336. Hadis
وعن أَبي بكرة نُفَيع بن الحارث رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : (( ألا أُنَبِّئُكُمْ بأكْبَرِ الكَبَائِرِ ؟ )) – ثلاثاً – قُلْنَا : بَلَى ، يَا رَسُول الله ، قَالَ : (( الإشْرَاكُ بالله ، وَعُقُوقُ الوَالِدَيْنِ )) ، وكان مُتَّكِئاً فَجَلَسَ ، فَقَالَ : (( ألاَ وَقَوْلُ الزُّورِ وَشَهَادَةُ الزُّورِ )) فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا حَتَّى قُلْنَا : لَيْتَهُ سَكَتَ . مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .
Ebû Bekre Nüfey' b. el-Hâris radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: -Üç defa- “Size büyük günahların en büyüğünü haber vereyim mi?” Biz: ‘Evet, ey Allah'ın Resûlü’ dedik. “Allah'a şirk koşmak ve anne babaya itaatsizlik etmektir” buyurdu. Yaslanmış haldeydi, doğrulup oturdu ve: “Dikkat edin, bir de yalan söz ve yalan şahitliktir” buyurdu. Bunu o kadar tekrar etti ki, ‘Keşke sussa’ dedik. Müttefekun aleyh.
337. Hadis
وعن عبد الله بن عمرو بن العاص رضي الله عنهما ، عن النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( الكَبَائِرُ : الإشْرَاكُ بالله ، وَعُقُوقُ الوَالِدَيْنِ ، وَقَتْلُ النَّفْس ، وَاليَمِينُ الغَمُوسُ )) رواه البخاري . (( اليمين الغموس )) : التي يحلفها كاذباً عامداً ، سميت غموساً ؛ لأنها تغمس الحالِفَ في الإثم .
Abdullah b. Amr b. el-Âs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Büyük günahlar; Allah'a şirk koşmak, anne babaya itaatsizlik etmek, cana kıymak ve yemîn-i gamûstur.” Buhârî rivayet etmiştir. el-Yemînü'l-gamûs (اليمين الغموس), kişinin bile bile yalan yere ettiği yemindir. Yemin edeni günaha batırdığı için gamûs diye adlandırılmıştır.
338. Hadis
وعنه أن رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ: (( مِنَ الكَبَائِر شَتْمُ الرَّجُل وَالِدَيهِ ! ))، قالوا : يَا رَسُول الله ، وَهَلْ يَشْتُمُ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ ؟! قَالَ : (( نَعَمْ ، يَسُبُّ أَبَا الرَّجُلِ ، فَيَسُبُّ أبَاه ، وَيَسُبُّ أُمَّهُ ، فَيَسُبُّ أُمَّهُ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . وفي رواية : (( إنَّ مِنْ أكْبَرِ الكَبَائِرِ أنْ يَلْعَنَ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ ! )) ، قِيلَ : يَا رَسُول الله ، كَيْفَ يَلْعَنُ الرَّجُلُ وَالِدَيهِ ؟! قَالَ: (( يَسُبُّ أَبَا الرَّجُلِ ، فَيَسُبُّ أباهُ ، وَيَسُبُّ أُمَّهُ ، فَيَسُبُّ أُمَّهُ )) .
Yine ondan rivayet edildi ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kişinin kendi anne babasına sövmesi büyük günahlardandır!” ‘Ey Allah'ın Resûlü, insan kendi anne babasına söver mi?’ dediler. Şöyle buyurdu: “Evet; bir adamın babasına söver, o da onun babasına söver; annesine söver, o da onun annesine söver.” Müttefekun aleyh. Bir rivayette şöyledir: “Kişinin kendi anne babasına lanet etmesi büyük günahların en büyüklerindendir!” ‘Ey Allah'ın Resûlü, insan kendi anne babasına nasıl lanet eder?’ denildi. Şöyle buyurdu: “Bir adamın babasına söver, o da onun babasına söver; annesine söver, o da onun annesine söver.”
339. Hadis
وعن أَبي محمد جبيرِ بن مطعم رضي الله عنه : أن رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( لاَ يَدْخُلُ الجَنَّةَ قَاطِعٌ )) قَالَ سفيان في روايته : يَعْنِي : قَاطِع رَحِم . مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .
Ebû Muhammed Cübeyr b. Mut'im radıyallâhu anh'den rivayet edildi ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Bağı koparan cennete giremez.” Süfyân kendi rivayetinde dedi ki: Yani akrabalık bağını koparan. Müttefekun aleyh.
340. Hadis
وعن أَبي عيسى المغيرة بن شعبة رضي الله عنه ، عن النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( إنَّ اللهَ تَعَالَى حَرَّمَ عَلَيْكُمْ : عُقُوقَ الأمَّهَاتِ ، وَمَنْعاً وهاتِ ، وَوَأْد البَنَاتِ ، وكَرِهَ لَكُمْ : قِيلَ وَقالَ ، وَكَثْرَةَ السُّؤَالِ ، وَإضَاعَةَ المَالِ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . قوله : (( مَنْعاً )) مَعنَاهُ : مَنْعُ مَا وَجَب عَلَيهِ ، وَ(( هَاتِ )) : طَلَبُ مَا لَيْسَ لَهُ . وَ(( وَأْد البَنَاتِ )) مَعنَاهُ : دَفنُهُنَّ في الحَيَاةِ ، وَ(( قيلَ وَقالَ )) مَعْنَاهُ : الحَديث بكُلّ مَا يَسمَعهُ ، فيَقُولُ : قِيلَ كَذَا ، وقَالَ فُلانٌ كَذَا مِمَّا لا يَعْلَمُ صِحَّتَهُ ، وَلا يَظُنُّهَا ، وَكَفَى بالمَرْءِ كذِباً أنْ يُحَدّثَ بكُلِّ مَا سَمِعَ . وَ(( إضَاعَةُ المَال )) : تَبذِيرُهُ وَصَرفُهُ في غَيْرِ الوُجُوهِ المأذُونِ فِيهَا مِنْ مَقَاصِدِ الآخِرةِ وَالدُّنْيَا ، وتَرْكُ حِفظِهِ مَعَ إمكَانِ الحِفظِ . وَ(( كَثْرَةُ السُّؤَال )) : الإلحَاحُ فيما لا حَاجَة إِلَيْهِ . وفي الباب أحاديث سبقت في الباب قبله كحديث : (( وأقْطَعُ مَنْ قَطَعَك )) ، وحديث : (( مَنْ قَطَعني قَطَعهُ الله )) .
Ebû Îsâ el-Mugîre b. Şu'be radıyallâhu anh'den rivayet edildi; Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Şüphesiz Allah Teâlâ size annelere itaatsizlik etmeyi, vermeyip ‘ver’ demeyi ve kız çocuklarını diri diri gömmeyi haram kıldı. Sizin için dedikoduyu, çok soru sormayı ve malı zayi etmeyi de kerih gördü.” Müttefekun aleyh. Hadisteki men'an (مَنْعاً) “vermemek” sözünün anlamı, üzerine vacip olan şeyi vermemektir. Hâti (هَاتِ) “ver” ise hakkı olmayan şeyi istemektir. Ve'dü'l-benât (وَأْد البَنَاتِ) “kız çocuklarını gömmek” sözünün anlamı, onları hayattayken toprağa gömmektir. Kîle ve kâle (قيلَ وَقالَ) “dedikodu” sözünün anlamı ise işittiği her şeyi anlatıp, doğruluğunu bilmediği ve doğru olduğunu da zannetmediği konularda ‘şöyle denildi, filan şöyle dedi’ demektir; kişiye yalan olarak işittiği her şeyi anlatması yeter. İdâatü'l-mâl (إضَاعَةُ المَال) “malı zayi etmek”, onu saçıp savurmak, dünyevî ve uhrevî gayelerden izin verilen yerler dışında harcamak ve koruma imkânı varken korumayı terk etmektir. Kesretü's-süâl (كَثْرَةُ السُّؤَال) “çok soru sormak” ise ihtiyaç olmayan şeylerde ısrarcı olmaktır. Bu bâbda, bir önceki bâbda geçen “Seni koparanı ben de koparırım” hadisi ve “Beni koparanı Allah koparır” hadisi gibi hadisler de vardır.