptadır; o da onun sahip olduğunun bir benzerini temenni etmektir.
1378. Hadis
وعن أَبي موسى رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم : (( مَثَلُ مَا بَعَثَنِي الله بِهِ مِنَ الهُدَى وَالعِلْمِ كَمَثَلِ غَيْثٍ أصَابَ أرْضاً ؛ فَكَانَتْ مِنْهَا طَائِفَةٌ طَيِّبةٌ قَبِلَتِ المَاءَ فَأَنْبَتَتِ الكَلأَ ، وَالعُشْبَ الكَثِيرَ ، وَكَانَ مِنْهَا أجَادِبُ أمْسَكَتِ المَاءَ ، فَنَفَعَ اللهُ بِهَا النَّاسَ ، فَشَرِبُوا مِنْهَا وَسَقَوْا وَزَرَعُوا، وَأَصَابَ طَائِفَةً مِنْهَا أُخْرَى إنَّمَا هِيَ قِيعَانٌ ؛ لا تُمْسِكُ مَاءً وَلاَ تُنْبِتُ كلأً ، فَذلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقُهَ في دِينِ اللهِ ، وَنَفَعَهُ مَا بَعَثَنِي اللهُ بِهِ ، فَعَلِمَ وَعَلَّمَ ، وَمَثَلُ مَنْ لَمْ يَرْفَعْ بِذلِكَ رَأسَاً ، وَلَمْ يَقْبَلْ هُدَى اللهِ الَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِ )) . متفقٌ عَلَيْهِ .
Ebû Mûsâ radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah'ın beni kendisiyle gönderdiği hidayet ve ilmin misali, bir toprağa düşen bol yağmurun misali gibidir: O toprağın bir kısmı temizdir; suyu kabul eder de bol çayır ve ot bitirir. Bir kısmı da suyu tutan sert ve çorak yerlerdir; Allah onunla insanları faydalandırır da ondan içerler, hayvanlarını ve ekinlerini sularlar ve ziraat yaparlar. Yağmur o toprağın diğer bir kısmına daha düşer ki, orası ne su tutan ne de ot bitiren düz ve kaygan yerlerdir. İşte bu; Allah'ın dininde derin anlayış sahibi olan, Allah'ın beni kendisiyle gönderdiği şeyin kendisine fayda verdiği, böylece öğrenen ve öğreten kimse ile buna hiç başını kaldırıp bakmayan ve kendisiyle gönderildiğim Allah'ın hidayetini kabul etmeyen kimsenin misalidir.” Müttefekun aleyh.
1379. Hadis
وعن سهل بن سعد رضي الله عنه : أنَّ رسولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ لِعَلِيٍّ رضي الله عنه : (( فَوَاللهِ لأَنْ يَهْدِيَ اللهُ بِكَ رَجُلاً وَاحِداً خَيْرٌ لَكَ مِنْ أنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ )) . متفقٌ عَلَيْهِ .
Sehl b. Sa'd radıyallâhu anh'den rivayet edildi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem Ali radıyallâhu anh'e şöyle buyurdu: “Vallahi, Allah'ın senin vesilenle tek bir kişiyi hidayete erdirmesi, senin için kızıl develere sahip olmandan daha hayırlıdır.” Müttefekun aleyh.
1380. Hadis
وعن عبد الله بن عمرو بن العاص رضي الله عنهما : أنَّ النبيَّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( بَلِّغُوا عَنِّي وَلَوْ آيَةً ، وَحَدِّثُوا عَنْ بَنِي إسْرَائِيلَ وَلاَ حَرَجَ ، وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ )) . رواه البخاري .
Abdullah b. Amr b. el-Âs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Bir âyet bile olsa benden tebliğ edin. İsrâiloğullarından da anlatın, bunda bir sakınca yoktur. Kim benim adıma kasten yalan söylerse, cehennemdeki yerini hazırlasın.” Buhârî rivayet etmiştir.
1381. Hadis
وعن أَبي هريرة رضي الله عنه : أنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( وَمَنْ سَلَكَ طَرِيقاً يَلْتَمِسُ فِيهِ عِلْماً ، سَهَّلَ اللهُ لَهُ طَرِيقاً إِلَى الجَنَّةِ )) . رواه مسلم .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim ilim aramak üzere bir yola girerse, Allah ona cennete giden bir yolu kolaylaştırır.” Müslim rivayet etmiştir.
1382. Hadis
وعنه أَيضاً رضي الله عنه : أنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( مَنْ دَعَا إِلَى هُدىً كَانَ لَهُ مِنَ الأَجْرِ مِثْلُ أُجُورِ مَنْ تَبِعَهُ لاَ يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْئاً )) . رواه مسلم .
Yine ondan radıyallâhu anh rivayet edildi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim bir hidayete çağırırsa, kendisine uyanların ecirleri kadar ecir alır; bu, onların ecirlerinden de hiçbir şey eksiltmez.” Müslim rivayet etmiştir.
1383. Hadis
وعنه قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( إِذَا مَاتَ ابْنُ آدَمَ انْقَطَعَ عَمَلُهُ إِلاَّ مِنْ ثَلاثٍ : صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ )) . رواه مسلم .
Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Âdemoğlu öldüğü zaman ameli kesilir; ancak üç şey müstesna: Sadaka-i câriye (kesintisiz devam eden sadaka), kendisinden faydalanılan ilim veya kendisine dua eden salih evlat.” Müslim rivayet etmiştir.
1384. Hadis
وعنه ، قَالَ : سَمِعْتُ رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول : (( الدُّنْيَا مَلْعُونَةٌ ، مَلْعُونٌ مَا فِيهَا ، إِلاَّ ذِكْرَ الله تَعَالَى ، وَمَا وَالاهُ ، وَعَالِماً ، أَوْ مُتَعَلِّماً )) . رواه الترمذي ، وقال : (( حديث حسن )) . قَوْله : (( وَمَا وَالاَهُ )) : أيْ طَاعة الله .
Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Dünya mel'undur, içindekiler de mel'undur; ancak Allah Teâlâ'yı zikretmek ve ona yakın olan şeyler, bir de âlim veya ilim öğrenen kimse müstesna.” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen bir hadistir” demiştir. “Ona yakın olan şeyler” sözü, Allah'a itaat demektir.
1385. Hadis
وعن أنسٍ رضي الله عنه قَالَ : قَالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : (( مَنْ خَرَجَ في طَلَبِ العِلْمِ فَهُوَ في سَبيلِ اللهِ حَتَّى يَرْجِعَ )). رواه الترمذي ، وقال: (( حديث حسن )) .
Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim ilim talep etmek için yola çıkarsa, dönünceye kadar Allah yolundadır.” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen bir hadistir” demiştir.
1386. Hadis
وعن أَبي سعيدٍ الخدري رضي الله عنه، عن رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( لَنْ يَشْبَعَ مُؤْمِنٌ مِنْ خَيْرٍ حَتَّى يَكُونَ مُنْتَهَاهُ الجَنَّةَ )). رواه الترمذي، وقال: (( حديث حسن )).
Ebû Saîd el-Hudrî radıyallâhu anh'den, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildi; şöyle buyurdu: “Bir mü'min, varacağı son yer cennet oluncaya kadar hayra asla doymaz.” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen bir hadistir” demiştir.
1387. Hadis
وعن أَبي أُمَامَة رضي الله عنه : أنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( فَضْلُ العَالِمِ عَلَى العَابِدِ كَفَضْلِي عَلَى أدْنَاكُمْ )) ثُمَّ قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( إنَّ اللهَ وَمَلاَئِكَتَهُ وَأهْلَ السَّماوَاتِ وَالأَرْضِ حَتَّى النَّمْلَةَ في جُحْرِهَا وَحَتَّى الحُوتَ لَيُصَلُّونَ عَلَى مُعَلِّمِي النَّاسِ الخَيْرَ )) . رواه الترمذي ، وقال : (( حديث حسن )) .
Ebû Ümâme radıyallâhu anh'den rivayet edildi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Âlimin âbide (ibadet edene) üstünlüğü, benim sizin en aşağı derecede olanınıza üstünlüğüm gibidir.” Sonra Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Şüphesiz Allah, melekleri, göklerin ve yerin ehli, hatta yuvasındaki karınca ve hatta balık bile insanlara hayrı öğretenlere salât ederler (dua ve istiğfarda bulunurlar).” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen bir hadistir” demiştir.
1388. Hadis
وعن أَبي الدرداء رضي الله عنه ، قَالَ : سَمِعْتُ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، يقول : (( مَنْ سَلَكَ طَرِيقاً يَبْتَغِي فِيهِ عِلْماً سَهَّلَ اللهُ لَهُ طَريقاً إِلَى الجَنَّةِ، وَإنَّ المَلاَئِكَةَ لَتَضَعُ أجْنِحَتَهَا لِطَالِبِ العِلْمِ رِضاً بِمَا يَصْنَعُ ، وَإنَّ العَالِمَ لَيَسْتَغْفِرُ لَهُ مَنْ فِي السَّماوَاتِ وَمَنْ فِي الأرْضِ حَتَّى الحيتَانُ في المَاءِ ، وَفضْلُ العَالِمِ عَلَى العَابِدِ كَفَضْلِ القَمَرِ عَلَى سَائِرِ الكَوَاكِبِ ، وَإنَّ العُلَمَاءَ وَرَثَةُ الأنْبِيَاءِ ، وَإنَّ الأنْبِيَاءَ لَمْ يَوَرِّثُوا دِينَاراً وَلاَ دِرْهَماً وَإنَّمَا وَرَّثُوا العِلْمَ ، فَمَنْ أَخَذَهُ أَخَذَ بحَظٍّ وَافِرٍ )) . رواه أَبُو داود والترمذي .
Ebü'd-Derdâ radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Kim ilim aramak için bir yola girerse Allah da ona cennete giden bir yolu kolaylaştırır. Melekler, yaptığı işten hoşnut oldukları için ilim talebesine kanatlarını gererler. Göklerde ve yerde olanlar, hatta sudaki balıklar bile âlim için istiğfar ederler. Âlimin âbide üstünlüğü, ayın diğer yıldızlara üstünlüğü gibidir. Şüphesiz âlimler peygamberlerin vârisleridir. Peygamberler ne dinar ne de dirhem miras bırakmışlardır; onlar ancak ilmi miras bırakmışlardır. Kim onu alırsa bol bir nasip almış olur.” Ebû Dâvûd ve Tirmizî rivayet etmiştir.
1389. Hadis
وعن ابن مسعودٍ رضي الله عنه قَالَ : سَمِعْتُ رسولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم ، يقول : (( نَضَّرَ اللهُ امْرَأً سَمِعَ مِنَّا شَيْئاً ، فَبَلَّغَهُ كَمَا سَمِعَهُ ، فَرُبَّ مُبَلَّغٍ أوْعَى مِنْ سَامِعٍ )) . رواه الترمذي ، وقال : (( حديث حسن صحيح )) .
İbn Mes'ûd radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Bizden bir şey işitip de onu işittiği gibi başkasına ulaştıran kimsenin Allah yüzünü ağartsın. Zira kendisine söz ulaştırılan nice kimse vardır ki bizzat işitenden daha iyi kavrar.” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen sahih bir hadistir” demiştir.
1390. Hadis
وعن أَبي هريرة رضي الله عنه قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( مَنْ سُئِلَ عن عِلْمٍ فَكَتَمَهُ ، أُلْجِمَ يَوْمَ القِيَامَةِ بِلِجَامٍ مِنْ نَارٍ )) . رواه أَبُو داود والترمذي ، وقال : (( حديث حسن )) .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kime bir ilim sorulur da onu gizlerse, kıyamet günü ağzına ateşten bir gem vurulur.” Ebû Dâvûd ve Tirmizî rivayet etmiş, Tirmizî “Hasen bir hadistir” demiştir.
1391. Hadis
وعنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( مَنْ تَعَلَّمَ عِلْماً مِمَّا يُبْتَغَى بِهِ وَجْهُ اللهِ عز وجل لا يَتَعَلَّمُهُ إِلاَّ لِيُصِيبَ بِهِ عَرَضاً مِنَ الدُّنْيَا ، لَمْ يَجِدْ عَرْفَ الجَنَّةِ يَوْمَ القِيَامَةِ )) يَعْنِي : رِيحَهَا . رواه أَبُو داود بإسناد صحيح .
Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim kendisiyle Allah azze ve celle'nin rızası aranan bir ilmi, sırf onunla dünyadan bir menfaat elde etmek için öğrenirse, kıyamet günü cennetin kokusunu duyamaz.” [Râvi] “Yani onun rayihasını” dedi. Ebû Dâvûd sahih bir isnadla rivayet etmiştir.
1392. Hadis
وعن عبد الله بن عمرو بن العاص رضي الله عنهما ، قَالَ : سَمِعْتُ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم يقول: (( إنَّ اللهَ لاَ يَقْبِضُ العِلْمَ انْتِزَاعاً يَنْتَزعهُ مِنَ النَّاسِ،وَلكِنْ يَقْبِضُ العِلْمَ بِقَبْضِ العُلَمَاءِ ، حَتَّى إِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِماً ، اتَّخَذَ النَّاسُ رُؤُوساً جُهَّالاً ، فَسُئِلُوا فَأفْتوا بِغَيْرِ عِلْمٍ ، فَضَلُّوا وَأضَلُّوا )) . متفقٌ عَلَيْهِ .
Abdullah b. Amr b. el-Âs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Şüphesiz Allah, ilmi insanlardan çekip sökerek almaz; fakat ilmi, âlimlerin ruhunu kabzederek alır. Nihayet hiçbir âlim bırakmadığında, insanlar cahilleri önder edinirler. Onlara sorular sorulur, onlar da ilimsizce fetva verirler; böylece hem kendileri saparlar hem de başkalarını saptırırlar.” Müttefekun aleyh.