Binûn

Cin Suresi — 2. Sayfa

Kaynak: ed-Dürrü'l-Mensûr · Süyûtî · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر عَن قَتَادَة فِي قَوْله: {وَإنَّهُ لما قَامَ عبد الله يَدعُوهُ كَادُوا يكونُونَ عَلَيْهِ لبداً} قَالَ: لما قَامَ نَبِي الله ﷺ تلبدت الإِنس وَالْجِنّ على هَذَا الْأَمر ليطفئوه فَأبى الله إِلَّا أَن ينصره ويظهره على من ناوأه

Abdürrezzâk, Abd b. Humeyd ve İbnü'l-Münzir, { وَإِنَّهُ لَمَّا قَامَ عَبْدُ اللَّهِ يَدْعُوهُ كَادُوا يَكُونُونَ عَلَيْهِ لِبَدًا } “Doğrusu Allah'ın kulu O'na yalvarmak/ibadet etmek için ayağa kalktığında, neredeyse onun etrafında keçe gibi birbirine geçeceklerdi” kavli hakkında Katâde'den rivayet etmişlerdir; o şöyle demiştir: Allah'ın Peygamberi sallallâhu aleyhi ve sellem [davete] kalktığında, insanlar ve cinler bu işi söndürmek için onun etrafında birbirine kenetlendiler/toplandılar; ancak Allah ona yardım etmeyi ve kendisine düşmanlık edenlere karşı onu üstün kılmayı diledi.

وَأخرج عبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر عَن الْحسن {وَأَنه لما قَامَ عبد الله يَدعُوهُ} قَالَ: لما قَامَ رَسُول الله ﷺ يَقُول: لَا إِلَه إِلَّا الله وَيَدْعُو النَّاس إِلَى رَبهم كَادَت الْعَرَب تلبد عَلَيْهِ جَمِيعًا

Abd b. Humeyd ve İbnü'l-Münzir, { وَأَنَّهُ لَمَّا قَامَ عَبْدُ اللَّهِ يَدْعُوهُ } “Doğrusu Allah'ın kulu O'na yalvarmak/ibadet etmek için ayağa kalktığında” [ayeti] hakkında Hasan[-ı Basrî]'den rivayet etmişlerdir; o şöyle demiştir: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem kalkıp "Lâ ilâhe illallâh" diyerek insanları Rablerine davet ettiğinde, Arapların hepsi neredeyse onun aleyhinde kenetlenecekti.

وَأخرج ابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم عَن ابْن عَبَّاس فِي قَوْله: {كَادُوا يكونُونَ عَلَيْهِ لبداً} قَالَ: أعواناً

İbnü'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim, { كَادُوا يَكُونُونَ عَلَيْهِ لِبَدًا } “neredeyse onun etrafında keçe gibi birbirine geçeceklerdi” kavli hakkında İbn Abbâs'tan: "Yardımcılar [olarak kümeleneceklerdi]" dediğini rivayet etmişlerdir.

وَأخرج عبد بن حميد من طَرِيق أبي بكر عَن أبي عَاصِم أَنه قَرَأَ {يكونُونَ عَلَيْهِ لبداً} بِكَسْر اللَّام وَنصب الْبَاء وَفِي (لَا أقسم بِهَذَا الْبَلَد) (مَالا لبدا) بِرَفْع اللَّام وَنصب الْبَاء وفسرها أَبُو بكر فَقَالَ: (لبداً) كثيرا و (لبداً) بَعْضهَا على بعض

Abd b. Humeyd, Ebû Bekir tarikiyle Ebû Âsım'dan rivayet etmiştir ki o, { يَكُونُونَ عَلَيْهِ لِبَدًا } ayetini lâm'ın kesresi ve bâ'nın fethasıyla (libeden), [el-Beled Suresi'ndeki] (لَا أُقْسِمُ بِهَذَا الْبَلَدِ) (مَالًا لُبَدًا) ayetini ise lâm'ın zammesi ve bâ'nın fethasıyla (lübeden) okumuştur. Ebû Bekir bunu tefsir ederek şöyle demiştir: Lübedâ (لُبَدًا) "çok", libedâ (لِبَدًا) ise "birbiri üstüne yığılmış" demektir.

وَأخرج عبد بن حميد عَن عَاصِم أَنه قَرَأَ {قل إِنَّمَا أَدْعُو رَبِّي} بِغَيْر ألف

Abd b. Humeyd, Âsım'dan { قُلْ إِنَّمَا أَدْعُو رَبِّي } “De ki: Ben ancak Rabbime yalvarırım” ayetini elifsiz [yani Kâle (قَالَ) şeklinde] okuduğunu rivayet etmiştir.

وَأخرج ابْن جرير عَن حضرمي

İbn Cerîr, Hadramî'den rivayet etmiştir:

قَالَ: ذكر لنا أَن جنياً من الْجِنّ من أَشْرَافهم ذَا تبع قَالَ: إِنَّمَا يُرِيد مُحَمَّد أَن نجيره وَأَنا أجيره فَأنْزل الله {قل إِنِّي لن يجيرني من الله أحد} الْآيَة

O şöyle demiştir: Bize anlatıldığına göre, cinlerin ileri gelenlerinden ve tâbileri olan bir cin şöyle demiştir: "Muhammed sadece bizim kendisini korumamızı istiyor; ben onu korurum." Bunun üzerine Allah Teâlâ: { قُلْ إِنِّي لَنْ يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ } “De ki: Gerçekten beni Allah'a karşı kimse himaye edemez / O'ndan kimse kurtaramaz” ayetini indirdi.

وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه وَالْبَيْهَقِيّ فِي الدَّلَائِل عَن ابْن مَسْعُود قَالَ: انْطَلَقت مَعَ النَّبِي ﷺ لَيْلَة الْجِنّ حَتَّى أَتَى الْحجُون فَخط عَليّ خطا ثمَّ تقدم إِلَيْهِم فازدحموا عَلَيْهِ فَقَالَ سيدهم يُقَال لَهُ وردان: الا أَرجُلهم عَنْك يَا رَسُول الله قَالَ: {إِنِّي لن يجيرني من الله أحد}

İbn Merdûye ve ed-Delâil'de Beyhakî, İbn Mes'ûd'dan rivayet etmişlerdir; o şöyle demiştir: Cin gecesinde Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem ile birlikte yola çıktım; Hacûn'a varınca etrafıma bir çizgi çizdi. Sonra onların yanına doğru ilerledi; cinler onun etrafında izdiham oluşturdular. Kendisine Verdân denilen efendileri: "Ey Allah'ın Resûlü, onları senden uzaklaştırayım mı?" dedi. [Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem]: { إِنِّي لَنْ يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ } “Beni Allah'a karşı kimse himaye edemez / O'ndan kimse kurtaramaz” buyurdu.

وَأخرج عبد بن حميد عَن الضَّحَّاك فِي قَوْله: {وَلنْ أجد من دونه ملتحداً} قَالَ: ملْجأ

Abd b. Humeyd, { وَلَنْ أَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَدًا } “ve O'ndan başka asla sığınacak bir yer de bulamam” kavli hakkında Dahhâk'tan: "[Yani] sığınak" dediğini rivayet etmiştir.

وَأخرج عبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر عَن قَتَادَة فِي قَوْله: {وَلنْ أجد من دونه ملتحداً} قَالَ: ملْجأ وَلَا نَصِيرًا إِلَّا بلاغاً من الله ورسالاته

Abd b. Humeyd ve İbnü'l-Münzir, { وَلَنْ أَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَدًا } “ve O'ndan başka asla sığınacak bir yer de bulamam” kavli hakkında Katâde'den: "Ne bir sığınak ne de bir yardımcı bulabilirim, [benim elimden gelen] sadece Allah'tan bir tebliğ ve O'nun elçilik görevleridir" dediğini rivayet etmişlerdir.

قَالَ: هَذَا الَّذِي يملك

[Katâde] şöyle demiştir: [Peygamber'in] mâlik olduğu/gücünün yettiği şey budur:

بلاغاً من الله ورسالاته وَفِي قَوْله: {عَالم الْغَيْب فَلَا يظْهر على غيبه أحدا إِلَّا من ارتضى من رَسُول} قَالَ: فَإِنَّهُ إِذا ارتضى الرَّسُول اصطفاه وأطلعه على مَا شَاءَ من غيبه وانتخبه

"Allah'tan bir tebliğ ve O'nun elçilik görevleridir." Ve { عَالِمُ الْغَيْبِ فَلَا يُظْهِرُ عَلَى غَيْبِهِ أَحَدًا إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ } “O gaybı bilendir; gaybını kimseye açmaz, ancak seçip razı olduğu peygamber müstesna” kavli hakkında ise şöyle demiştir: "Çünkü O, elçiden razı olduğunda onu seçer, gaybından dilediğini ona bildirir ve onu seçkin kılar."

وَأخرج ابْن الْمُنْذر وَابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عَبَّاس فِي قَوْله: {فَلَا يظْهر على غيبه أحدا إِلَّا من ارتضى من رَسُول} قَالَ: أعلم الله الرُّسُل من الْغَيْب الْوَحْي وأظهرهم عَلَيْهِ فِيمَا أُوحِي إِلَيْهِم من غيبه وَمَا يحكم الله فَإِنَّهُ لَا يعلم ذَلِك غَيره

İbnü'l-Münzir ve İbn Merdûye, { فَلَا يُظْهِرُ عَلَى غَيْبِهِ أَحَدًا إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ } “gaybını kimseye açmaz, ancak seçip razı olduğu peygamber müstesna” kavli hakkında İbn Abbâs'tan rivayet etmişlerdir; o şöyle demiştir: Allah elçilere gaybdan vahyi bildirmiş, gaybından kendilerine vahyedilen hususlarda onları buna muttali kılmıştır. Allah'ın ne hüküm vereceğine gelince, bunu O'ndan başkası bilemez.

وَأخرج ابْن حَاتِم وَابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عَبَّاس فِي قَوْله: {إِلَّا من ارتضى من رَسُول فَإِنَّهُ يسْلك من بَين يَدَيْهِ وَمن خَلفه رصداً} قَالَ: هِيَ مُعَقِّبَات من الْمَلَائِكَة يَحْفَظُونَهُ من الشَّيْطَان حَتَّى يبين الَّذِي أرسل إِلَيْهِم بِهِ وَذَلِكَ حِين يَقُول أهل الشّرك قد أبلغوا رسالات رَبهم

[İbn Ebî] Hâtim ve İbn Merdûye, { إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَدًا } “ancak seçip razı olduğu peygamber müstesna; çünkü O, peygamberin önünden ve arkasından gözcüler sevk eder” kavli hakkında İbn Abbâs'tan rivayet etmişlerdir; o şöyle demiştir: Bunlar, kendisine gönderilen şeyi açıklayıncaya kadar onu şeytandan koruyan, birbiri ardınca gelen meleklerdir. Bu da şirk ehlinin 'Rablerinin elçilik görevlerini tebliğ etmişlerdir' dediği vakittir.

وَأخرج عبد بن حميد عَن سعيد بن جُبَير فِي قَوْله: {إِلَّا من ارتضى من رَسُول} قَالَ: جِبْرِيل

Abd b. Humeyd, { إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ } “ancak seçip razı olduğu peygamber/elçi müstesna” kavli hakkında Saîd b. Cübeyr'den: "[Bu elçi] Cebrail'dir" dediğini rivayet etmiştir.

وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن عَبَّاس قَالَ: مَا أنزل الله على نبيه آيَة من الْقُرْآن إِلَّا وَمَعَهَا أَرْبَعَة من الْأَمْلَاك يحفظونها حَتَّى يؤدوها إِلَى النَّبِي ﷺ ثمَّ قَرَأَ {عَالم الْغَيْب فَلَا يظْهر على غيبه أحدا إِلَّا من ارتضى من رَسُول فَإِنَّهُ يسْلك من بَين يَدَيْهِ وَمن خَلفه رصداً} يَعْنِي الْمَلَائِكَة الْأَرْبَعَة ليعلم أَن قد أبلغوا رسالات رَبهم

İbn Merdûye, İbn Abbâs'tan rivayet etmiştir; o şöyle demiştir: Allah Peygamberi'ne Kur'an'dan indirdiği her ayeti, mutlaka onu Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'e ulaştırıncaya kadar koruyan dört melekle beraber indirmiştir. Sonra şu ayeti okudu: { عَالِمُ الْغَيْبِ فَلَا يُظْهِرُ عَلَى غَيْبِهِ أَحَدًا إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَدًا } “O gaybı bilendir; gaybını kimseye açmaz, ancak seçip razı olduğu peygamber müstesna; çünkü O, peygamberin önünden ve arkasından gözcüler sevk eder” -yani dört meleği kastetmektedir- [ve devam etti:] { لِيَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسَالَاتِ رَبِّهِمْ } “tâ ki Rablerinin elçilik görevlerini tebliğ ettiklerini bilsin”.

وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عَبَّاس فِي قَوْله: {إِلَّا من ارتضى من رَسُول} قَالَ: كَانَ النَّبِي ﷺ قبل أَن يلقى الشَّيْطَان فِي أمْنِيته يدنون مِنْهُ فَلَمَّا ألْقى الشَّيْطَان فِي أمْنِيته أَمرهم أَن يتنحوا عَنهُ قَلِيلا ليعلم أَن الْوَحْي إِذا نزل من عِنْد الله

İbn Merdûye, { إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ } “ancak seçip razı olduğu peygamber müstesna” kavli hakkında İbn Abbâs'tan rivayet etmiştir; o şöyle demiştir: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem, şeytan onun arzusuna/tilavetine şüphe atmadan önce, [melekler] ona yaklaşırlardı. Şeytan onun arzusuna/tilavetine bir şey katınca, vahiy indiğinde bunun Allah katından olduğunu bilmesi için onlara kendisinden biraz uzaklaşmalarını emretti.

وَأخرج عبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم وَأَبُو الشَّيْخ فِي العظمة عَن سعيد بن جُبَير فَبِي قَوْله: {فَإِنَّهُ يسْلك من بَين يَدَيْهِ وَمن خَلفه رصداً} قَالَ: أَرْبَعَة حفظَة من الْمَلَائِكَة مَعَ جِبْرِيل ليعلم مُحَمَّد {أَن قد أبلغوا رسالات رَبهم} قَالَ: وَمَا جَاءَ جِبْرِيل إِلَّا وَمَعَهُ أَرْبَعَة من الْمَلَائِكَة حفظَة

Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnü'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim ve el-Azame'de Ebü'ş-Şeyh, { فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَدًا } “çünkü O, peygamberin önünden ve arkasından gözcüler sevk eder” kavli hakkında Saîd b. Cübeyr'den rivayet etmişlerdir; o şöyle demiştir: Muhammed, meleklerin { أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسَالَاتِ رَبِّهِمْ } “Rablerinin elçilik görevlerini tebliğ ettiklerini” bilsin diye Cebrail ile beraber meleklerden dört koruyucu vardır. [Saîd] demiştir ki: Cebrail, beraberinde koruyucu meleklerden dördü olmadan hiç gelmemiştir.

وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن إِبْرَاهِيم النَّخعِيّ فِي قَوْله: {فَإِنَّهُ يسْلك من بَين يَدَيْهِ وَمن خَلفه رصداً} قَالَ: الْمَلَائِكَة يَحْفَظُونَهُ من الْجِنّ

İbnü'l-Münzir, { فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَدًا } “çünkü O, peygamberin önünden ve arkasından gözcüler sevk eder” kavli hakkında İbrâhim en-Nehaî'den: "[Bu gözcüler] onu cinlerden koruyan meleklerdir" dediğini rivayet etmiştir.

وَأخرج عبد بن حميد وَابْن جرير عَن الضَّحَّاك بن مُزَاحم فِي قَوْله: {إِلَّا من ارتضى من رَسُول فَإِنَّهُ يسْلك من بَين يَدَيْهِ وَمن خَلفه رصداً} قَالَ: كَانَ الن

Abd b. Humeyd ve İbn Cerîr, { إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَدًا } “ancak seçip razı olduğu peygamber müstesna; çünkü O, peygamberin önünden ve arkasından gözcüler sevk eder” kavli hakkında Dahhâk b. Müzâhim'den rivayet etmişlerdir; o şöyle demiştir: Pey-

صلى الله عَلَيْهِ وَسلم إِذا بعث إِلَيْهِ الْملك بِالْوَحْي بعث مَعَه نَفرا من الْمَلَائِكَة يحرسونه من بَين يَدَيْهِ وَمن خَلفه أَن يتشبه الشَّيْطَان على صُورَة الْملك

gamber sallallâhu aleyhi ve sellem'e melek vahiy ile gönderildiğinde, şeytanın melek kılığına girmesinden [korumak için] meleğin önünden ve arkasından onu koruyan bir grup melek de beraberinde gönderilirdi.

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر عَن قَتَادَة فِي قَوْله: {إِلَّا من ارتضى من رَسُول} قَالَ: يظهره من الْغَيْب على مَا شَاءَ إِذا ارْتَضَاهُ وَفِي قَوْله: {فَإِنَّهُ يسْلك من بَين يَدَيْهِ وَمن خَلفه رصداً} قَالَ: من الْمَلَائِكَة وَفِي قَوْله: {ليعلم أَن قد أبلغوا رسالات رَبهم} قَالَ: ليعلم نَبِي الله أَن الرُّسُل قد بلغت عَن الله وَأَن الله حفظهَا وَدفع عَنْهَا

Abdürrezzâk, Abd b. Humeyd ve İbnü'l-Münzir, { إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ } “ancak seçip razı olduğu peygamber müstesna” kavli hakkında Katâde'den: "Onu seçip razı olduğunda gaybdan dilediğine onu muttali kılar" dediğini; { فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَدًا } “çünkü O, peygamberin önünden ve arkasından gözcüler sevk eder” kavli hakkında: "[Gözcüler] meleklerdendir" dediğini; { لِيَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسَالَاتِ رَبِّهِمْ } “tâ ki Rablerinin elçilik görevlerini tebliğ ettiklerini bilsin” kavli hakkında ise: "Allah'ın Peygamberi, elçilerin Allah'tan tebliğde bulunduklarını, Allah'ın onları koruyup savunduğunu bilsin diye" dediğini rivayet etmişlerdir.

وَأخرج عبد بن حميد عَن مُجَاهِد فِي قَوْله: {ليعلم} قَالَ: ليعلم ذَلِك من كذب الرُّسُل {أَن قد أبلغوا رسالات رَبهم}

Abd b. Humeyd, { لِيَعْلَمَ } “bilsin diye” kavli hakkında Mücâhid'den: "Peygamberleri yalanlayan kimseler { أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسَالَاتِ رَبِّهِمْ } 'onların Rablerinin elçilik görevlerini tebliğ ettiklerini' bilsinler diye" dediğini rivayet etmiştir.