1616. Hadis
وعن أَبي هريرة رضي الله عنه قَالَ : سَمِعْتُ رسول الله صلى الله عليه وسلم يقولُ : (( قَالَ الله تَعَالَى : أنَا أغْنَى الشُّرَكَاءِ عَنِ الشِّرْكِ ، مَنْ عَمِلَ عَمَلاً أشْرَكَ فِيهِ مَعِي غَيْرِي تَرَكْتُهُ وَشِرْكَهُ )) . رواه مسلم .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Allah Teâlâ şöyle buyurdu: Ben ortakların şirkten en müstağni olanıyım. Kim bir amel işler de onda Benden başkasını Bana ortak koşarsa, onu da şirkini de terk ederim.” Müslim rivayet etmiştir.
1617. Hadis
وعنه ، قَالَ : سَمِعْتُ رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول : (( إنَّ أَولَ النَّاسِ يُقْضَى يَومَ القِيَامَةِ عَلَيْهِ رَجُلٌ اسْتُشْهِدَ ، فَأُتِيَ بِهِ ، فَعَرَّفَهُ نِعْمَتَهُ ، فَعَرَفَهَا ، قَالَ : فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا ؟ قَالَ : قَاتَلْتُ فِيكَ حَتَّى اسْتُشْهِدْتُ . قَالَ : كَذَبْتَ ، وَلَكِنَّكَ قَاتَلْتَ لأَنْ يُقَالَ : جَرِيءٌ ! فَقَدْ قِيلَ ، ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ في النَّارِ. وَرَجُلٌ تَعَلَّمَ العِلْمَ وَعَلَّمَهُ ، وَقَرَأَ القُرآنَ ، فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا . قَالَ: فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا ؟ قَالَ : تَعَلَّمْتُ العِلْمَ وَعَلَّمْتُهُ ، وَقَرَأتُ فِيكَ القُرآنَ ، قَالَ : كَذَبْتَ ، وَلكِنَّكَ تَعَلَّمْتَ لِيُقَالَ : عَالِمٌ ! وَقَرَأتَ القُرْآنَ لِيُقَالَ : هُوَ قَارِئٌ ؛ فَقَدْ قِيلَ ، ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ في النَّارِ . وَرَجُلٌ وَسَّعَ اللهُ عَلَيْهِ ، وَأعْطاهُ مِنْ أصْنَافِ المَالِ ، فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ ، فَعَرَفَهَا . قَالَ : فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا ؟ قَالَ: مَا تَرَكْتُ مِنْ سَبيلٍ تُحِبُّ أنْ يُنْفَقَ فِيهَا إِلاَّ أنْفَقْتُ فِيهَا لَكَ. قَالَ : كَذَبْتَ ، ولكِنَّكَ فَعَلْتَ لِيُقَالَ : جَوَادٌ ! فَقَدْ قِيلَ ، ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ في النَّارِ )) . رواه مسلم . (( جَرِيءٌ )) بفتح الجيم وكسر الراء والمد : أيْ شُجَاعٌ حَاذِقٌ .
Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Kıyamet günü hakkında ilk hüküm verilecek kimse, şehid düşmüş bir adamdır. Getirilir; Allah ona nimetini hatırlatır, o da bunu kabul eder. ‘Peki buna karşılık ne yaptın?’ diye sorar. O da: ‘Senin uğrunda şehid düşünceye kadar savaştım’ der. Allah: ‘Yalan söyledin; bilakis sen “Cesur adamdır!” denilsin diye savaştın ve nitekim öyle de denildi’ buyurur. Sonra onun hakkında emir verilir, yüzüstü sürüklenerek cehenneme atılır. Bir de ilim öğrenip öğreten ve Kur'ân okuyan bir adam vardır. Getirilir; Allah ona nimetlerini hatırlatır, o da bunları kabul eder. ‘Peki bunlara karşılık ne yaptın?’ diye sorar. O da: ‘İlim öğrendim, öğrettim ve Senin rızan için Kur'ân okudum’ der. Allah: ‘Yalan söyledin; bilakis sen “Âlimdir!” denilsin diye ilim öğrendin ve “O kârîdir” denilsin diye Kur'ân okudun; nitekim öyle de denildi’ buyurur. Sonra onun hakkında emir verilir, yüzüstü sürüklenerek cehenneme atılır. Bir de Allah'ın kendisine bolluk verdiği ve her çeşit maldan ihsan ettiği bir adam vardır. Getirilir; Allah ona nimetlerini hatırlatır, o da bunları kabul eder. ‘Peki bunlara karşılık ne yaptın?’ diye sorar. O da: ‘Uğrunda harcama yapılmasını sevdiğin hiçbir yol bırakmadım, hepsinde Senin için harcadım’ der. Allah: ‘Yalan söyledin; bilakis sen “Cömerttir!” denilsin diye böyle yaptın; nitekim öyle de denildi’ buyurur. Sonra onun hakkında emir verilir, yüzüstü sürüklenerek cehenneme atılır.” Müslim rivayet etmiştir. Cerî'ün (جَرِيءٌ) cîm'in fethası, râ'nın kesresi ve med ile okunur; yani “cesur ve maharetli” demektir.
1618. Hadis
وعن ابن عمر رضي الله عنهما : أن نَاساً قَالُوا لَهُ : إنَّا نَدْخُلُ عَلَى سَلاَطِيننَا فَنَقُولُ لَهُمْ بِخِلاَفِ مَا نَتَكَلَّمُ إِذَا خَرَجْنَا مِنْ عِندِْهِمْ ؟ قَالَ ابنُ عُمَرَ رضي الله عنهما : كُنَّا نَعُدُّ هَذَا نِفاقاً عَلَى عَهْدِ رسول الله صلى الله عليه وسلم . رواه البخاري .
İbn Ömer radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildiğine göre birtakım insanlar ona şöyle dediler: ‘Biz sultanlarımızın huzuruna giriyor ve yanlarından çıktığımızda konuştuklarımızın aksini onlara söylüyoruz.’ İbn Ömer radıyallâhu anhümâ dedi ki: ‘Biz Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem zamanında bunu münafıklık sayardık.’ Buhârî rivayet etmiştir.
1619. Hadis
وعن جُندب بن عبد اللهِ بن سفيان رضي الله عنه قَالَ : قَالَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم : (( مَنْ سَمَّعَ سَمَّعَ الله بِهِ ، وَمَنْ يُرائِي يُرائِي اللهُ بِهِ )) . متفق عَلَيْهِ . ورواه مسلم أَيضاً من رواية ابن عباس رضي الله عنهما . (( سَمَّعَ )) بتشديد الميم ، ومعناه : أظهر عمله للناس رِياءً . (( سَمَّعَ اللهُ بِهِ )) أيْ : فَضَحَهُ يَومَ القِيَامَةِ . ومعنى : (( مَنْ رَاءى )) أيْ : مَنْ أظْهَرَ لِلنَّاسِ العَمَلَ الصَّالِحَ لِيَعْظُمَ عِنْدَهُمْ . (( رَاءى اللهُ بِهِ )) أيْ : أظْهَرَ سَرِيرَتَهُ عَلَى رُؤُوسِ الخَلائِقِ .
Cündüb b. Abdullah b. Süfyân radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim duyurmak için amel işlerse Allah da onun bu hâlini duyurur; kim gösteriş yaparsa Allah da onun gösterişini ortaya çıkarır.” Müttefekun aleyh. Müslim bunu ayrıca İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'nın rivayetinden de nakletmiştir. Semme'a (سَمَّعَ) mîm'in şeddesiyledir; anlamı: “Amelini riyâ olarak insanlara açıkladı” demektir. Semme'allâhu bihî (سَمَّعَ اللهُ بِهِ) yani: “Kıyamet günü onu rezil eder.” Men râ'â (مَنْ رَاءى) sözünün anlamı ise: “Kim insanların gözünde büyümek için salih amelini onlara gösterirse” demektir. Râ'allâhu bihî (رَاءى اللهُ بِهِ) yani: “Onun gizli niyetini bütün mahlûkatın önünde açığa çıkarır.”
1620. Hadis
وعن أَبي هريرة رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( مَنْ تَعَلَّمَ عِلْماً مِمَّا يُبْتَغَى بِهِ وَجْهُ اللهِ عز وجل لاَ يَتَعَلَّمُهُ إِلاَّ لِيُصِيبَ بِهِ عَرَضاً مِنَ الدُّنْيَا ، لَمْ يَجِدْ عَرْفَ الجَنَّةِ يَوْمَ القِيَامَةِ )) يَعْنِي : رِيحَهَا . رواه أَبُو داود بإسنادٍ صحيحٍ والأحاديث في الباب كثيرةٌ مشهورةٌ .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim kendisiyle Allah azze ve celle'nin rızası aranan bir ilmi, sırf bir dünya menfaati elde etmek için öğrenirse, kıyamet günü cennetin kokusunu duyamaz.” Yani onun rayihasını. Ebû Dâvûd sahih bir isnadla rivayet etmiştir. Bu bâbdaki hadisler çok ve meşhurdur.