3887. Hadis
حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدَّثَهُمْ عَنْ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ " بَيْنَمَا أَنَا فِي الْحَطِيمِ ـ وَرُبَّمَا قَالَ فِي الْحِجْرِ ـ مُضْطَجِعًا، إِذْ أَتَانِي آتٍ فَقَدَّ ـ قَالَ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ فَشَقَّ ـ مَا بَيْنَ هَذِهِ إِلَى هَذِهِ ـ فَقُلْتُ لِلْجَارُودِ وَهْوَ إِلَى جَنْبِي مَا يَعْنِي بِهِ قَالَ مِنْ ثُغْرَةِ نَحْرِهِ إِلَى شِعْرَتِهِ، وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ مِنْ قَصِّهِ إِلَى شِعْرَتِهِ ـ فَاسْتَخْرَجَ قَلْبِي، ثُمَّ أُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مَمْلُوءَةٍ إِيمَانًا، فَغُسِلَ قَلْبِي ثُمَّ حُشِيَ، ثُمَّ أُوتِيتُ بِدَابَّةٍ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ أَبْيَضَ ". ـ فَقَالَ لَهُ الْجَارُودُ هُوَ الْبُرَاقُ يَا أَبَا حَمْزَةَ قَالَ أَنَسٌ نَعَمْ، يَضَعُ خَطْوَهُ عِنْدَ أَقْصَى طَرْفِهِ ـ " فَحُمِلْتُ عَلَيْهِ، فَانْطَلَقَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَاسْتَفْتَحَ، فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفَتَحَ، فَلَمَّا خَلَصْتُ، فَإِذَا فِيهَا آدَمُ، فَقَالَ هَذَا أَبُوكَ آدَمُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ. فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ السَّلاَمَ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالاِبْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ. ثُمَّ صَعِدَ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ فَاسْتَفْتَحَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَفَتَحَ، فَلَمَّا خَلَصْتُ، إِذَا يَحْيَى وَعِيسَى، وَهُمَا ابْنَا الْخَالَةِ قَالَ هَذَا يَحْيَى وَعِيسَى فَسَلِّمْ عَلَيْهِمَا. فَسَلَّمْتُ فَرَدَّا، ثُمَّ قَالاَ مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ. ثُمَّ صَعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ، فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَفُتِحَ، فَلَمَّا خَلَصْتُ إِذَا يُوسُفُ. قَالَ هَذَا يُوسُفُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ. فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ، ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ، ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ، فَاسْتَفْتَحَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ أَوَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَفُتِحَ، فَلَمَّا خَلَصْتُ إِلَى إِدْرِيسَ قَالَ هَذَا إِدْرِيسُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ. فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ. ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ، فَاسْتَفْتَحَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا هَارُونُ قَالَ هَذَا هَارُونُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ. فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ. ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ السَّادِسَةَ، فَاسْتَفْتَحَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ مَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قَالَ مَرْحَبًا بِهِ، فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ، فَلَمَّا خَلَصْتُ، فَإِذَا مُوسَى قَالَ هَذَا مُوسَى فَسَلِّمْ عَلَيْهِ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ. فَلَمَّا تَجَاوَزْتُ بَكَى، قِيلَ لَهُ مَا يُبْكِيكَ قَالَ أَبْكِي لأَنَّ غُلاَمًا بُعِثَ بَعْدِي، يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِهِ أَكْثَرُ مَنْ يَدْخُلُهَا مِنْ أُمَّتِي. ثُمَّ صَعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ، فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ، قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ. قَالَ نَعَمْ. قَالَ مَرْحَبًا بِهِ، فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَلَمَّا خَلَصْتُ، فَإِذَا إِبْرَاهِيمُ قَالَ هَذَا أَبُوكَ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ. قَالَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ، فَرَدَّ السَّلاَمَ قَالَ مَرْحَبًا بِالاِبْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ. ثُمَّ رُفِعَتْ لِي سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى، فَإِذَا نَبِقُهَا مِثْلُ قِلاَلِ هَجَرَ، وَإِذَا وَرَقُهَا مِثْلُ آذَانِ الْفِيَلَةِ قَالَ هَذِهِ سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى، وَإِذَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهْرَانِ بَاطِنَانِ، وَنَهْرَانِ ظَاهِرَانِ. فَقُلْتُ مَا هَذَانِ يَا جِبْرِيلُ قَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ، فَنَهَرَانِ فِي الْجَنَّةِ، وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ. ثُمَّ رُفِعَ لِي الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ، ثُمَّ أُتِيتُ بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ، وَإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ وَإِنَاءٍ مِنْ عَسَلٍ، فَأَخَذْتُ اللَّبَنَ، فَقَالَ هِيَ الْفِطْرَةُ أَنْتَ عَلَيْهَا وَأُمَّتُكَ. ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَىَّ الصَّلَوَاتُ خَمْسِينَ صَلاَةً كُلَّ يَوْمٍ. فَرَجَعْتُ فَمَرَرْتُ عَلَى مُوسَى، فَقَالَ بِمَا أُمِرْتَ قَالَ أُمِرْتُ بِخَمْسِينَ صَلاَةً كُلَّ يَوْمٍ. قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تَسْتَطِيعُ خَمْسِينَ صَلاَةً كُلَّ يَوْمٍ، وَإِنِّي وَاللَّهِ قَدْ جَرَّبْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ، وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ، فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لأُمَّتِكَ. فَرَجَعْتُ، فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ، فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ، فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ، فَرَجَعْتُ فَأُمِرْتُ بِعَشْرِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ، فَرَجَعْتُ فَقَالَ مِثْلَهُ، فَرَجَعْتُ فَأُمِرْتُ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى، فَقَالَ بِمَا أُمِرْتَ قُلْتُ أُمِرْتُ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ. قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تَسْتَطِيعُ خَمْسَ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ، وَإِنِّي قَدْ جَرَّبْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ، وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ، فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لأُمَّتِكَ. قَالَ سَأَلْتُ رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ، وَلَكِنْ أَرْضَى وَأُسَلِّمُ ـ قَالَ ـ فَلَمَّا جَاوَزْتُ نَادَى مُنَادٍ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي ".
Hudbe b. Hâlid bize söyledi, [dedi ki]: Hemmâm b. Yahya bize söyledi, [dedi ki]: Katâde bize söyledi; [o] Enes b. Mâlik'ten, [o da] Mâlik b. Sa'sa'a radıyallahu anhümâ'dan [nakletti] ki, Allah'ın Nebisi sallallâhu aleyhi ve sellem onlara kendisinin gece yürütüldüğü (İsra) geceyi (şöyle) anlatmış: "Ben Hatîm'de -belki de Hicr'de dedi- yan yatmış haldeyken, derken bana bir gelen geldi ve [şurayı] yardı -[râvi] dedi ki: Onun 'şurayı yardı' dediğini işittim- şu [boğaz çukurundan] şu [kasık tüyüne] kadar olan yeri [yardı]. -Yanımda olan el-Cârûd'a: 'Bununla neyi kastediyor?' dedim. (O): 'Boğaz çukurundan kasık tüyüne kadar' dedi. [Râvi] dedi ki: Onun 'göğüs kemiğinden kasık tüyüne kadar' dediğini işittim.- Sonra kalbimi çıkardı. Sonra bana içi imanla dolu altın bir tas getirildi. Kalbim yıkandı, sonra [tekrar yerine] dolduruldu. Sonra bana katırdan küçük, merkepten büyük beyaz bir binek getirildi."- El-Cârûd ona: 'O Burak mıdır ey Ebû Hamza?' dedi. Enes: 'Evet, o adımını gözünün gördüğü en son noktaya atar' dedi.- "Onun üzerine bindirildim. Sonra Cebrail beni götürdü, nihayet dünya semasına gelince [kapının] açılmasını istedi. 'Bu kim?' denildi. 'Cebrail' dedi. 'Seninle beraber kim var?' denildi. 'Muhammed' dedi. 'Ona [peygamberlik] gönderildi mi?' denildi. 'Evet' dedi. 'Hoş gelmiş, ne güzel bir gelişle geldi' denildi. (Kapı) açıldı. İçeri girdiğimde orada Âdem vardı. (Cebrail): 'Bu baban Âdem'dir, ona selam ver' dedi. Ona selam verdim, o da selamımı aldı. Sonra: 'Hoş geldin salih oğul ve salih peygamber' dedi. Sonra [Cebrail] yükseldi, nihayet ikinci semaya gelince açılmasını istedi. 'Bu kim?' denildi. 'Cebrail' dedi. 'Seninle beraber kim var?' denildi. 'Muhammed' dedi. 'Ona gönderildi mi?' denildi. 'Evet' dedi. 'Hoş gelmiş, ne güzel bir gelişle geldi' denildi. (Kapı) açıldı. İçeri girdiğimde orada Yahya ve İsa vardı, onlar teyze çocuklarıydı. (Cebrail): 'Bunlar Yahya ve İsa'dır, onlara selam ver' dedi. Selam verdim, onlar da selamımı aldı. Sonra: 'Hoş geldin salih kardeş ve salih peygamber' dediler. Sonra beni üçüncü semaya yükseltti, açılmasını istedi. 'Bu kim?' denildi. 'Cebrail' dedi. 'Seninle beraber kim var?' denildi. 'Muhammed' dedi. 'Ona gönderildi mi?' denildi. 'Evet' dedi. 'Hoş gelmiş, ne güzel bir gelişle geldi' denildi. (Kapı) açıldı. İçeri girdiğimde orada Yusuf vardı. (Cebrail): 'Bu Yusuf'tur, ona selam ver' dedi. Ona selam verdim, o da selamımı aldı. Sonra: 'Hoş geldin salih kardeş ve salih peygamber' dedi. Sonra beni yükseltti, nihayet dördüncü semaya gelince açılmasını istedi. 'Bu kim?' denildi. 'Cebrail' dedi. 'Seninle beraber kim var?' denildi. 'Muhammed' dedi. 'Acaba ona gönderildi mi?' denildi. 'Evet' dedi. 'Hoş gelmiş, ne güzel bir gelişle geldi' denildi. (Kapı) açıldı. İdris'in yanına girdiğimde (Cebrail): 'Bu İdris'tir, ona selam ver' dedi. Ona selam verdim, o da selamımı aldı. Sonra: 'Hoş geldin salih kardeş ve salih peygamber' dedi. Sonra beni yükseltti, nihayet beşinci semaya gelince açılmasını istedi. 'Bu kim?' denildi. 'Cebrail' dedi. 'Seninle beraber kim var?' denildi. 'Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem' dedi. 'Ona gönderildi mi?' denildi. 'Evet' dedi. 'Hoş gelmiş, ne güzel bir gelişle geldi' denildi. İçeri girdiğimde orada Harun vardı. (Cebrail): 'Bu Harun'dur, ona selam ver' dedi. Ona selam verdim, o da selamımı aldı. Sonra: 'Hoş geldin salih kardeş ve salih peygamber' dedi. Sonra beni yükseltti, nihayet altıncı semaya gelince açılmasını istedi. 'Bu kim?' denildi. 'Seninle beraber kim var?' denildi. 'Muhammed' dedi. 'Ona gönderildi mi?' denildi. 'Evet' dedi. 'Hoş gelmiş, ne güzel bir gelişle geldi' dedi. İçeri girdiğimde orada Musa vardı. (Cebrail): 'Bu Musa'dur, ona selam ver' dedi. Ona selam verdim, o da selamımı aldı. Sonra: 'Hoş geldin salih kardeş ve salih peygamber' dedi. Onu geçtiğimde ağladı. Ona: 'Seni ağlatan nedir?' denildi. (O): 'Ağlıyorum, çünkü benden sonra gönderilen bir genç [var ki], onun ümmetinden cennete girecek olanlar, benim ümmetimden girecek olanlardan daha çoktur' dedi. Sonra beni yedinci semaya yükseltti. Cebrail açılmasını istedi. 'Bu kim?' denildi. 'Cebrail' dedi. 'Seninle beraber kim var?' denildi. 'Muhammed' dedi. 'Ona [peygamberlik] verildi mi?' denildi. 'Evet' dedi. 'Hoş gelmiş, ne güzel bir gelişle geldi' dedi. İçeri girdiğimde orada İbrahim vardı. (Cebrail): 'Bu babandır, ona selam ver' dedi. Ona selam verdim, o da selamımı aldı. 'Hoş geldin salih oğul ve salih peygamber' dedi. Sonra bana Sidretü'l-Müntehâ gösterildi. Onun meyveleri Hecer (kasabasının) testileri gibi, yaprakları ise fillerin kulakları gibiydi. (Cebrail): 'İşte bu Sidretü'l-Müntehâ'dır' dedi. Orada dört nehir vardı: İki gizli nehir ve iki açık nehir. 'Ey Cebrail! Bu ikisi nedir?' dedim. (Cebrail): 'Gizli olanlara gelince; onlar cennetteki iki nehirdir. Açık olanlara gelince; onlar Nil ve Fırat'tır' dedi. Sonra bana Beyt-i Ma'mûr gösterildi. Sonra bana bir kap şarap, bir kap süt ve bir kap bal getirildi. Ben sütü aldım. (Cebrail): 'Bu, senin ve ümmetinin üzerinde olduğu fıtrattır' dedi. Sonra bana her gün elli vakit namaz farz kılındı. Geri döndüm, Musa'ya uğradım. (Musa): 'Ne ile emrolundun?' dedi. 'Her gün elli vakit namazla emrolundum' dedim. (Musa): 'Ümmetin her gün elli vakit namaza güç yetiremez. Vallahi ben insanları senden önce tecrübe ettim ve İsrailoğulları ile en zorlu mücadeleleri verdim. Rabbine dön ve ümmetin için hafifletme iste' dedi. Rabbime döndüm, benden on vaktini indirdi. Musa'ya döndüm, yine aynısını söyledi. Tekrar Rabbime döndüm, benden on vakit daha indirdi. Musa'ya döndüm, yine aynısını söyledi. Tekrar Rabbime döndüm, benden on vakit daha indirdi. Musa'ya döndüm, yine aynısını söyledi. Tekrar döndüğümde her gün on vakit namazla emrolundum. Geri döndüm, (Musa) yine aynısını söyledi. Rabbime döndüm, her gün beş vakit namazla emrolundum. Musa'ya geri geldim. (Musa): 'Ne ile emrolundun?' dedi. 'Her gün beş vakit namazla emrolundum' dedim. (Musa): 'Ümmetin her gün beş vakit namaza güç yetiremez. Ben insanları senden önce tecrübe ettim ve İsrailoğulları ile en zorlu mücadeleleri verdim. Rabbine dön ve ümmetin için hafifletme iste' dedi. 'Rabbimden o kadar istedim ki, artık utandım. Lakin razı oluyorum ve teslim oluyorum' dedim. Onu geçtiğimde bir seslenen (şöyle) seslendi: 'Farzımı kesinleştirdim ve kullarımdan hafiflettim.'"