الْآيَة ٢٢ - ٣٦
22 - 36. Ayetler
أخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد عَن قَتَادَة فِي قَوْله: {يسقون من رحيق مختوم ختامه مسك} قَالَ: عاقبته مسك قوم يمزج لَهُم بالكافور وَيخْتم لَهُم بالمسك {ومزاجه من تسنيم} قَالَ: شراب من أشرف الشَّرَاب عينا فِي الْجنَّة يشرب بهَا المقربون صرفا ويمزج لسَائِر أهل الْجنَّة
Abdurrezzâk ve Abd b. Humeyd, Katâde'den {يسقون من رحيق مختوم ختامه مسك} “Onlara mühürlü saf bir içecekten içirilir. Onun sonu misktir” ayeti hakkında şöyle dediğini rivayet etmiştir: "Sonu misktir. Bir topluluğa kâfûr ile karıştırılır ve misk ile mühürlenir. {ومزاجه من تسنيم} “Onun karışımı Tesnîm'dendir” ayeti hakkında da şöyle demiştir: Cennetteki içeceklerin en şereflilerinden bir içecektir, bir pınardır; ondan mukarrebler katıksız içerler, cennet ehlinin geri kalanına ise karıştırılır."
وَأخرج عبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم وَالْبَيْهَقِيّ فِي الْبَعْث عَن مُجَاهِد فِي قَوْله: {يسقون من رحيق مختوم} قَالَ: الْخمر {ختامه مسك} قَالَ: طينه مسك {ومزاجه من تسنيم} قَالَ: تسنيم عَلَيْهِم من فَوق دُورهمْ
Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim ve el-Ba's'ta Beyhakî, Mücâhid'den {يسقون من رحيق مختوم} “Onlara mühürlü saf bir içecekten içirilir” ayeti hakkında: "[Bu] şaraptır", {ختامه مسك} “Onun sonu misktir” ayeti hakkında: "Mührü misktir", {ومزاجه من تسنيم} “Onun karışımı Tesnîm'dendir” ayeti hakkında da: "Evlerinin üzerinden onların üzerine akıtılır" dediğini rivayet etmiştir.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد عَن الْحسن {يسقون من رحيق مختوم} قَالَ: هِيَ الْخمْرَة {ومزاجه من تسنيم} قَالَ: خفايا أخفاها الله لأهل الْجنَّة
İbn Ebî Şeybe ve Abd b. Humeyd, Hasan'dan {يسقون من رحيق مختوم} “Onlara mühürlü saf bir içecekten içirilir” ayeti hakkında: "O şaraptır", {ومزاجه من تسنيم} “Onun karışımı Tesnîm'dendir” ayeti hakkında da: "Allah'ın cennet ehli için gizlediği saklı nimetlerdir" dediğini rivayet etmiştir.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد عَن سعيد بن جُبَير {يسقون من رحيق مختوم} قَالَ: الْخمر {ختامه مسك} قَالَ: آخر طعمه مسك
İbn Ebî Şeybe ve Abd b. Humeyd, Saîd b. Cübeyr'den {يسقون من رحيق مختوم} “Onlara mühürlü saf bir içecekten içirilir” ayeti hakkında: "Şaraptır", {ختامه مسك} “Onun sonu misktir” ayeti hakkında da: "Tadının sonu misktir" dediğini rivayet etmiştir.
وَأخرج عبد بن حميد عَن عَلْقَمَة {ختامه مسك} قَالَ: خلطه
Abd b. Humeyd, Alkame'den {ختامه مسك} “Onun sonu misktir” ayeti hakkında: "Karışımıdır" dediğini rivayet etmiştir.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد عَن مَالك بن الْحَارِث {ومزاجه من تسنيم} قَالَ: هِيَ عين فِي الْجنَّة يشرب بهَا المقربون صرفا ويمزج لسَائِر أهل الْجنَّة
İbn Ebî Şeybe ve Abd b. Humeyd, Mâlik b. el-Hâris'ten {ومزاجه من تسنيم} “Onun karışımı Tesnîm'dendir” ayeti hakkında: "O cennette bir pınardır; ondan mukarrebler katıksız içerler, cennet ehlinin geri kalanına ise karıştırılır" dediğini rivayet etmiştir.
وَأخرج عبد بن حميد عَن عِكْرِمَة قَالَ: التسنيم أفضل شراب أهل الْجنَّة
Abd b. Humeyd, İkrime'den rivayet etmiştir: O şöyle dedi: "Tesnîm, cennet ehlinin en üstün içeceğidir.
ألم تسمع يُقَال للرجل إِنَّه لفي السنام من قَوْله
Kişi hakkında kendi kavminin en yüce yerinde olduğu söylendiğini işitmedin mi?"
وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن عَليّ قَالَ: {نَضرة النَّعيم} هِيَ عين فِي الْجنَّة يتوضؤون مِنْهَا ويغتسلون فَيجْرِي عَلَيْهِم نَضرة النَّعيم
İbnu'l-Münzir, Ali'den rivayet etmiştir: O şöyle dedi: "{نَضرة النَّعيم} “Nimetin parıltısı”, cennette bir pınardır; ondan abdest alırlar ve yıkanırlar, böylece üzerlerine nimetin parıltısı vurur."
وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن ابْن مَسْعُود {مختوم} قَالَ: ممزوج {ختامه مسك} قَالَ: طعمه وريحه
İbnu'l-Münzir, İbn Mes'ûd'dan {مختوم} “Mühürlü” hakkında: "Karıştırılmış", {ختامه مسك} “Onun sonu misktir” hakkında da: "Tadı ve kokusudur" dediğini rivayet etmiştir.
وَأخرج سعيد بن مَنْصُور وهناد وَابْن أبي حَاتِم وَابْن أبي شيبَة وَابْن الْمُنْذر وَالْبَيْهَقِيّ فِي الْبَعْث عَن ابْن مَسْعُود فِي قَوْله: {يسقون من رحيق مختوم} قَالَ: الرَّحِيق الْخمر والمختوم يَجدونَ عَاقبَتهَا طعم الْمسك
Saîd b. Mansûr, Hennâd, İbn Ebî Hâtim, İbn Ebî Şeybe, İbnu'l-Münzir ve el-Ba's'ta Beyhakî, İbn Mes'ûd'dan {يسقون من رحيق مختوم} “Onlara mühürlü saf bir içecekten içirilir” ayeti hakkında şöyle dediğini rivayet etmiştir: "Rahîk şaraptır, mahtûm ise sonunu misk tadında bulurlar demektir."
وَأخرج ابْن جرير وَابْن أبي حَاتِم وَابْن الْمُنْذر وَالْبَيْهَقِيّ فِي الْبَعْث من طَرِيق عَليّ عَن ابْن عَبَّاس {من رحيق مختوم} قَالَ: ختم بالمسك
İbn Cerîr, İbn Ebî Hâtim, İbnu'l-Münzir ve el-Ba's'ta Beyhakî, Ali tarikiyle İbn Abbâs'tan {من رحيق مختوم} “Mühürlü saf bir içecekten” ayeti hakkında: "Misk ile mühürlenmiştir" dediğini rivayet etmiştir.
وَأخرج الْفرْيَابِيّ وَالطَّبَرَانِيّ وَالْحَاكِم وَصَححهُ وَالْبَيْهَقِيّ عَن ابْن مَسْعُود فِي قَوْله:
Feryâbî, Taberânî, Hâkim -sahih olduğunu belirterek- ve Beyhakî, İbn Mes'ûd'dan şöyle dediğini rivayet etmiştir:
{ختامه مسك} قَالَ: لَيْسَ بِخَاتم يخْتم بِهِ وَلَكِن خلطه مسك
{ختامه مسك} “Onun sonu misktir” [ayeti hakkında] şöyle dedi: "O mühürlenen bir mühür değil, karışımı misktir.
ألم تَرَ إِلَى الْمَرْأَة من نِسَائِكُم تَقول خلطه من الطّيب كَذَا وَكَذَا
Kadınlarınızdan bir kadının 'Onun koku karışımı şöyledir böyledir' dediğini görmedin mi?"
وَأخرج ابْن الْأَنْبَارِي فِي الْوَقْف والابتداء عَن عَلْقَمَة مثله
İbnu'l-Enbârî, el-Vakf ve'l-İbtidâ'da Alkame'den benzerini rivayet etmiştir.
وَأخرج ابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَالْبَيْهَقِيّ عَن أبي الدَّرْدَاء {ختامه مسك} قَالَ: هُوَ شراب أَبيض مثل الْفضة يختمون بِهِ آخر شرابهم وَلَو أَن رجلا من أهل الدُّنْيَا أَدخل أُصْبُعه فِيهِ ثمَّ أخرجهَا لم يبْق ذُو روح إِلَى وجد رِيحهَا
İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir ve Beyhakî, Ebü'd-Derdâ'dan {ختامه مسك} “Onun sonu misktir” ayeti hakkında şöyle dediğini rivayet etmiştir: "O, gümüş gibi beyaz bir içecektir; içeceklerinin sonunu onunla bitirirler. Dünya ehlinden bir adam parmağını ona daldırıp sonra çıkarsaydı, kokusunu duymayan hiçbir canlı kalmazdı."
وَأخرج أَحْمد وَابْن مرْدَوَيْه عَن أبي سعيد رَفعه: أَيّمَا مُؤمن سقى مُؤمنا شربة على ظمأ سقَاهُ الله يَوْم الْقِيَامَة من الرَّحِيق الْمَخْتُوم
Ahmed ve İbn Merdûye, Ebû Saîd'den merfû olarak rivayet etmiştir: "Hangi mümin susamış bir mümine bir yudum su içirirse, Allah da kıyamet gününde ona mühürlü saf içecekten içirir."
وَأخرج الْبَيْهَقِيّ عَن عَطاء قَالَ: التسنيم اسْم الْعين الَّتِي تمزج بهَا الْخمر
Beyhakî, Atâ'dan rivayet etmiştir: O şöyle dedi: "Tesnîm, şarabın kendisiyle karıştırıldığı pınarın adıdır."
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَسَعِيد بن مَنْصُور وَعبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم وَالْبَيْهَقِيّ عَن ابْن عَبَّاس {تسنيم} أشرف شراب أهل الْجنَّة وَهُوَ صرف للمقربين ويمزج لأَصْحَاب الْيَمين
Abdurrezzâk, Saîd b. Mansûr, Abd b. Humeyd, İbnu'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim ve Beyhakî, İbn Abbâs'tan rivayet etmiştir: "{تسنيم} “Tesnîm”, cennet ehlinin en şerefli içeceğidir; mukarrebler için katışıksızdır, amel defteri sağdan verilenler için ise karıştırılır."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَابْن الْمُبَارك وَسَعِيد بن مَنْصُور وهناد وَعبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم عَن ابْن مَسْعُود فِي قَوْله: {ومزاجه من تسنيم} قَالَ: عين فِي الْجنَّة تمزج لأَصْحَاب الْيَمين وَيشْرب بهَا المقربون صرفا
İbn Ebî Şeybe, İbnu'l-Mübârek, Saîd b. Mansûr, Hennâd, Abd b. Humeyd, İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim, İbn Mes'ûd'dan {ومزاجه من تسنيم} “Onun karışımı Tesnîm'dendir” ayeti hakkında şöyle dediğini rivayet etmiştir: "Cennette bir pınardır; amel defteri sağdan verilenler için karıştırılır, mukarrebler ise ondan katıksız içerler."
وَأخرج عبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر من طَرِيق يُوسُف بن مهْرَان عَن ابْن عَبَّاس أَنه سُئِلَ عَن قَوْله: {ومزاجه من تسنيم} قَالَ: هَذَا مِمَّا قَالَ الله: (فَلَا تعلم نفس مَا أُخْفِي لَهُم من قُرَّة أعين)
Abd b. Humeyd ve İbnu'l-Münzir, Yûsuf b. Mihrân tarikiyle İbn Abbâs'tan rivayet etmiştir: Kendisine {ومزاجه من تسnيم} “Onun karışımı Tesnîm'dendir” ayeti sorulduğunda şöyle dedi: "Bu, Allah'ın: (فَلَا تعلم نفس مَا أُخْفِي لَهُم من قُرَّة أعين) 'Hiç kimse kendileri için göz aydınlığı olarak nelerin saklandığını bilemez' buyurduğu şeylerdendir."
وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن حُذَيْفَة بن الْيَمَان قَالَ: تسنيم عين فِي عدن يشرب بهَا المقربون صرفا وَيجْرِي تَحْتهم أَسْفَل مِنْهُم إِلَى أَصْحَاب الْيَمين فيمزج أشربتهم كلهَا المَاء وَالْخمر وَاللَّبن وَالْعَسَل يطيب بهَا أشربتهم
İbnu'l-Münzir, Huzeyfe b. el-Yemân'dan rivayet etmiştir: O şöyle dedi: "Tesnîm, Adn cennetinde bir pınardır; mukarrebler ondan katıksız içerler. Onların altından, aşağılarında bulunan amel defteri sağdan verilenlere doğru akar ve bütün içeceklerine; suya, şaraba, süte ve bala karıştırılır, içeceklerini güzelleştirir."
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَابْن الْمُنْذر عَن الْكَلْبِيّ قَالَ: تسنيم عين تثعب عَلَيْهِم من فَوق وَهُوَ شراب المقربين
Abdurrezzâk ve İbnu'l-Münzir, Kelbî'den rivayet etmiştir: O şöyle dedi: "Tesnîm, onların üzerine yukarıdan fışkırıp akan bir pınardır ve mukarreblerin içeceğidir."
وَأخرج عبد بن حميد عَن قَتَادَة {إِن الَّذين أجرموا كَانُوا من الَّذين آمنُوا يَضْحَكُونَ} قَالَ: فِي الدُّنْيَا وَيَقُولُونَ وَالله إِن هَؤُلَاءِ لكذبة وَمَا هم على شَيْء استهزاء بهم
Abd b. Humeyd, Katâde'den {إِن الَّذين أجرموا كَانُوا من الَّذين آمنُوا يَضْحَكُونَ} “Şüphesiz o günahkârlar, iman edenlere gülerlerdi” ayeti hakkında şöyle dediğini rivayet etmiştir: "Dünyada [gülerlerdi] ve onlarla alay ederek: 'Vallahi bunlar yalancıdırlar ve hiçbir şey üzerinde değillerdir' derlerdi."
وَأخرج أَحْمد فِي الزّهْد وَابْن أبي الدُّنْيَا فِي الصمت وَالْبَيْهَقِيّ فِي الْبَعْث عَن الْحسن قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: إِن الْمُسْتَهْزِئِينَ بِالنَّاسِ فِي الدُّنْيَا يرفع لأَحَدهم يَوْم الْقِيَامَة بَاب من أَبْوَاب الْجنَّة فَيُقَال: هَلُمَّ هَلُمَّ فَيَجِيء بكربه وغمه فَإِذا أَتَاهُ أغلق دونه ثمَّ يفتح لَهُ بَاب آخر فَيُقَال: هَلُمَّ هَلُمَّ فَيَجِيء بكربه وغمه فَإِذا أَتَاهُ أغلق دونه فَمَا يزَال كَذَلِك حَتَّى إِنَّه ليفتح لَهُ الْبَاب فَيَقُول: هَلُمَّ هَلُمَّ فَلَا يَأْتِيهِ من إياسه
Ahmed ez-Zühd'de, İbn Ebî'd-Dünyâ es-Samt'ta ve el-Ba's'ta Beyhakî, Hasan'dan rivayet etmiştir: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Dünyada insanlarla alay eden kimselerden biri için kıyamet gününde cennet kapılarından bir kapı açılır ve: 'Gel, gel!' denilir. O da kederi ve gamıyla gelir; oraya vardığında kapı onun yüzüne kapanır. Sonra ona başka bir kapı açılır ve: 'Gel, gel!' denilir. O da kederi ve gamıyla gelir; oraya vardığında kapı onun yüzüne kapanır. Bu durum böylece devam eder; nihayet ona kapı açılıp: 'Gel, gel!' denildiğinde ümitsizliğinden ötürü artık oraya gitmez."
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر عَن قَتَادَة {فاليوم الَّذين آمنُوا من الْكفَّار يَضْحَكُونَ} قَالَ: قَالَ كَعْب: إِن بَين أهل الْجنَّة وَأهل النَّار كوى لَا يَشَاء الرجل من أهل الْجنَّة أَن ينظر إِلَى عدوه من أهل النَّار إِلَّا فعل
Abdurrezzâk, Abd b. Humeyd ve İbnu'l-Münzir, Katâde'den {فاليوم الَّذين آمنُوا من الْكفَّار يَضْحَكُونَ} “İşte bugün de iman edenler kâfirlere gülerler” ayeti hakkında şöyle dediğini rivayet etmiştir: Ka'b şöyle dedi: "Cennet ehli ile cehennem ehli arasında pencereler vardır. Cennet ehlinden bir kimse cehennem ehlindeki düşmanına bakmak istediğinde mutlaka bakar."
وَأخرج الْفرْيَابِيّ وَعبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر عَن مُجَاهِد فِي قَوْله: {هَل ثوب} قَالَ: جوزي
Feryâbî, Abd b. Humeyd ve İbnu'l-Münzir, Mücâhid'den {هَل ثوب} “[Kâfirler] cezalandırıldılar mı?” ayeti hakkında: "Karşılıkları verildi" dediğini rivayet etmiştir.