893. Hadis
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " كُلُّكُمْ رَاعٍ ". وَزَادَ اللَّيْثُ قَالَ يُونُسُ كَتَبَ رُزَيْقُ بْنُ حُكَيْمٍ إِلَى ابْنِ شِهَابٍ ـ وَأَنَا مَعَهُ يَوْمَئِذٍ بِوَادِي الْقُرَى ـ هَلْ تَرَى أَنْ أُجَمِّعَ. وَرُزَيْقٌ عَامِلٌ عَلَى أَرْضٍ يَعْمَلُهَا، وَفِيهَا جَمَاعَةٌ مِنَ السُّودَانِ وَغَيْرِهِمْ، وَرُزَيْقٌ يَوْمَئِذٍ عَلَى أَيْلَةَ، فَكَتَبَ ابْنُ شِهَابٍ ـ وَأَنَا أَسْمَعُ ـ يَأْمُرُهُ أَنْ يُجَمِّعَ، يُخْبِرُهُ أَنَّ سَالِمًا حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " كُلُّكُمْ رَاعٍ، وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، الإِمَامُ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِي أَهْلِهِ وَهْوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالْمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا وَمَسْئُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا، وَالْخَادِمُ رَاعٍ فِي مَالِ سَيِّدِهِ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ـ قَالَ وَحَسِبْتُ أَنْ قَدْ قَالَ ـ وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِي مَالِ أَبِيهِ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ وَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ".
Bişr b. Muhammed bize tahdis etti, dedi ki: Abdullah bize haber verdi, dedi ki: Yûnus bize haber verdi; Zührî’den, dedi ki: Sâlim b. Abdullah bize haber verdi; İbn Ömer’den (r.anhuma) [naklen] ki, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmaktadır: “Hepiniz çobansınız...” Ve Leys [şunu] ekledi: Yûnus dedi ki: Ruzeyk b. Hukeym, İbn Şihâb’a [Zührî’ye] —ki ben o günlerde Vâdi’l-Kurâ’da onunla beraberydim— “Cuma namazı kıldırıp kıldırmayacağını” [sormak için] yazdı. Ruzeyk [o sırada], işlediği bir arazide [görevli] idi ve orada zencilerden ve başkalarından oluşan bir topluluk vardı. Ruzeyk o günlerde Eyle [bölgesi] üzerinde [yetkili] idi. İbn Şihâb —ben [yazdırdığını] işitiyordum— ona Cuma namazı kıldırmasını emrederek [şöyle] yazdı ve ona; Sâlim’in kendisine tahdis edip Abdullah b. Ömer’in şöyle dediğini haber verdi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem’i şöyle buyururken işittim: “Hepiniz çobansınız ve hepiniz sürünüzden [yönetiminiz altındakilerden] sorumlusunuz. İmam [devlet başkanı] bir çobandır ve sürüsünden sorumludur. Kişi, ailesi içinde bir çobandır ve sürüsünden sorumludur. Kadın, kocasının evinde bir çobandır [gözetleyicidir] ve sürüsünden sorumludur. Hizmetçi, efendisinin malı üzerinde bir çobandır ve sürüsünden sorumludur. —[Ravi] dedi ki: Sanıyorum şunu da söyledi:— Kişi, babasının malı üzerinde bir çobandır ve sürüsünden sorumludur. [Kısaca] hepiniz çobansınız ve sürünüzden sorumlusunuz.”