2290. Hadis
حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ أَرْسَلَ مَرْوَانُ إِلَى فَاطِمَةَ فَسَأَلَهَا فَأَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا كَانَتْ عِنْدَ أَبِي حَفْصٍ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَمَّرَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ - يَعْنِي عَلَى بَعْضِ الْيَمَنِ - فَخَرَجَ مَعَهُ زَوْجُهَا فَبَعَثَ إِلَيْهَا بِتَطْلِيقَةٍ كَانَتْ بَقِيَتْ لَهَا وَأَمَرَ عَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ وَالْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ أَنْ يُنْفِقَا عَلَيْهَا فَقَالاَ وَاللَّهِ مَا لَهَا نَفَقَةٌ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ حَامِلاً . فَأَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لاَ نَفَقَةَ لَكِ إِلاَّ أَنْ تَكُونِي حَامِلاً " . وَاسْتَأْذَنَتْهُ فِي الاِنْتِقَالِ فَأَذِنَ لَهَا فَقَالَتْ أَيْنَ أَنْتَقِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ " . وَكَانَ أَعْمَى تَضَعُ ثِيَابَهَا عِنْدَهُ وَلاَ يُبْصِرُهَا فَلَمْ تَزَلْ هُنَاكَ حَتَّى مَضَتْ عِدَّتُهَا فَأَنْكَحَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أُسَامَةَ فَرَجَعَ قَبِيصَةُ إِلَى مَرْوَانَ فَأَخْبَرَهُ بِذَلِكَ فَقَالَ مَرْوَانُ لَمْ نَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ إِلاَّ مِنَ امْرَأَةٍ فَسَنَأْخُذُ بِالْعِصْمَةِ الَّتِي وَجَدْنَا النَّاسَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ فَاطِمَةُ حِينَ بَلَغَهَا ذَلِكَ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ كِتَابُ اللَّهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ } حَتَّى { لاَ تَدْرِي لَعَلَّ اللَّهَ يُحْدِثُ بَعْدَ ذَلِكَ أَمْرًا } قَالَتْ فَأَىُّ أَمْرٍ يَحْدُثُ بَعْدَ الثَّلاَثِ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَأَمَّا الزُّبَيْدِيُّ فَرَوَى الْحَدِيثَيْنِ جَمِيعًا حَدِيثَ عُبَيْدِ اللَّهِ بِمَعْنَى مَعْمَرٍ وَحَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ بِمَعْنَى عُقَيْلٍ وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَنَّ قَبِيصَةَ بْنَ ذُؤَيْبٍ حَدَّثَهُ بِمَعْنًى دَلَّ عَلَى خَبَرِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حِينَ قَالَ فَرَجَعَ قَبِيصَةُ إِلَى مَرْوَانَ فَأَخْبَرَهُ بِذَلِكَ .
Bize Mahled b. Hâlid anlattı; bize Abdürrezzâk anlattı; Ma’mer’den; Zührî’den; Ubeydullah’tan [nakledildiğine göre] şöyle demiştir: Mervân, Fâtıma’ya [bint Kays] haber gönderip [boşanmasıyla ilgili durumu] sordu. Fâtıma ona şunları bildirdi: Ebû Hafs’ın nikahı altındaydı. Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem, Ali b. Ebî Tâlib’i Yemen’e göndermiş, kocası da onunla beraber gitmişti. Kocası oradan, nikahlarında kalan son talakını göndererek onu boşadı. Ayrıca Ayyâş b. Ebî Rebîa ile el-Hâris b. Hişâm’a, karısına nafaka vermelerini emretti. Onlar ise: “Vallahi hamile olmadıkça onun nafaka hakkı yoktur.” dediler. Fâtıma Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’e geldi; Nebi: “Hamile olmadıkça senin nafaka hakkın yoktur.” buyurdu. Fâtıma başka yere taşınmak için izin istedi, Nebi izin verdi. “Nereye taşınayım ey Allah’ın Resûlü?” diye sorunca: “İbn Ümmi Mektûm’un yanına.” buyurdu. O ama biriydi; Fâtıma onun yanında dış giysilerini çıkarabilirdi, çünkü o kendisini görmezdi. İddeti bitinceye kadar orada kaldı; sonra Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem onu Üsâme ile evlendirdi. Kabîsa durumu Mervân’a bildirdi. Mervân: “Biz bu hadisi sadece bir kadından duyduk; bu yüzden insanların üzerinde bulunduğu uygulamaya bağlı kalacağız.” dedi. Fâtıma bunu duyunca: “Benimle sizin aranızda Allah’ın kitabı vardır!” dedi. Allah Teâlâ: { فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ } “Kadınları iddetlerini gözeterek boşayın...” buyurmuş ve sonunda da: { لاَ تَدْرِي لَعَلَّ اللَّهَ يُحْدِثُ بَعْدَ ذَلِكَ أَمْرًا } “...Bilemezsin, olur ki Allah bundan sonra yeni bir durum ortaya çıkarır.” buyurmuştur. Fâtıma: “Peki, üç talaktan sonra nasıl yeni bir durum ortaya çıkabilir ki?” dedi. Ebû Dâvûd dedi ki: Aynı şekilde Yûnus da Zührî’den rivayet etmiştir. ez-Zübeydî ise her iki rivayeti birden; Ubeydullah’ın hadisini Ma’mer’in manasıyla, Ebû Seleme’den gelen hadisi ise Ukayl’in manasıyla rivayet etmiştir. Muhammed b. İshak da Zührî’den; Kabîsa b. Züeyb’in kendisine, Ubeydullah b. Abdillâh’ın haberine benzer manada bir rivayette bulunduğunu bildirmiştir.