60. Hadis
وأما الأحاديث ، فالأول : عن عمر بن الخطاب رضي الله عنه ، قَالَ : بَيْنَما نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَومٍ ، إذْ طَلَعَ عَلَينا رَجُلٌ شَديدُ بَياضِ الثِّيابِ ، شَديدُ سَوَادِ الشَّعْرِ ، لا يُرَى عَلَيهِ أثَرُ السَّفَرِ ، وَلا يَعْرِفُهُ مِنَّا أحَدٌ ، حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيهِ إِلَى رُكْبتَيهِ ، وَوَضعَ كَفَّيهِ عَلَى فَخِذَيهِ ، وَقالَ : يَا مُحَمَّدُ ، أخْبرني عَنِ الإسلامِ ، فَقَالَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : (( الإسلامُ : أنْ تَشْهدَ أنْ لا إلهَ إلاَّ الله وأنَّ مُحمَّداً رسولُ الله ، وتُقيمَ الصَّلاةَ ، وَتُؤتِيَ الزَّكَاةَ ، وَتَصومَ رَمَضَانَ ، وَتَحُجَّ البَيتَ إن اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبيلاً )) . قَالَ : صَدَقْتَ . فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقهُ ! قَالَ : فَأَخْبرنِي عَنِ الإِيمَانِ . قَالَ : (( أنْ تُؤمِنَ باللهِ ، وَمَلائِكَتِهِ ، وَكُتُبهِ ، وَرُسُلِهِ ، وَاليَوْمِ الآخِر ، وتُؤْمِنَ بالقَدَرِ خَيرِهِ وَشَرِّهِ )) . قَالَ : صَدقت . قَالَ : فأَخْبرني عَنِ الإحْسَانِ . قَالَ : (( أنْ تَعْبُدَ اللهَ كَأنَّكَ تَرَاهُ فإنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فإنَّهُ يَرَاكَ )) . قَالَ : فَأَخْبِرني عَنِ السَّاعَةِ . قَالَ : (( مَا المَسْؤُولُ عَنْهَا بأعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ )) . قَالَ : فأخبِرني عَنْ أمَاراتِهَا . قَالَ : (( أنْ تَلِدَ الأَمَةُ رَبَّتَهَا ، وأنْ تَرَى الحُفَاةَ العُرَاةَ العَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ في البُنْيَانِ )) . ثُمَّ انْطَلقَ فَلَبِثْتُ مَلِيّاً ، ثُمَّ قَالَ : (( يَا عُمَرُ ، أَتَدْري مَنِ السَّائِلُ ؟ )) قُلْتُ : اللهُ ورسُولُهُ أعْلَمُ . قَالَ : (( فإنَّهُ جِبْريلُ أَتَاكُمْ يعْلِّمُكُمْ أمْرَ دِينكُمْ )) . رواه مسلم . ومعنى (( تَلِدُ الأَمَةُ رَبَّتَهَا )) أيْ سَيِّدَتَهَا ؛ ومعناهُ : أنْ تَكْثُرَ السَّراري حَتَّى تَلِدَ الأَمَةُ السُّرِّيَّةُ بِنْتاً لِسَيِّدِهَا وبنْتُ السَّيِّدِ في مَعنَى السَّيِّدِ وَقيلَ غَيْرُ ذلِكَ . وَ(( العَالَةُ )) : الفُقَراءُ . وقولُهُ : (( مَلِيّاً )) أَيْ زَمَناً طَويلاً وَكانَ ذلِكَ ثَلاثاً .
Hadislere gelince, birincisi: Ömer b. el-Hattâb radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Bir gün biz Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanında otururken, elbisesi bembeyaz, saçı simsiyah, üzerinde yolculuk izi görülmeyen ve içimizden kimsenin tanımadığı bir adam çıkageldi. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanına kadar gelip oturdu; dizlerini onun dizlerine dayadı, avuçlarını da uyluklarının üzerine koydu ve “Ey Muhammed, bana İslâm'ı haber ver” dedi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “İslâm, Allah'tan başka ilâh olmadığına ve Muhammed'in Allah'ın Resûlü olduğuna şahitlik etmen, namazı kılman, zekâtı vermen, Ramazan orucunu tutman ve ona yol bulabilirsen Beyt'i hacretmendir.” Adam “Doğru söyledin” dedi. Biz onun hem sorup hem de tasdik etmesine şaşırdık! Adam “Bana imanı haber ver” dedi. [Resûlullah] şöyle buyurdu: “Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, âhiret gününe iman etmen; kadere, hayrına ve şerrine iman etmendir.” Adam “Doğru söyledin” dedi. “Bana ihsanı haber ver” dedi. [Resûlullah] “Allah'a, O'nu görüyormuşsun gibi ibadet etmendir; çünkü sen O'nu görmesen de O seni görür” buyurdu. Adam “Bana kıyameti haber ver” dedi. [Resûlullah] “Kendisine sorulan, bu konuda sorandan daha bilgili değildir” buyurdu. Adam “Öyleyse bana onun alâmetlerini haber ver” dedi. [Resûlullah] “Câriyenin kendi rabbesini (efendisini) doğurması ve yalınayak, çıplak, yoksul koyun çobanlarının yüksek binalar yapmakta birbirleriyle yarıştıklarını görmendir” buyurdu. Sonra adam gitti. Ben uzunca bir süre bekledim. Ardından [Resûlullah] “Ey Ömer, soranın kim olduğunu biliyor musun?” buyurdu. Ben “Allah ve Resûlü daha iyi bilir” dedim. “O Cebrâil'di; size dininizin işlerini öğretmek için geldi” buyurdu. Müslim rivayet etmiştir. Telidü'l-emetü rabbetehâ (تَلِدُ الأَمَةُ رَبَّتَهَا) “câriyenin kendi efendisini doğurması” demektir. Bunun anlamı odalıkların çoğalması ve sonunda odalık câriyenin efendisinden bir kız doğurmasıdır; efendinin kızı da efendi hükmündedir. Başka anlamlar da söylenmiştir. Âle (العَالَةُ) “fakirler” demektir. Meliyyen (مَلِيّاً) sözü ise “uzun bir zaman” demektir; bu süre üç gündü.