1231. Hadis
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعَتَيْنِ فِي بَيْعَةٍ . وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَابْنِ مَسْعُودٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا بَيْعَتَيْنِ فِي بَيْعَةٍ . أَنْ يَقُولَ أَبِيعُكَ هَذَا الثَّوْبَ بِنَقْدٍ بِعَشَرَةٍ وَبِنَسِيئَةٍ بِعِشْرِينَ وَلاَ يُفَارِقُهُ عَلَى أَحَدِ الْبَيْعَيْنِ فَإِذَا فَارَقَهُ عَلَى أَحَدِهِمَا فَلاَ بَأْسَ إِذَا كَانَتِ الْعُقْدَةُ عَلَى وَاحِدٍ مِنْهُمَا . قَالَ الشَّافِعِيُّ وَمِنْ مَعْنَى نَهْىِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعَتَيْنِ فِي بَيْعَةٍ أَنْ يَقُولَ أَبِيعُكَ دَارِي هَذِهِ بِكَذَا عَلَى أَنْ تَبِيعَنِي غُلاَمَكَ بِكَذَا فَإِذَا وَجَبَ لِي غُلاَمُكَ وَجَبَ لَكَ دَارِي . وَهَذَا يُفَارِقُ عَنْ بَيْعٍ بِغَيْرِ ثَمَنٍ مَعْلُومٍ وَلاَ يَدْرِي كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عَلَى مَا وَقَعَتْ عَلَيْهِ صَفْقَتُهُ .
Bize Hennâd anlattı. Bize Abde b. Süleyman anlattı. (O) Muhammed b. Amr'dan, (o) Ebû Seleme'den, (o da) Ebû Hureyre'den (naklettiğine göre) o şöyle demiştir: Rasûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bir satışta iki satıştan nehyetti. Bu konuda Abdullah b. Amr, İbn Ömer ve İbn Mes'ûd'dan da hadis vardır. Ebû Îsâ dedi ki: Ebû Hureyre hadisi hasen sahihtir. İlim ehli katında amel buna göredir. Bazı ilim ehli "bir satışta iki satış"ı şöyle tefsir etmişlerdir: Kişinin; "Bu elbiseyi peşin on (dirheme), veresiye yirmi (dirheme) sana satıyorum" demesi ve (satıcı ile alıcının) bu iki satıştan biri üzerinde anlaşmadan ayrılmalarıdır. Eğer o ikisinden biri üzerinde (anlaşarak) akit yapılmışsa (ve öyle ayrılmışlarsa) bunda bir sakınca yoktur. Şâfiî dedi ki: Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'in bir satışta iki satıştan nehyetmesinin manalarından biri de (şöyledir): Kişinin; "Bana köleni şu fiyata satman şartıyla evimi sana şu fiyata satıyorum" demesidir. (Böylece) "Kölen bana vacip (kesinleşmiş) olursa evim de sana vacip olur" (demek istemektedir). Bu (tür bir satış), malum (belirli) bir bedel olmaksızın yapılan satıştan farksızdır. (Ayrıca) onlardan her biri, yaptığı akdin neyin karşılığında gerçekleştiğini (evin veya kölenin tam bedelini) bilemez.