2318. Hadis
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَكْثَرَ الأَنْصَارِ بِالْمَدِينَةِ مَالاً، وَكَانَ أَحَبَّ أَمْوَالِهِ إِلَيْهِ بِيْرُ حَاءَ وَكَانَتْ مُسْتَقْبِلَةَ الْمَسْجِدَ، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَاءٍ فِيهَا طَيِّبٍ فَلَمَّا نَزَلَتْ {لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ} قَامَ أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ فِي كِتَابِهِ {لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ} وَإِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَىَّ بِيْرُ حَاءَ، وَإِنَّهَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ أَرْجُو بِرَّهَا وَذُخْرَهَا عِنْدَ اللَّهِ فَضَعْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ حَيْثُ شِئْتَ، فَقَالَ " بَخٍ، ذَلِكَ مَالٌ رَائِحٌ، ذَلِكَ مَالٌ رَائِحٌ. قَدْ سَمِعْتُ مَا قُلْتَ فِيهَا، وَأَرَى أَنْ تَجْعَلَهَا فِي الأَقْرَبِينَ ". قَالَ أَفْعَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَسَمَهَا أَبُو طَلْحَةَ فِي أَقَارِبِهِ وَبَنِي عَمِّهِ. تَابَعَهُ إِسْمَاعِيلُ عَنْ مَالِكٍ. وَقَالَ رَوْحٌ عَنْ مَالِكٍ رَابِحٌ.
Yahyâ b. Yahyâ bize tahdis etti, [o] dedi ki: Mâlik’e okudum. [O] İshâk b. Abdullah’tan; [o] Enes b. Mâlik radıyallâhu anh’ı [şöyle] derken işitmiş: Ebû Talha, Medine’de Ensâr içinde en çok malı olandı. Malları içinde en çok sevdiği ise Mescid-i Nebevî’nin karşısında bulunan “Beyruhâ” bahçesiydi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem oraya girer ve içindeki güzel sudan içerdi. { لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ } “Sevdiğiniz şeylerden infak etmedikçe gerçek iyiliğe (birr) eremezsiniz” [ayeti] (Âl-i İmrân, 92) nazil olunca Ebû Talha, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem’in yanına gidip: “Ey Allah’ın Resûlü! Allah Teâlâ kitabında: ‘Sevdiğiniz şeylerden infak etmedikçe gerçek iyiliğe eremezsiniz’ buyuruyor. Benim mallarım içinde en sevdiğim ise Beyruhâ’dır. O Allah rızası için sadakadır; onun sevabını ve Allah katındaki mükâfatını (zuhrahâ) umuyorum. Ey Allah’ın Resûlü! Onu Allah’ın sana gösterdiği (uygun gördüğün) yere sarf et” dedi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: “Aferin sana! Bu gerçekten kazançlı (râih/râbih) bir maldır, kazançlı bir maldır! Onun hakkında söylediklerini işittim. Ben onu akrabalarına vermeni uygun görüyorum” buyurdu. Ebû Talha: “Bunu yapacağım ey Allah’ın Resûlü” dedi ve onu akrabaları ile amca çocukları arasında paylaştırdı. İsmâîl, Mâlik’ten [naklederek] buna mütâbaat etmiştir. Ravh ise Mâlik’ten “[kazançlı anlamında] râbih” şeklinde nakletmiştir.