1617. Hadis
وعنه ، قَالَ : سَمِعْتُ رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول : (( إنَّ أَولَ النَّاسِ يُقْضَى يَومَ القِيَامَةِ عَلَيْهِ رَجُلٌ اسْتُشْهِدَ ، فَأُتِيَ بِهِ ، فَعَرَّفَهُ نِعْمَتَهُ ، فَعَرَفَهَا ، قَالَ : فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا ؟ قَالَ : قَاتَلْتُ فِيكَ حَتَّى اسْتُشْهِدْتُ . قَالَ : كَذَبْتَ ، وَلَكِنَّكَ قَاتَلْتَ لأَنْ يُقَالَ : جَرِيءٌ ! فَقَدْ قِيلَ ، ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ في النَّارِ. وَرَجُلٌ تَعَلَّمَ العِلْمَ وَعَلَّمَهُ ، وَقَرَأَ القُرآنَ ، فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا . قَالَ: فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا ؟ قَالَ : تَعَلَّمْتُ العِلْمَ وَعَلَّمْتُهُ ، وَقَرَأتُ فِيكَ القُرآنَ ، قَالَ : كَذَبْتَ ، وَلكِنَّكَ تَعَلَّمْتَ لِيُقَالَ : عَالِمٌ ! وَقَرَأتَ القُرْآنَ لِيُقَالَ : هُوَ قَارِئٌ ؛ فَقَدْ قِيلَ ، ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ في النَّارِ . وَرَجُلٌ وَسَّعَ اللهُ عَلَيْهِ ، وَأعْطاهُ مِنْ أصْنَافِ المَالِ ، فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ ، فَعَرَفَهَا . قَالَ : فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا ؟ قَالَ: مَا تَرَكْتُ مِنْ سَبيلٍ تُحِبُّ أنْ يُنْفَقَ فِيهَا إِلاَّ أنْفَقْتُ فِيهَا لَكَ. قَالَ : كَذَبْتَ ، ولكِنَّكَ فَعَلْتَ لِيُقَالَ : جَوَادٌ ! فَقَدْ قِيلَ ، ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ في النَّارِ )) . رواه مسلم . (( جَرِيءٌ )) بفتح الجيم وكسر الراء والمد : أيْ شُجَاعٌ حَاذِقٌ .
Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Kıyamet günü hakkında ilk hüküm verilecek kimse, şehid düşmüş bir adamdır. Getirilir; Allah ona nimetini hatırlatır, o da bunu kabul eder. ‘Peki buna karşılık ne yaptın?’ diye sorar. O da: ‘Senin uğrunda şehid düşünceye kadar savaştım’ der. Allah: ‘Yalan söyledin; bilakis sen “Cesur adamdır!” denilsin diye savaştın ve nitekim öyle de denildi’ buyurur. Sonra onun hakkında emir verilir, yüzüstü sürüklenerek cehenneme atılır. Bir de ilim öğrenip öğreten ve Kur'ân okuyan bir adam vardır. Getirilir; Allah ona nimetlerini hatırlatır, o da bunları kabul eder. ‘Peki bunlara karşılık ne yaptın?’ diye sorar. O da: ‘İlim öğrendim, öğrettim ve Senin rızan için Kur'ân okudum’ der. Allah: ‘Yalan söyledin; bilakis sen “Âlimdir!” denilsin diye ilim öğrendin ve “O kârîdir” denilsin diye Kur'ân okudun; nitekim öyle de denildi’ buyurur. Sonra onun hakkında emir verilir, yüzüstü sürüklenerek cehenneme atılır. Bir de Allah'ın kendisine bolluk verdiği ve her çeşit maldan ihsan ettiği bir adam vardır. Getirilir; Allah ona nimetlerini hatırlatır, o da bunları kabul eder. ‘Peki bunlara karşılık ne yaptın?’ diye sorar. O da: ‘Uğrunda harcama yapılmasını sevdiğin hiçbir yol bırakmadım, hepsinde Senin için harcadım’ der. Allah: ‘Yalan söyledin; bilakis sen “Cömerttir!” denilsin diye böyle yaptın; nitekim öyle de denildi’ buyurur. Sonra onun hakkında emir verilir, yüzüstü sürüklenerek cehenneme atılır.” Müslim rivayet etmiştir. Cerî'ün (جَرِيءٌ) cîm'in fethası, râ'nın kesresi ve med ile okunur; yani “cesur ve maharetli” demektir.