340. Hadis
وعن أَبي عيسى المغيرة بن شعبة رضي الله عنه ، عن النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( إنَّ اللهَ تَعَالَى حَرَّمَ عَلَيْكُمْ : عُقُوقَ الأمَّهَاتِ ، وَمَنْعاً وهاتِ ، وَوَأْد البَنَاتِ ، وكَرِهَ لَكُمْ : قِيلَ وَقالَ ، وَكَثْرَةَ السُّؤَالِ ، وَإضَاعَةَ المَالِ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . قوله : (( مَنْعاً )) مَعنَاهُ : مَنْعُ مَا وَجَب عَلَيهِ ، وَ(( هَاتِ )) : طَلَبُ مَا لَيْسَ لَهُ . وَ(( وَأْد البَنَاتِ )) مَعنَاهُ : دَفنُهُنَّ في الحَيَاةِ ، وَ(( قيلَ وَقالَ )) مَعْنَاهُ : الحَديث بكُلّ مَا يَسمَعهُ ، فيَقُولُ : قِيلَ كَذَا ، وقَالَ فُلانٌ كَذَا مِمَّا لا يَعْلَمُ صِحَّتَهُ ، وَلا يَظُنُّهَا ، وَكَفَى بالمَرْءِ كذِباً أنْ يُحَدّثَ بكُلِّ مَا سَمِعَ . وَ(( إضَاعَةُ المَال )) : تَبذِيرُهُ وَصَرفُهُ في غَيْرِ الوُجُوهِ المأذُونِ فِيهَا مِنْ مَقَاصِدِ الآخِرةِ وَالدُّنْيَا ، وتَرْكُ حِفظِهِ مَعَ إمكَانِ الحِفظِ . وَ(( كَثْرَةُ السُّؤَال )) : الإلحَاحُ فيما لا حَاجَة إِلَيْهِ . وفي الباب أحاديث سبقت في الباب قبله كحديث : (( وأقْطَعُ مَنْ قَطَعَك )) ، وحديث : (( مَنْ قَطَعني قَطَعهُ الله )) .
Ebû Îsâ el-Mugîre b. Şu'be radıyallâhu anh'den rivayet edildi; Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Şüphesiz Allah Teâlâ size annelere itaatsizlik etmeyi, vermeyip ‘ver’ demeyi ve kız çocuklarını diri diri gömmeyi haram kıldı. Sizin için dedikoduyu, çok soru sormayı ve malı zayi etmeyi de kerih gördü.” Müttefekun aleyh. Hadisteki men'an (مَنْعاً) “vermemek” sözünün anlamı, üzerine vacip olan şeyi vermemektir. Hâti (هَاتِ) “ver” ise hakkı olmayan şeyi istemektir. Ve'dü'l-benât (وَأْد البَنَاتِ) “kız çocuklarını gömmek” sözünün anlamı, onları hayattayken toprağa gömmektir. Kîle ve kâle (قيلَ وَقالَ) “dedikodu” sözünün anlamı ise işittiği her şeyi anlatıp, doğruluğunu bilmediği ve doğru olduğunu da zannetmediği konularda ‘şöyle denildi, filan şöyle dedi’ demektir; kişiye yalan olarak işittiği her şeyi anlatması yeter. İdâatü'l-mâl (إضَاعَةُ المَال) “malı zayi etmek”, onu saçıp savurmak, dünyevî ve uhrevî gayelerden izin verilen yerler dışında harcamak ve koruma imkânı varken korumayı terk etmektir. Kesretü's-süâl (كَثْرَةُ السُّؤَال) “çok soru sormak” ise ihtiyaç olmayan şeylerde ısrarcı olmaktır. Bu bâbda, bir önceki bâbda geçen “Seni koparanı ben de koparırım” hadisi ve “Beni koparanı Allah koparır” hadisi gibi hadisler de vardır.