548. Hadis
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ الْحَضْرَمِيُّ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ . قَالَ قُلْتُ لأَنَسٍ كَمْ أَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَكَّةَ قَالَ عَشْرًا . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَجَابِرٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رُوِيَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ أَقَامَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ تِسْعَ عَشْرَةَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ . قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَنَحْنُ إِذَا أَقَمْنَا مَا بَيْنَنَا وَبَيْنَ تِسْعَ عَشْرَةَ صَلَّيْنَا رَكْعَتَيْنِ وَإِنْ زِدْنَا عَلَى ذَلِكَ أَتْمَمْنَا الصَّلاَةَ . وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَقَامَ عَشَرَةَ أَيَّامٍ أَتَمَّ الصَّلاَةَ . وَرُوِيَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَقَامَ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا أَتَمَّ الصَّلاَةَ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ . وَرُوِيَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّهُ قَالَ إِذَا أَقَامَ أَرْبَعًا صَلَّى أَرْبَعًا . وَرَوَى عَنْهُ ذَلِكَ قَتَادَةُ وَعَطَاءٌ الْخُرَاسَانِيُّ . وَرَوَى عَنْهُ دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ خِلاَفَ هَذَا . وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ بَعْدُ فِي ذَلِكَ فَأَمَّا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ فَذَهَبُوا إِلَى تَوْقِيتِ خَمْسَ عَشْرَةَ وَقَالُوا إِذَا أَجْمَعَ عَلَى إِقَامَةِ خَمْسَ عَشْرَةَ أَتَمَّ الصَّلاَةَ . وَقَالَ الأَوْزَاعِيُّ إِذَا أَجْمَعَ عَلَى إِقَامَةِ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ أَتَمَّ الصَّلاَةَ . وَقَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ إِذَا أَجْمَعَ عَلَى إِقَامَةِ أَرْبَعَةٍ أَتَمَّ الصَّلاَةَ . وَأَمَّا إِسْحَاقُ فَرَأَى أَقْوَى الْمَذَاهِبِ فِيهِ حَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لأَنَّهُ رَوَى عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ تَأَوَّلَهُ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَجْمَعَ عَلَى إِقَامَةِ تِسْعَ عَشْرَةَ أَتَمَّ الصَّلاَةَ . ثُمَّ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ عَلَى أَنَّ الْمُسَافِرَ يَقْصُرُ مَا لَمْ يُجْمِعْ إِقَامَةً وَإِنْ أَتَى عَلَيْهِ سِنُونَ .
Bize Ahmed b. Menî' anlattı; bize Huşeym anlattı; bize Yahya b. Ebî İshak el-Hadramî haber verdi; bize Enes b. Mâlik anlattı; dedi ki: “Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem ile birlikte Medine'den Mekke'ye çıktık; (orada) iki rekat kıldı.” (Yahya) Dedi ki: Enes'e dedim ki: “Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem Mekke'de ne kadar kaldı?” Dedi ki: “On (gün).” Ebû Îsâ dedi ki: Bu konuda İbn Abbâs ve Câbir'den de rivayet vardır. Ebû Îsâ dedi ki: Enes hadisi hasen sahih bir hadistir. İbn Abbâs'tan; Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildiğine göre o, bazı seferlerinde on dokuz (gün) kalıp ikişer rekat kıldı. İbn Abbâs dedi ki: “Biz, on dokuz (gün) aralığında kaldığımız zaman iki rekat kılıyoruz. Eğer bundan fazla kalırsak namazı tamamlıyoruz.” Ali'den rivayet edildiğine göre o şöyle dedi: “Kim on gün kalırsa namazı tamamlar.” İbn Ömer'den rivayet edildiğine göre o şöyle dedi: “Kim on beş gün kalırsa namazı tamamlar.” Ondan (İbn Ömer'den) “on iki (gün)” (görüşü de) rivayet edilmiştir. Saîd b. el-Müseyyeb'den rivayet edildiğine göre o şöyle dedi: “Dört (gün) kaldığı zaman dört kılar.” Bunu ondan Katâde ve Atâ el-Horasânî rivayet etti. Dâvûd b. Ebî Hind ise ondan bunun aksini rivayet etti. İlim ehli bundan sonra bu konuda ihtilaf ettiler: Süfyân es-Sevrî ve Kûfe ehli on beş (gün) vaktine gitmişler ve şöyle demişlerdir: “(Kişi) on beş (gün) ikamete karar verirse namazı tamamlar.” Evzâî dedi ki: “On iki (gün) ikamete karar verirse namazı tamamlar.” Mâlik b. Enes, Şâfiî ve Ahmed dediler ki: “Dört (gün) ikamete karar verirse namazı tamamlar.” İshâk ise bu konudaki en kuvvetli mezhebin (görüşün) İbn Abbâs hadisi olduğu görüşündedir. Dedi ki: “Çünkü o, Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet etti, sonra Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'den sonra bunu (şöyle) tevil etti: On dokuz (gün) ikamete karar verirse namazı tamamlar.” Sonra ilim ehli şunun üzerinde icma ettiler: “Misafir (yolcu), ikamete niyet etmedikçe, üzerinden seneler de geçse namazı kısaltır.”