Binûn

Tevbe — 2. Sayfa

Kaynak: et-Tefsîru'l-Müyesser (Kolaylaştırılmış Tefsir) · Alimler Heyeti · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

ومن الأعراب مَن يؤمن بالله ويقرُّ بوحدانيته وبالبعث بعد الموت، والثواب والعقاب، ويحتسب ما ينفق من نفقة في جهاد المشركين قاصدًا بها رضا الله ومحبته، ويجعلها وسيلة إلى دعاء الرسول ﷺ له، ألا إن هذه الأعمال تقربهم إلى الله تعالى، سيدخلهم الله في جنته. إن الله غفور لما فعلوا من السيئات، رحيم بهم.

Bedevilerden öylesi de vardır ki Allah'a inanır, O'nun birliğini, öldükten sonra dirilmeyi, mükâfatı ve cezayı ikrar eder; müşriklerle cihad uğrunda harcadığı nafakayı Allah'ın rızasını ve sevgisini kazanmaya vesile sayar ve onu Resulullah'ın sallallâhu aleyhi ve sellem kendisi için yapacağı duaya bir vasıta kılar. Dikkat edin! Bu ameller şüphesiz onları Yüce Allah'a yaklaştırır. Allah onları cennetine koyacaktır. Şüphesiz Allah, onların işledikleri kötülüklere karşı çok bağışlayıcıdır, onlara çok merhametlidir.

والذين سبقوا الناس أولا إلى الإيمان بالله ورسوله من المهاجرين الذين هجروا قومهم وعشيرتهم وانتقلوا إلى دار الإسلام، والأنصار الذين نصروا رسول الله ﷺ على أعدائه الكفار، والذين اتبعوهم بإحسان في الاعتقاد والأقوال والأعمال طلبًا لمرضاة الله ﷾، أولئك الذين ﵃ لطاعتهم الله ورسوله، ورضوا عنه لما أجزل لهم من الثواب على طاعتهم وإيمانهم، وأعدَّ لهم جنات تجري تحت قصورها وأشجارها الأنهار خالدين فيها أبدًا، ذلك هو الفلاح العظيم.

Allah'a ve Resulü'ne imanda insanların ilk öncüleri olan, kavimlerini ve akrabalarını terk edip İslam yurduna hicret eden Muhacirler, Allah Resulü'ne sallallâhu aleyhi ve sellem kâfir düşmanlarına karşı yardım eden Ensar ve Allah'ın celle celâluhu rızasını kazanmak gayesiyle inançta, sözlerde ve amellerde onlara güzellikle tabi olanlar var ya; işte Allah, Kendisine ve Resulü'ne olan itaatleri sebebiyle onlardan razı olmuştur, onlar da itaat ve imanlarına karşılık kendilerine bol mükâfat bahşettiği için O'ndan razı olmuşlardır. [Allah], onlar için köşklerinin ve ağaçlarının altından ırmaklar akan ve içinde ebedî kalacakları cennetler hazırlamıştır. İşte büyük kurtuluş budur.

وفي هذه الآية تزكية للصحابة ﵃ وتعديل لهم، وثناء عليهم; ولهذا فإن توقيرهم من أصول الإيمان.

Bu ayette sahabe radıyallâhu anhüm için bir temize çıkarma, adaletlerini teyit etme ve onları övgü vardır; bu sebeple onlara hürmet etmek imanın asıllarındandır.

ومن القوم الذين حول (المدينة) أعراب منافقون، ومن أهل (المدينة) منافقون أقاموا على النفاق، وازدادوا فيه طغيانًا، بحيث يخفى عليك -أيها الرسول- أمرهم، نحن نعلمهم، سنعذبهم مرتين: بالقتل والسبي والفضيحة في الدنيا، وبعذاب القبر بعد الموت، ثم يُرَدُّون يوم القيامة إلى عذاب عظيم في نار جهنم.

Medine çevresindeki topluluklardan münafık bedeviler vardır; Medine halkından da nifakta ısrar eden ve bu hususta azgınlıklarını artıran münafıklar vardır. Öyle ki [ey Resul!] onların durumu sana gizli kalır; onları Biz biliriz. Biz onları iki defa cezalandıracağız: Dünyada öldürülme, esir edilme ve rezil edilmeyle; ölümden sonra da kabir azabıyla. Sonra kıyamet gününde cehennem ateşindeki büyük bir azaba döndürüleceklerdir.

وآخرون من أهل (المدينة) وممن حولها، اعترفوا بذنوبهم وندموا عليها وتابوا منها، خلطوا العمل الصالح -وهو التوبة والندم والاعتراف بالذنب وغير ذلك من الأعمال الصالحة- بآخر سيِّئ -وهو التخلف عن رسول الله ﷺ وغيره من الأعمال السيئة- عسى الله أن يوفقهم للتوبة ويقبلها منهم. إن الله غفور لعباده، رحيم بهم.

Medine halkından ve çevresindekilerden diğer bir kısmı ise günahlarını itiraf etmiş, onlara pişman olmuş ve onlardan tövbe etmişlerdir. Onlar; tövbe, pişmanlık, günahı itiraf ve diğer salih amellerden oluşan iyi bir ameli, Resulullah'tan sallallâhu aleyhi ve sellem geri kalmak ve diğer kötü amellerden oluşan kötü bir amelle karıştırmışlardır. Umulur ki Allah onların tövbeye muvaffak kılar ve tövbelerini kabul eder. Şüphesiz Allah, kullarına karşı çok bağışlayıcıdır, onlara çok merhametlidir.

خذ -أيها النبي- من أموال هؤلاء التائبين الذين خلطوا عملا صالحا وآخر سيئا صدقة تطهرهم مِن دنس ذنوبهم، وترفعهم عن منازل المنافقين إلى منازل المخلصين، وادع لهم بالمغفرة لذنوبهم واستغفر لهم منها، إن دعاءك واستغفارك رحمة وطمأنينة لهم. والله سميع لكل دعاء وقول، عليم بأحوال العباد ونياتهم، وسيجازي كلَّ عامل بعمله.

Ey Peygamber! İyi bir ameli kötü bir amelle karıştıran bu tövbekârların mallarından, kendilerini günahlarının kirinden temizleyecek ve münafıkların derekelerinden ihlaslıların mertebelerine yükseltecek bir sadaka al! Onların günahlarının bağışlanması için dua et ve onlar için af dile. Şüphesiz senin duan ve istiğfarın onlar için bir rahmet ve huzurdur. Allah her duayı ve sözü hakkıyla işitendir, kulların hallerini ve niyetlerini çok iyi bilendir; herkesi ameline göre cezalandıracak ya da mükâfatlandıracaktır.

ألم يعلم هؤلاء المتخلفون عن الجهاد وغيرهم أن الله وحده هو الذي يقبل توبة عباده، ويأخذ الصدقات ويثيب عليها، وأن الله هو التواب لعباده إذا رجعوا إلى طاعته، الرحيم بهم إذا أنابوا إلى رضاه؟

Cihaddan geri kalan bu kimseler ve diğerleri bilmediler mi ki, kullarının tövbesini kabul eden, sadakaları alıp karşılığında mükâfat veren yalnızca Allah'tır; kulları Kendisine itaate döndüklerinde tövbeleri çokça kabul eden ve rızasına yöneldiklerinde onlara çok merhamet eden de şüphesiz O'dur?

وقل -أيها النبي- لهؤلاء المتخلِّفين عن الجهاد: اعملوا لله بما يرضيه من طاعته، وأداء فرائضه، واجتناب المعاصي، فسيرى الله عملكم ورسوله والمؤمنون، وسيتبين أمركم، وسترجعون يوم القيامة إلى مَن يعلم سركم وجهركم، فيخبركم بما كنتم تعملون. وفي هذا تهديد ووعيد لمن استمر على باطله وطغيانه.

Ey Peygamber! Cihaddan geri kalan bu kimselere de ki: "Allah'ın razı olacağı şekilde O'na itaat ederek, farzlarını yerine getirerek ve günahlardan kaçınarak amel edin. Allah, Resulü ve müminler amelinizi görecek ve durumunuz açığa çıkacaktır. Kıyamet gününde de gizlinizi ve açığınızı bilen Allah'a döndürüleceksiniz; O da yaptıklarınızı size haber verecektir." Bu ifadede, bâtılında ve azgınlığında ısrar eden kimseler için bir tehdit ve uyarı vardır.

ومن هؤلاء المتخلفين عنكم -أيها المؤمنون- في غزوة (تبوك) آخرون مؤخرون; ليقضي الله فيهم ما هو قاض. وهؤلاء هم الذين ندموا على ما فعلوا، وهم: مُرارة بن الربيع، وكعب بن مالك، وهلال بن أُميَّة، إما يعذبهم الله، وإما يعفو عنهم. والله عليم بمن يستحق العقوبة أو العفو، حكيم في كل أقواله وأفعاله.

Ey müminler! Tebük Gazvesi'nde sizden geri kalan bu kimselerden başka bir grup daha vardır ki onlar, haklarında Allah'ın vereceği hükmü bekletilmişlerdir. Bunlar, yaptıklarına pişman olan Murâre b. er-Rebî', Kâ'b b. Mâlik ve Hilâl b. Ümeyye'dir. Allah ya onları cezalandırır ya da onları affeder. Allah cezayı veya affı hak edeni çok iyi bilendir, bütün söz ve fiillerinde hikmet sahibidir.

والمنافقون الذين بنوا مسجدًا; مضارة للمؤمنين وكفرًا بالله وتفريقًا بين المؤمنين، ليصلي فيه بعضهم ويترك مسجد (قباء) الذي يصلي فيه المسلمون، فيختلف المسلمون ويتفرقوا بسبب ذلك، وانتظارا لمن حارب الله ورسوله من قبل -وهو أبو عامر الراهب الفاسق- ليكون مكانًا للكيد للمسلمين، وليحلفنَّ هؤلاء المنافقون أنهم ما أرادوا ببنائه إلا الخير والرفق بالمسلمين والتوسعة على الضعفاء العاجزين عن السير إلى مسجد (قباء) ، والله يشهد إنهم لكاذبون فيما يحلفون عليه. وقد هُدِم المسجد وأُحرِق.

Müminlere zarar vermek, Allah'ı inkâr etmek ve müminlerin arasını ayırmak maksadıyla -bir kısmı orada namaz kılıp Müslümanların namaz kıldığı Kubâ Mescidi'ni terk etsin, böylece Müslümanlar bu sebeple ihtilafa düşüp bölünsün diye- ve daha önce Allah ve Resulü ile savaşmış olan kimseyi -ki o da fasık rahip Ebû Âmir'dir- Müslümanlara tuzak kurma yeri olsun diye gözetlemek üzere bir mescid bina eden münafıklar vardır. Bu münafıklar, onu inşa etmekle sadece iyiliği, Müslümanlara kolaylık sağlamayı ve Kubâ Mescidi'ne yürümekten aciz olan zayıflara imkân tanımayı istediklerine dair mutlaka yemin edeceklerdir. Allah ise şahitlik eder ki onlar yemin ettikleri hususta kesinlikle yalancıdırlar. Nitekim o mescid yıkılmış ve yakılmıştır.

لا تقم -أيها النبي- للصلاة في ذلك المسجد أبدًا; فإن المسجد الذي أُسِّسَ على التقوى من أول يوم -وهو مسجد (قباء) - أولى أن تقوم فيه للصلاة، ففي هذا المسجد رجال يحبون أن يتطهروا بالماء من النجاسات والأقذار، كما يتطهرون بالتورع والاستغفار من الذنوب والمعاصي. والله يحب المتطهرين. وإذا كان مسجد (قباء) قد أُسِّسَ على التقوى من أول يوم، فمسجد رسول الله، ﷺ، كذلك بطريق الأولى والأحرى.

Ey Peygamber! O mescidde asla namaza durma! İlk günden takva üzerine kurulan mescid -ki o Kubâ Mescidi'dir- içinde namaza durmana daha layıktır. O mescidde, günahtan ve isyandan takva ve istiğfar ile temizlendikleri gibi necaset ve pisliklerden de su ile temizlenmeyi seven adamlar vardır. Allah çokça temizlenenleri sever. Şayet Kubâ Mescidi ilk günden takva üzerine kurulmuşsa, Resulullah'ın sallallâhu aleyhi ve sellem mescidi evleviyetle ve öncelikle böyledir.

لا يستوي مَن أسَّس بنيانه على تقوى الله وطاعته ومرضاته، ومن أسَّس بنيانه على طرف حفرة متداعية للسقوط، فبنى مسجدًا ضرارًا وكفرًا وتفريقًا بين المسلمين، فأدَّى به ذلك إلى السقوط في نار جهنم. والله لا يهدي القوم الظالمين المتجاوزين حدوده.

Binasını Allah korkusu, O'na itaat ve rızası üzerine kuran kimse ile binasını yıkılmak üzere olan bir yarın kenarına kuran ve böylece Müslümanlara zarar vermek, küfür ve aralarını ayırmak amacıyla bir mescid inşa edip bu sebeple cehennem ateşine yuvarlanan kimse bir olur mu? Allah, sınırlarını aşan zalimler topluluğunu hidayete erdirmez.

لا يزال بنيان المنافقين الذي بنوه مضارَّة لمسجد (قباء) شكًا ونفاقًا ماكثًا في قلوبهم، إلى أن تتقطع قلوبهم بقتلهم أو موتهم، أو بندمهم غاية الندم، وتوبتهم إلى ربهم، وخوفهم منه غاية الخوف. والله عليم بما عليه هؤلاء المنافقون من الشك وما قصدوا في بنائهم، حكيم في تدبير أمور خلقه.

Münafıkların Kubâ Mescidi'ne zarar vermek maksadıyla kurdukları binaları; öldürülmeleriyle yahut ölümleriyle ya da son derece pişman olmaları, Rablerine tövbe etmeleri ve O'ndan alabildiğine korkmaları suretiyle kalpleri parça parça olmadıkça, kalplerinde yer eden bir şüphe ve nifak olarak kalmaya devam edecektir. Allah, bu münafıkların içinde bulunduğu şüpheyi ve bina etmekle neyi kastettiklerini hakkıyla bilendir, yarattıklarının işlerini idare etmesinde hikmet sahibidir.

إن الله اشترى من المؤمنين أنفسهم بأن لهم في مقابل ذلك الجنة، وما أعد الله فيها من النعيم لبذلهم نفوسهم وأموالهم في جهاد أعدائه لإعلاء كلمته وإظهار دينه، فيَقْتلون ويُقتَلون، وعدًا عليه حقًا في التوراة المنزلة على موسى ﵇، والإنجيل المنزل على عيسى ﵇، والقرآن المنزل على محمد ﷺ. ولا أحد أوفى بعهده من الله لمن وفَّى بما عاهد الله عليه، فأظهِروا السرور-أيها المؤمنون- ببيعكم الذي بايعتم الله به، وبما وعدكم به من الجنة والرضوان، وذلك البيع هو الفلاح العظيم.

Şüphesiz Allah, kelimesini yüceltmek ve dinini hâkim kılmak için düşmanlarıyla cihad yolunda canlarını ve mallarını feda etmeleri karşılığında cenneti ve içindeki nimetleri vermek üzere müminlerden canlarını satın almıştır. Onlar [Allah yolunda] öldürürler ve öldürülürler. Bu; Musa'ya aleyhisselâm indirilen Tevrat'ta, İsa'ya aleyhisselâm indirilen İncil'de ve Muhammed'e sallallâhu aleyhi ve sellem indirilen Kur'an'da Allah'ın üzerine hak olan bir vaaddir. Allah'a verdiği ahdi yerine getiren kimse için ahdine Allah'tan daha vefalı kim olabilir? Ey müminler! Allah ile yaptığınız bu alışverişten ve O'nun size vadettiği cennet ve rızadan ötürü sevinin! İşte bu alışveriş, büyük kurtuluşun ta kendisidir.

ومن صفات هؤلاء المؤمنين الذين لهم البشارة بدخول الجنة أنهم التائبون الراجعون عما كرهه الله إلى ما يحبه ويرضاه، الذين أخلصوا العبادة لله وحده وجدوا في طاعته، الذين يحمدون الله على كل ما امتحنهم به من خير أو شر، الصائمون، الراكعون في صلاتهم، الساجدون فيها، الذين يأمرون الناس بكل ما أمر الله ورسوله به، وينهونهم عن كل ما نهى الله عنه ورسوله، المؤدون فرائض الله المنتهون إلى أمره ونهيه، القائمون على طاعته، الواقفون عند حدوده. وبشِّر -أيها النبي- هؤلاء المؤمنين المتصفين بهذه الصفات برضوان الله وجنته.

Cennete girme müjdesine nail olan bu müminlerin sıfatlarından biri de şudur: Onlar, Allah'ın hoşlanmadığı şeylerden O'nun sevip razı olduğu şeylere dönen tövbekârlardır; ibadeti yalnızca Allah'a has kılan ve O'na itaatte gayret gösterenlerdir; kendilerini sınadığı hayır veya şer her durumda Allah'a hamdedenlerdir; oruç tutanlardır; namazlarında rükû edenlerdir; onda secde edenlerdir; insanlara Allah'ın ve Resulü'nün emrettiği her şeyi emreden ve Allah'ın ve Resulü'nün yasakladığı her şeyden onları menedenlerdir; Allah'ın farzlarını yerine getiren, emir ve yasaklarına riayet eden, O'na itaati ikame eden ve O'nun sınırlarında duranlardır. Ey Peygamber! Bu sıfatlarla vasıflanan bu müminleri Allah'ın rızası ve cennetiyle müjdele!

ما كان ينبغي للنبي محمد ﷺ والذين آمنوا أن يدعوا بالمغفرة للمشركين، ولو كانوا ذوي قرابة لهم مِن بعد ما ماتوا على شركهم بالله وعبادة الأوثان، وتبين لهم أنهم أصحاب الجحيم لموتهم على الشرك، والله لا يغفر للمشركين، كما قال تعالى: {إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ} وكما قال سبحانه: {إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ} .

Peygamber Muhammed'e sallallâhu aleyhi ve sellem ve iman edenlere; Allah'a şirk koşmak ve putlara tapmak üzere ölüp şirkin üzerinde öldükleri için cehennemlik oldukları kendilerine açıkça belli olduktan sonra, akrabaları bile olsalar müşrikler için af dilemek yakışmaz. Zira Allah Teâlâ'nın: { إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ } “Şüphesiz Allah, Kendisine şirk koşulmasını bağışlamaz” buyurduğu ve nitekim Yüce Allah'ın: { إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ } “Kim Allah'a şirk koşarsa, şüphesiz Allah ona cenneti haram kılmıştır” buyurduğu üzere, Allah müşrikleri asla bağışlamaz.

وما كان استغفار إبراهيم ﵇ لأبيه المشرك، إلا عن موعدة وعدها إياه، وهي قوله: {سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي إِنَّهُ كَانَ بِي حَفِيًّا} . فلما تبيَّن لإبراهيم أن أباه عدو لله ولم ينفع فيه الوعظ والتذكير، وأنه سيموت كافرًا، تركه وترك الاستغفار له، وتبرأ منه. إن إبراهيم ﵇ عظيم التضرع لله، كثير الصفح عما يصدر مِن قومه من الزلات.

İbrahim'in aleyhisselâm müşrik babası için af dilemesi ise sadece ona verdiği bir sözden dolayı idi; o da: { سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي إِنَّهُ كَانَ بِي حَفِيًّا } “Senin için Rabbimden mağfiret dileyeceğim; zira O bana karşı çok lütufkârdır” sözüdür. İbrahim'e babasının bir Allah düşmanı olduğu, vaaz ve nasihatin ona fayda vermediği ve kâfir olarak öleceği açıkça belli olunca, onu da onun için af dilemeyi de bıraktı ve ondan uzaklaştı. Şüphesiz İbrahim aleyhisselâm Allah'a çokça yalvarıp yakaran, kavminden sadır olan kusurları çokça bağışlayan biriydi.

وما كان الله ليضلَّ قومًا بعد أن مَنَّ عليهم بالهداية والتوفيق حتى يبيِّن لهم ما يتقونه به، وما يحتاجون إليه في أصول الدين وفروعه. إن الله بكل شيء عليم، فقد علَّمكم ما لم تكونوا تعلمون، وبيَّن لكم ما به تنتفعون، وأقام الحجة عليكم بإبلاغكم رسالته.

Allah, bir kavme hidayet ve muvaffakiyet bahşettikten sonra, sakınacakları şeyleri ve dinin usul ve füruuna dair muhtaç oldukları hususları kendilerine açıklamadıkça onları sapıklığa düşürecek değildir. Şüphesiz Allah her şeyi hakkıyla bilendir. Nitekim bilmediğiniz şeyleri size öğretmiş, faydalanacağınız şeyleri size açıklamış ve risaletini size tebliğ ederek aleyhinize hücceti ikame etmiştir.

إن الله مالك السموات والأرض وما فيهن لا شريك له في الخلق والتدبير والعبادة والتشريع، يحيي مَن يشاء ويميت مَن يشاء، وما لكم مِن أحد غير الله يتولى أموركم، ولا نصير ينصركم على عدوكم.

Göklerin, yerin ve içindekilerin mülkü şüphesiz Allah'ındır; yaratmada, tedbirde, ibadette ve teşride O'nun hiçbir ortağı yoktur. O dilediğini diriltir, dilediğini öldürür. Sizin için Allah'tan başka işlerinizi üstlenecek bir veli ve düşmanınıza karşı size yardım edecek bir yardımcı yoktur.

لقد وفَّق الله نبيه محمدا ﷺ إلى الإنابة إليه وطاعته، وتاب الله على المهاجرين الذين هجروا ديارهم وعشيرتهم إلى دار الإسلام، وتاب على أنصار رسول الله ﷺ الذين خرجوا معه لقتال الأعداء في غزوة (تبوك) في حرٍّ شديد، وضيق من الزاد والظَّهْر، لقد تاب الله عليهم من بعد ما كاد يَميل قلوب بعضهم عن الحق، فيميلون إلى الدَّعة والسكون، لكن الله ثبتهم وقوَّاهم وتاب عليهم، إنه بهم رؤوف رحيم. ومن رحمته بهم أنْ مَنَّ عليهم بالتوبة، وقَبِلَها منهم، وثبَّتهم عليها.

Andolsun ki Allah Peygamberi Muhammed'i sallallâhu aleyhi ve sellem Kendisine yönelmeye ve itaate muvaffak kılmış; yurtlarını ve akrabalarını terk edip İslam yurduna hicret eden Muhacirlerin tövbesini kabul etmiş ve Tebük Gazvesi'nde şiddetli sıcakta, azık ve binek darlığı içinde düşmanla savaşmak için onunla beraber çıkan Resulullah'ın sallallâhu aleyhi ve sellem ensarının da tövbesini kabul etmiştir. İçlerinden bir kısmının kalpleri neredeyse haktan kayacak ve rahata, durgunluğa meyledecek gibi olduktan sonra Allah onların tövbesini kabul etmiştir. Fakat Allah onları sebatkâr kılmış, güçlendirmiş ve tövbelerini kabul etmiştir. Şüphesiz O, onlara karşı çok şefkatlidir, çok merhametlidir. Onlara olan merhametinin bir tecellisi olarak kendilerine tövbeyi nasip etmiş, onu kabul buyurmuş ve onları bunun üzerinde sabit kılmıştır.

وكذلك تاب الله على الثلاثة الذين خُلِّفوا من الأنصار -وهم كعب بن مالك وهلال بن أُميَّة ومُرَارة بن الربيع- تخلَّفوا عن رسول الله ﷺ، وحزنوا حزنًا شديدًا، حتى إذا ضاقت عليهم الأرض بسَعَتها غمًّا وندمًا بسبب تخلفهم، وضاقت عليهم أنفسهم لِمَا أصابهم من الهم، وأيقنوا أن لا ملجأ من الله إلا إليه، وفَّقهم الله ﷾ إلى الطاعة والرجوع إلى ما يرضيه سبحانه. إن الله هو التواب على عباده، الرحيم بهم.

Aynı şekilde Allah, Ensar'dan [haklarındaki hüküm] geriye bırakılan üç kişinin -ki onlar Kâ'b b. Mâlik, Hilâl b. Ümeyye ve Murâre b. er-Rebî'dir- tövbesini de kabul etti. Onlar Resulullah'tan sallallâhu aleyhi ve sellem geri kalmış ve son derece üzülmüşlerdi. Nihayet yeryüzü bütün genişliğine rağmen cihaddan geri kalmaları sebebiyle duydukları keder ve pişmanlıktan ötürü kendilerine dar gelmiş, içlerine düşen tasa yüzünden nefisleri de kendilerini sıkmıştı; Allah'tan yine O'na sığınmaktan başka bir çare olmadığını kesinlikle anlamışlardı. Bunun üzerine Allah celle celâluhu onları itaate ve razı olacağı şeylere dönmeye muvaffak kıldı. Şüphesiz Allah kullarının tövbesini çokça kabul eden, onlara çok merhamet edendir.

يا أيها الذين صدَّقوا الله ورسوله وعملوا بشرعه، امتثلوا أوامر الله واجتنبوا نواهيه في كل ما تفعلون وتتركون، وكونوا مع الصادقين في أَيمانهم وعهودهم، وفي كل شأن من شؤونهم.

Ey Allah'ı ve Resulü'nü tasdik edip O'nun şeriatıyla amel edenler! Yaptığınız ve terk ettiğiniz her şeyde Allah'ın emirlerine uyun, yasaklarından kaçının; yeminlerinde, ahitlerinde ve her türlü işlerinde doğru olanlarla beraber olun!

ما كان ينبغي لأهل مدينة رسول الله ﷺ ومَن حولهم من سكان البادية أن يتخلَّفوا في أهلهم ودورهم عن رسول الله ﷺ، ولا يرضوا لأنفسهم بالراحة والرسول ﷺ في تعب ومشقة; ذلك بأنهم لا يصيبهم في سفرهم وجهادهم عطش ولا تعب ولا مجاعة في سبيل الله، ولا يطؤون أرضًا يُغضِبُ الكفارَ وطؤهم إياها، ولا يصيبون مِن عدو الله وعدوهم قتلا أو هزيمةً إلا كُتِب لهم بذلك كله ثواب عمل صالح. إن الله لا يضيع أجر المحسنين الذين أحسنوا في مبادرتهم إلى أمر الله، وقيامهم بما عليهم من حقه، وحق خلقه.

Resulullah'ın sallallâhu aleyhi ve sellem şehrinin halkına ve çevrelerindeki çöl sakinlerine; ailelerinin ve evlerinin yanında kalıp Resulullah'tan sallallâhu aleyhi ve sellem geri kalmak ve Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem yorgunluk ve meşakkat içindeyken kendi nefislerinin rahatına razı olmak asla yakışmaz. Zira onların yolculuklarında ve cihadlarında Allah yolunda çektikleri hiçbir susuzluk, hiçbir yorgunluk ve hiçbir açlık yoktur ki, kâfirleri öfkelendirecek bir yere ayak basmaları yoktur ki ve Allah'ın ve kendilerinin düşmanına karşı bir can alma veya hezimete uğratma şeklinde kazandıkları hiçbir zafer yoktur ki, bütün bunlara karşılık kendilerine salih bir amelin sevabı yazılmış olmasın. Şüphesiz Allah; Allah'ın emrine koşmada, O'nun hakkını ve yarattıklarının hakkını yerine getirmede ihsan sahibi olan güzel amel işleyenlerin ecrini zayi etmez.

ولا ينفقون نفقة صغيرة ولا كبيرة في سبيل الله، ولا يقطعون واديًا في سيرهم مع رسول الله ﷺ في جهاده، إلا كُتِب لهم أجر عملهم; ليجزيهم الله أحسن ما يُجْزَون به على أعمالهم الصالحة.

Onların Allah yolunda harcadıkları küçük veya büyük hiçbir nafaka ve cihadında Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem ile birlikte yürürken aştıkları hiçbir vadi yoktur ki, yaptıkları salih ameller karşılığında Allah'ın onları en güzeliyle mükâfatlandırması için amellerinin ecri kendilerine yazılmış olmasın.

وما كان ينبغي للمؤمنين أن يخرجوا جميعًا لقتال عدوِّهم، كما لا يستقيم لهم أن يقعدوا جميعًا، فهلا خرج من كل فرقة جماعة تحصل بهم الكفاية والمقصود; وذلك ليتفقه القاعدون عن القتال فيعلموا ما تجدد من الأحكام في دين الله وما أنزل على رسوله، وينذروا قومهم بما تعلموه عند رجوعهم إليهم، لعلهم يحذرون عذاب الله بامتثال أوامره واجتناب نواهيه.

Müminlerin tamamının düşmanlarıyla savaşmak için sefere çıkması uygun olmadığı gibi, hepsinin geride oturması da doğru olmaz. Öyleyse her gruptan kifayeti ve maksadı sağlayacak bir topluluk sefere çıksa ya! Bu, savaşa gitmeyip geride kalanların dinde derin bilgi sahibi olmaları, Allah'ın dininde yeni hükümlerin neler olduğunu ve Resulü'ne nelerin indirildiğini öğrenmeleri ve kavimlerine döndüklerinde öğrendikleri şeylerle onları uyarmaları içindir; ta ki Allah'ın emirlerine uyup yasaklarından sakınarak O'nun azabından korunsunlar.

يا أيها الذين صدَّقوا الله ورسوله وعملوا بشرعه، ابدؤوا بقتال الأقرب فالأقرب إلى دار الإسلام من الكفار، وليجد الكفار فيكم غِلْظة وشدة، واعلموا أن الله مع المتقين بتأييده ونصره.

Ey Allah'ı ve Resulü'nü tasdik edip O'nun şeriatıyla amel edenler! Kâfirlerden İslam yurduna en yakın olanlardan başlayarak sırayla savaşın. Kâfirler sizde bir sertlik ve kararlılık bulsunlar. Bilin ki Allah, desteği ve yardımıyla takva sahipleriyle beraberdir.

وإذا ما أنزل الله سورة من سور القرآن على رسوله، فمِن هؤلاء المنافقين من يقول: -إنكارًا واستهزاءً- أيُّكم زادته هذه السورة تصديقًا بالله وآياته؟

Allah Resulü'ne Kur'an surelerinden bir sure indirdiği zaman, bu münafıklardan inkâr ve alay yollu: "Bu sure hanginizin Allah'a ve ayetlerine olan tasdikini artırdı?" diyenler çıkar.

فأما الذين آمنوا بالله ورسوله فزادهم نزول السورة إيمانًا بالعلم بها وتدبرها واعتقادها والعمل بها، وهم يفرحون بما أعطاهم الله من الإيمان واليقين.

Allah'a ve Resulü'ne iman edenlere gelince; surenin inmesi, onu bilmek, üzerinde düşünmek, ona inanmak ve onunla amel etmek suretiyle onların imanını artırmıştır ve onlar Allah'ın kendilerine bahşettiği iman ve yakîn sebebiyle sevinmektedirler.

وأما الذين في قلوبهم نفاق وشك في دين الله، فإن نزول السورة يزيدهم نفاقًا وشكًا إلى ما هم عليه من قبلُ من النفاق والشك، وهلك هؤلاء وهم جاحدون بالله وآياته.

Kalplerinde nifak ve Allah'ın dinine dair şüphe bulunan kimselere gelince; surenin inmesi, daha önceki nifak ve şüphelerinin üzerine onların nifak ve şüphesini kat kat artırır; nitekim bunlar Allah'ı ve ayetlerini inkâr eder halde helak olmuşlardır.

أو لا يرى المنافقون أن الله يبتليهم بالقحط والشدة، وبإظهار ما يبطنون من النفاق مرة أو مرتين في كل عام؟ ثم هم مع ذلك لا يتوبون مِن كفرهم ونفاقهم، ولا هم يتعظون ولا يتذكرون بما يعاينون من آيات الله.

Münafıklar görmüyorlar mı ki, Allah her yıl bir veya iki defa onları kıtlık ve darlıkla, içlerinde gizledikleri nifakı açığa vurmakla sınıyor? Sonra onlar yine de küfürlerinden ve nifaklarından tövbe etmiyorlar, Allah'ın müşahede ettikleri ayetlerinden ne ibret alıyor ne de öğüt dinliyorlar.

وإذا ما أُنزلت سورة تغَامَزَ المنافقون بالعيون إنكارًا لنزولها وسخرية وغيظًا; لِمَا نزل فيها مِن ذِكْر عيوبهم وأفعالهم، ثم يقولون: هل يراكم من أحد إن قمتم من عند الرسول؟ فإن لم يرهم أحد قاموا وانصرفوا من عنده ﵊ مخافة الفضيحة. صرف الله قلوبهم عن الإيمان; بسبب أنهم لا يفهمون ولا يتدبرون.

Bir sure indirildiği zaman münafıklar, inmesini inkâr ederek, alay ve öfkeyle -surede kusurları ve fiilleri zikredildiği için- göz ucuyla birbirlerine işaret ederler. Sonra: "Resulullah'ın yanından kalkarsanız sizi gören biri var mı?" derler. Şayet kendilerini kimse görmüyorsa, rezil olma korkusuyla onun aleyhisselâm yanından kalkıp giderler. Anlamadıkları ve düşünmedikleri sebebiyle Allah onların kalplerini imandan çevirmiştir.

لقد جاءكم أيها المؤمنون رسول من قومكم، يشق عليه ما تلقون من المكروه والعنت، حريص على إيمانكم وصلاح شأنكم، وهو بالمؤمنين كثير الرأفة والرحمة.

Ey müminler! Andolsun ki size kendi içinizden öyle bir peygamber gelmiştir ki, sıkıntıya ve meşakkate düşmeniz ona pek ağır gelir; sizin iman etmenize ve durumunuzun ıslah olmasına son derece düşkündür; müminlere karşı pek şefkatli, pek merhametlidir.

فإن أعرض المشركون والمنافقون عن الإيمان بك -أيها الرسول- فقل لهم: حسبي الله، يكفيني جميع ما أهمَّني، لا معبود بحق إلا هو، عليه اعتمدت، وإليه فَوَّضْتُ جميع أموري; فإنه ناصري ومعيني، وهو رب العرش العظيم، الذي هو أعظم المخلوقات.

Şayet müşrikler ve münafıklar sana iman etmekten yüz çevirirlerse [ey Resul!] onlara de ki: "Allah bana yeter; beni kaygılandıran her şeye karşı O kâfidir. O'ndan başka hak ilah yoktur. Yalnızca O'na güvendim ve bütün işlerimi O'na havale ettim; zira O benim yardımcım ve destekçimdir. O, yaratılmışların en büyüğü olan yüce Arş'ın Rabbidir."