3542. Hadis
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا سَيَّارٌ، وَأَخْبَرَنَا مُغِيرَةُ، وَأَخْبَرَنَا دَاوُدُ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، وَأَنْبَأَنَا مُجَالِدٌ، وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ سَالِمٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ أَنْحَلَنِي أَبِي نُحْلاً - قَالَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ سَالِمٍ مِنْ بَيْنِ الْقَوْمِ نِحْلَةً غُلاَمًا لَهُ - قَالَ فَقَالَتْ لَهُ أُمِّي عَمْرَةُ بِنْتُ رَوَاحَةَ إِيتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشْهِدْهُ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَشْهَدَهُ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِنِّي نَحَلْتُ ابْنِي النُّعْمَانَ نُحْلاً وَإِنَّ عَمْرَةَ سَأَلَتْنِي أَنْ أُشْهِدَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ فَقَالَ " أَلَكَ وَلَدٌ سِوَاهُ " . قَالَ قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ " فَكُلَّهُمْ أَعْطَيْتَ مِثْلَ مَا أَعْطَيْتَ النُّعْمَانَ " . قَالَ لاَ قَالَ فَقَالَ بَعْضُ هَؤُلاَءِ الْمُحَدِّثِينَ " هَذَا جَوْرٌ " . وَقَالَ بَعْضُهُمْ " هَذَا تَلْجِئَةٌ فَأَشْهِدْ عَلَى هَذَا غَيْرِي " . قَالَ مُغِيرَةُ فِي حَدِيثِهِ " أَلَيْسَ يَسُرُّكَ أَنْ يَكُونُوا لَكَ فِي الْبِرِّ وَاللُّطْفِ سَوَاءً " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " فَأَشْهِدْ عَلَى هَذَا غَيْرِي " . وَذَكَرَ مُجَالِدٌ فِي حَدِيثِهِ " إِنَّ لَهُمْ عَلَيْكَ مِنَ الْحَقِّ أَنْ تَعْدِلَ بَيْنَهُمْ كَمَا أَنَّ لَكَ عَلَيْهِمْ مِنَ الْحَقِّ أَنْ يَبَرُّوكَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ فِي حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ قَالَ بَعْضُهُمْ " أَكُلَّ بَنِيكَ " . وَقَالَ بَعْضُهُمْ " وَلَدِكَ " . وَقَالَ ابْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ فِيهِ " أَلَكَ بَنُونَ سِوَاهُ " . وَقَالَ أَبُو الضُّحَى عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ " أَلَكَ وَلَدٌ غَيْرُهُ " .
Ahmed b. Hanbel anlattı; Huşeym anlattı; Seyyâr, Mugīre ve Dâvud bildirdiler; Şa'bî'den. Ayrıca Mücâlid ve İsmâil b. Sâlim bildirdiler; Şa'bî'den; o da Nu'mân b. Beşîr'den naklettiğine göre: Nu'mân b. Beşîr şöyle anlatmıştır: Babam bana bir bağışta bulunmuştu. -Ravi İsmâil b. Sâlim bağışın kendisine ait bir köle olduğunu belirtmiştir-. Annem Amre bint Revâha babama: "Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem Efendimize git ve onu buna şahit tut." dedi. Babam Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem Efendimize gelerek durumu anlattı ve: "Oğlum Nu'mân'a bir bağışta bulundum; Amre ise seni buna şahit tutmamı istedi." dedi. Resûlullah: "Nu'mân'dan başka çocuğun var mı?" diye sordu. Babam: "Evet." cevabını verdi. Resûlullah: "Peki bütün çocuklarına Nu'mân'a verdiğine benzer bağışta bulundun mu?" diye sordu. Babam: "Hayır." deyince, ravilerden bazıları Resûlullah'ın: "Bu haksızlıktır!" buyurduğunu; bazıları ise: "Bu bir kayırmadır; buna benden başkasını şahit tut!" buyurduğunu nakletmiştir. Mugīre kendi rivayetinde; Resûlullah'ın: "Sana hayırlı evlat olmalarında ve lütufta bulunmalarında hepsinin eşit olması seni memnun etmez mi?" buyurduğunu, babamın "Evet" demesi üzerine: "O halde buna benden başkasını şahit tut!" buyurduğunu ekler. Mücâlid'in rivayetinde ise: "Onların senin üzerindeki hakkı, aralarında adaletle davranmandır; tıpkı senin onlar üzerindeki hakkının sana iyi davranmaları olduğu gibi." ifadesi geçer. Ebû Dâvud der ki: Zührî rivayetinde kimi raviler "Bütün oğullarına mı?", kimileri ise "Bütün çocuklarına mı?" şeklinde nakletmiştir. İbn Ebî Hâlid'in Şa'bî'den rivayetinde "Ondan başka oğulların var mı?"; Ebü'd-Duhâ'nın rivayetinde ise "Ondan başka çocuğun var mı?" ifadesi yer alır.