440. Hadis
وعن أَبي هريرة رضي الله عنه ، عن رسول الله صلى الله عليه وسلم ، أَنَّهُ قَالَ : (( قَالَ الله عز وجل : أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي ، وَأَنا معه حَيْثُ يَذْكُرنِي ، وَاللهِ ، للهُ أفْرَحُ بِتَوبَةِ عَبْدِهِ مِنْ أحَدِكُمْ يَجِدُ ضَالَّتَهُ بالفَلاَةِ ، وَمَنْ تَقَرَّبَ إلَيَّ شِبْراً ، تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ ذِرَاعاً ، وَمَنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ ذِرَاعاً ، تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ بَاعاً ، وَإِذَا أقْبَلَ إِلَيَّ يَمْشِي أقْبَلْتُ إِلَيْهِ أُهَرْوِلُ )) متفقٌ عليه ، وهذا لفظ إحدى روايات مسلم . وتقدم شرحه في الباب قبله . ورُوِيَ في الصحيحين : (( وأنا معه حين يذكرني )) بالنون ، وفي هذه الرواية (( حيث )) بالثاء وكلاهما صحيح .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildi; buyurdu ki: “Allah azze ve celle şöyle buyurdu: Ben kulumun benim hakkımdaki zannı üzereyim ve beni zikrettiği yerde onunla beraberim. Vallahi, Allah kulunun tövbesine, sizden birinin ıssız çölde kaybettiği binitini bulmasından daha çok sevinir. Kim bana bir karış yaklaşırsa, ben ona bir arşın yaklaşırım. Kim bana bir arşın yaklaşırsa, ben ona bir kulaç yaklaşırım. O bana yürüyerek gelirse, ben ona koşarak varırım.” Müttefekun aleyh; bu lafız Müslim'in rivayetlerinden birine aittir. Açıklaması bundan önceki bâbda geçmişti. Sahîhayn'da “ve beni zikrettiği zaman onunla beraberim” şeklinde nûn harfiyle hîne (حين) olarak rivayet edilmiştir; bu rivayette ise peltek sâ harfiyle haysü (حيث) “yerde” şeklindedir ve her ikisi de sahihtir.
441. Hadis
وعن جابر بن عبد الله رضي الله عنهما : أنه سمع رسول الله صلى الله عليه وسلم قبلَ مَوْتِه بثَلاثَةِ أيّام ، يقولُ : (( لاَ يَمُوتَنّ أحَدُكُمْ إِلاَّ وَهُوَ يُحْسِنُ الظَّنَّ بالله عز وجل )) رواه مسلم .
Câbir b. Abdullah radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi: O, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i vefatından üç gün önce şöyle buyururken işitmiştir: “Sizden hiçbiriniz, Allah azze ve celle hakkında hüsnüzan beslemedikçe sakın ölmesin.” Müslim rivayet etmiştir.
442. Hadis
وعن أنس رضي الله عنه ، قَالَ : سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم ، يقول : (( قَالَ الله تَعَالَى : يَا ابْنَ آدَمَ ، إنَّكَ ما دَعَوْتَنِي وَرَجَوْتَنِي غَفَرْتُ لَكَ عَلَى مَا كَانَ مِنْكَ وَلاَ أُبَالِي . يَا ابْنَ آدَمَ ، لَوْ بَلَغت ذُنُوبُك عَنَانَ السماءِ ، ثُمَّ اسْتَغْفَرْتَنِي غَفَرْتُ لَكَ وَلاَ أُبَالِي . يَا ابْنَ آدَمَ ، إِنَّكَ لَوْ أتَيْتَنِي بِقُرَابِ الأَرْضِ خَطَايا ، ثُمَّ لَقَيْتَنِي لاَ تُشْرِكُ بِي شَيْئاً ، لأَتَيْتُكَ بقُرَابِها مَغْفِرَةً )) رواه الترمذي ، وقال : (( حديث حسن )) . (( عَنَانُ السَّماءِ )) بفتح العين ، قيل : هو مَا عَنَّ لَكَ مِنْهَا ، أيْ : ظَهَرَ إِذَا رَفَعْتَ رَأسَكَ ، وقيل : هو السَّحَابُ . وَ(( قُرابُ الأَرض )) بضم القاف ، وقيل : بكسرها ، والضم أصح وأشهر ، وَهُوَ : مَا يقارب مِلأَهَا ، والله أعلم .
Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: “Yüce Allah şöyle buyurdu: Ey Âdemoğlu! Sen bana dua ettiğin ve benden ümit beslediğin sürece, senden sadır olan günahlara bakmaksızın seni bağışlarım ve buna hiç aldırmam. Ey Âdemoğlu! Günahların göğün bulutlarına kadar ulaşsa, sonra benden bağışlanma dilesen, seni bağışlarım ve buna hiç aldırmam. Ey Âdemoğlu! Sen bana yeryüzü dolusuna yakın günahla gelsen, sonra bana hiçbir şeyi ortak koşmaksızın huzuruma çıksan, ben de sana yeryüzü dolusuna yakın mağfiretle gelirim.” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen bir hadistir” demiştir. Anânü's-semâi (عَنَانُ السَّماءِ) ayın harfinin fethasıyla okunur. Bunun, başını kaldırdığında gökten sana görünen kısım olduğu söylenmiştir; bulut anlamına geldiği de söylenmiştir. Kurâbü'l-ard (قُرابُ الأَرض) ifadesi kâf harfinin zammesiyle okunur; kesresiyle okunduğu da söylenmiştir, ancak zammeli okunuş daha sahih ve daha meşhurdur. Anlamı ise yeryüzünü dolduracak miktara yakın olan şey demektir. Allah en iyisini bilir.