2908. Hadis
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خَيْرُكُمْ - أَوْ أَفْضَلُكُمْ - مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَهَكَذَا رَوَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عُثْمَانَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَسُفْيَانُ لاَ يَذْكُرُ فِيهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ . وَقَدْ رَوَى يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ، هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سُفْيَانَ، وَشُعْبَةَ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عُثْمَانَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. حَدَّثَنَا بِذَلِكَ، مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ وَشُعْبَةَ . قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَهَكَذَا ذَكَرَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ، وَشُعْبَةَ، غَيْرَ مَرَّةٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عُثْمَانَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَصْحَابُ سُفْيَانَ لاَ يَذْكُرُونَ فِيهِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ . قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَهُوَ أَصَحُّ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ زَادَ شُعْبَةُ فِي إِسْنَادِ هَذَا الْحَدِيثِ سَعْدَ بْنَ عُبَيْدَةَ وَكَأَنَّ حَدِيثَ سُفْيَانَ أَشْبَهُ . قَالَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مَا أَحَدٌ يَعْدِلُ عِنْدِي شُعْبَةَ وَإِذَا خَالَفَهُ سُفْيَانُ أَخَذْتُ بِقَوْلِ سُفْيَانَ . قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْتُ أَبَا عَمَّارٍ يَذْكُرُ عَنْ وَكِيعٍ قَالَ قَالَ شُعْبَةُ سُفْيَانُ أَحْفَظُ مِنِّي وَمَا حَدَّثَنِي سُفْيَانُ عَنْ أَحَدٍ بِشَيْءٍ فَسَأَلْتُهُ إِلاَّ وَجَدْتُهُ كَمَا حَدَّثَنِي . وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَسَعْدٍ .
Bize Mahmûd b. Gaylân anlattı. Dedi ki: Bize Bişr b. es-Serî anlattı. Dedi ki: Bize Süfyân, Alkame b. Mersed'den, o Ebû Abdurrahman es-Sülemî'den, o da Osmân b. Affân'dan naklen anlattı. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Sizin en hayırlınız -veya en faziletliniz- Kur'an'ı öğrenen ve öğretendir." Bu, hasen sahih bir hadistir. Abdurrahman b. Mehdî ve birden çok kişi Süfyân es-Sevrî'den, o Alkame b. Mersed'den, o Ebû Abdurrahman'dan, o Osmân'dan, o da Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'den bu şekilde rivayet etmişlerdir. Süfyân, (bu rivayette) Sa'd b. Ubeyde'yi zikretmez. Yahyâ b. Saîd el-Kattân bu hadisi hem Süfyân'dan hem de Şu'be'den; (onlar) Alkame b. Mersed'den, o Sa'd b. Ubeyde'den, o Ebû Abdurrahman'dan, o Osmân'dan, o da Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'den naklen rivayet etmiştir. Bize bunu Muhammed b. Beşşâr anlattı. Dedi ki: Bize Yahyâ b. Saîd, Süfyân ve Şu'be'den anlattı. Muhammed b. Beşşâr dedi ki: Yahyâ b. Saîd bunu Süfyân ve Şu'be'den; (onlar) Alkame b. Mersed'den, o Sa'd b. Ubeyde'den, o Ebû Abdurrahman'dan, o Osmân'dan, o da Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'den naklen defalarca bu şekilde zikretmiştir. Muhammed b. Beşşâr dedi ki: Süfyân'ın arkadaşları bu hadiste Süfyân'dan (naklen) Sa'd b. Ubeyde'yi zikretmezler. Muhammed b. Beşşâr dedi ki: En sahih olan da budur (Sa'd'sız rivayettir). Ebû Îsâ dedi ki: Şu'be bu hadisin isnadında Sa'd b. Ubeyde'yi ilave etmiştir (araya koymuştur). Sanki Süfyân'ın hadisi daha doğrudur. Ali b. Abdullah dedi ki: Yahyâ b. Saîd: "Benim yanımda kimse Şu'be'ye denk olamaz. Ancak Süfyân ona muhalefet ederse Süfyân'ın sözünü alırım" dedi. Ebû Îsâ dedi ki: Ebû Ammâr'ı Vekî'den şöyle zikrederken işittim: Şu'be dedi ki: "Süfyân benden daha hafızdır (ezberi daha kuvvetlidir). Süfyân bana bir kimseden bir şey anlattığında, gidip o kimseye sorsam, (durumu) mutlaka bana anlattığı gibi bulurdum." Bu konuda Alî ve Sa'd'dan da hadis rivayet edilmiştir.