368. Hadis
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قُلْتُ لِبِلاَلٍ كَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَرُدُّ عَلَيْهِمْ حِينَ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الصَّلاَةِ قَالَ كَانَ يُشِيرُ بِيَدِهِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَحَدِيثُ صُهَيْبٍ حَسَنٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ عَنْ بُكَيْرٍ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ لِبِلاَلٍ كَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَصْنَعُ حَيْثُ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ فِي مَسْجِدِ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ قَالَ كَانَ يَرُدُّ إِشَارَةً . وَكِلاَ الْحَدِيثَيْنِ عِنْدِي صَحِيحٌ لأَنَّ قِصَّةَ حَدِيثِ صُهَيْبٍ غَيْرُ قِصَّةِ حَدِيثِ بِلاَلٍ . وَإِنْ كَانَ ابْنُ عُمَرَ رَوَى عَنْهُمَا فَاحْتَمَلَ أَنْ يَكُونَ سَمِعَ مِنْهُمَا جَمِيعًا .
Bize Mahmud b. Gaylân anlattı; bize Vekî’ anlattı; bize Hişâm b. Sa’d anlattı; Nâfi’den; İbn Ömer’den; dedi ki: Bilâl’e, “Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem, (kendisi) namazda iken ona selam verdikleri zaman onlara nasıl karşılık verirdi?” diye sordum. Dedi ki: “Eliyle işaret ederdi.” Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis hasen sahihtir. Suhayb hadisi hasendir; biz onu ancak Leys’in, Bükeyr’den rivayeti olarak biliyoruz. Zeyd b. Eslem’den, İbn Ömer’den şöyle dediği rivayet edilmiştir: Bilâl’e, “Benî Amr b. Avf mescidinde ona selam verdikleri zaman Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem nasıl yapıyordu?” dedim. Dedi ki: “İşaretle karşılık veriyordu.” Her iki hadis de benim yanımda sahihtir. Çünkü Suhayb hadisinin kıssası, Bilâl hadisinin kıssasından başkadır (farklı olaylardır). İbn Ömer her ikisinden (de) rivayet etmiş olsa da, her ikisinden (de) işitmiş olması muhtemeldir.