Binûn

Hûd — 2. Sayfa

Kaynak: et-Tefsîru'l-Müyesser (Kolaylaştırılmış Tefsir) · Alimler Heyeti · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

وكما أخذتُ أهل القرى الظالمة بالعذاب لمخالفتهم أمري وتكذيبهم برسلي، آخذ غيرهم مِن أهل القرى إذا ظلموا أنفسهم بكفرهم بالله ومعصيتهم له وتكذيبهم لرسله. إنَّ أَخْذه بالعقوبة لأليم موجع شديد.

Emrime karşı geldikleri ve elçilerimi yalanladıkları için o zalim memleketlerin ahalisini azapla yakaladığım gibi; Allah'ı inkâr etmek, O'na isyan etmek ve elçilerini yalanlamak suretiyle kendilerine zulmettiklerinde diğer memleketlerin ahalisini de yakalarım. Şüphesiz O'nun cezalandırarak yakalaması çok elem verici, can yakıcı ve pek şiddetlidir.

إن في أخذنا لأهل القرى السابقة الظالمة لعبرةً وعظة لمن خاف عقاب الله وعذابه في الآخرة، ذلك اليوم الذي يُجمع له الناس جميعًا للمحاسبة والجزاء، ويشهده الخلائق كلهم.

Şüphesiz geçmişteki o zalim memleketlerin ahalisini yakalayışımızda, Allah'ın ahiretteki cezasından ve azabından korkan kimse için kesin bir ibret ve öğüt vardır. O gün, insanların hesap ve ceza/mükâfat için hep birlikte toplanacakları ve bütün yaratılmışların hazır bulunup şahitlik edeceği bir gündür.

وما نؤخر يوم القيامة عنكم إلا لانتهاء مدة معدودة في علمنا، لا تزيد ولا تنقص عن تقديرنا لها بحكمتنا.

Kıyamet gününü sizden ancak ilmimizdeki sayılı bir sürenin sona ermesi için erteliyoruz; o süre, hikmetimizle yaptığımız takdirimizden ne ileri geçer ne de geri kalır.

يوم يأتي يوم القيامة، لا تتكلم نفس إلا بإذن ربها، فمنهم شقي متسحق للعذاب، وسعيد متفضَّل عليه بالنعيم.

Kıyamet günü geldiği gün, hiç kimse Rabbinin izni olmadan konuşamaz. Artık onlardan kimi azabı hak etmiş bir bedbaht, kimi de nimet lütfedilmiş bir bahtiyardır.

فأما الذين شَقُوا في الدنيا لفساد عقيدتهم وسوء أعمالهم، فالنار مستقرهم، لهم فيها من شدة ما هم فيه من العذاب إخراج النفس من الصدر زفير وشهيق، وهما أشنع الأصوات وأقبحها، ماكثين في النار أبدًا ما دامت السموات والأرض، فلا ينقطع عذابهم ولا ينتهي، بل هو دائم مؤكَّد، إلا ما شاء ربك من إخراج عصاة الموحدين بعد مدَّة من مكثهم في النار. إن ربك -أيها الرسول- فعَّال لما يريد.

İnançlarının bozukluğu ve amellerinin kötülüğü sebebiyle dünyada bedbaht olanlara gelince; onların kalacakları yer ateştir. İçinde bulundukları azabın şiddetinden dolayı orada nefeslerini göğüslerinden dışarı verirken inleme ve derin soluma çıkarırlar ki bunlar en çirkin ve en fena seslerdir. Gökler ve yer durdukça ebediyen ateşte kalacaklardır; azapları ne kesilir ne de sona erer, bilakis devamlı ve kesindir. Ancak Rabbinin, ateşte bir süre kaldıktan sonra günahkâr muvahhidleri oradan çıkarmayı dilemesi müstesnadır. [Ey Resûl], şüphesiz senin Rabbin dilediğini hakkıyla yapandır.

وأما الذين رزقهم الله السعادة فيدخلون الجنة خالدين فيها ما دامت السموات والأرض، إلا الفريق الذي شاء الله تأخيره، وهم عصاة الموحدين، فإنهم يبقون في النار فترة من الزمن، ثم يخرجون منها إلى الجنة بمشيئة الله ورحمته، ويعطي ربك هؤلاء السعداء في الجنة عطاء غير مقطوع عنهم.

Allah'ın kendilerine mutluluk bahşettiği kimselere gelince; onlar gökler ve yer durdukça ebedi kalmak üzere cennete girerler. Ancak Allah'ın [cennete girmesini] geciktirmeyi dilediği topluluk müstesnadır ki onlar günahkâr muvahhidlerdir; bir süre ateşte kalırlar, sonra Allah'ın dilemesi ve rahmetiyle oradan çıkıp cennete girerler. Rabbin cennetteki bu bahtiyarlara ardı arkası kesilmeyen bir lütufta bulunur.

فلا تكن -أيها الرسول- في شك من بطلان ما يعبد هؤلاء المشركون من قومك، ما يعبدون من الأوثان إلا مثل ما يعبد آباؤهم من قبل، وإنا لموفوهم ما وعدناهم تاما غير منقوص. وهذا توجيه لجميع الأمة، وإن كان لفظه موجهًا إلى الرسول ﷺ.

[Ey Resûl], kavminden olan bu müşriklerin taptıkları şeylerin batıl olduğundan hiçbir şüphen olmasın. Onların putlara tapması, daha önce atalarının tapmasından farksızdır. Biz onlara vadettiğimiz azabı eksiksiz ve tastamam ödeyeceğiz. Bu, lafzı Resûl'e (sallallâhu aleyhi ve sellem) yönelik olsa da bütün ümmete bir yönlendirmedir.

ولقد آتينا موسى الكتاب وهو التوراة، فاختلف فيه قومه، فآمن به جماعة وكفر به آخرون كما فعل قومك بالقرآن. ولولا كلمة سبقت من ربك بأنه لا يعجل لخلقه العذاب، لحلَّ بهم في دنياهم قضاء الله بإهلاك المكذِّبين ونجاة المؤمنين. وإن الكفار من اليهود والمشركين -أيها الرسول- لفي شك -من هذا القرآن- مريب.

Andolsun ki Mûsâ'ya Kitab'ı —yani Tevrat'ı— vermiştik de kavmi onun hakkında ihtilafa düşmüştü. Nitekim senin kavminin Kur'an'a yaptığı gibi, onlardan bir grup ona iman etmiş, diğerleri ise inkâr etmişti. Eğer yaratıklarına azabı acele etmeyeceğine dair Rabbinden geçmiş bir söz olmasaydı, yalanlayanların helak edilmesi ve müminlerin kurtulması yönündeki Allah'ın hükmü dünyalarında onların başına hemen geliverirdi. [Ey Resûl], şüphesiz Yahudilerden ve müşriklerden olan kâfirler bu Kur'an hakkında derin bir şüphe içindedirler.

وإن كل أولئك الأقوام المختلفين الذين ذكرنا لك -أيها الرسول- أخبارهم ليوفينهم ربك جزاء أعمالهم يوم القيامة، إن خيرًا فخير، وإن شرًا فشر، إن ربك بما يعمل هؤلاء المشركون خبير، لا يخفى عليه شيء من عملهم. وفي هذا تهديد ووعيد لهم.

[Ey Resûl], sana haberlerini anlattığımız o ihtilaf eden kavimlerin hepsine Rabbin kıyamet gününde amellerinin karşılığını eksiksiz verecektir; hayır ise hayır, şer ise şer. Şüphesiz Rabbin bu müşriklerin yaptıklarından hakkıyla haberdardır, onların amellerinden hiçbir şey O'na gizli kalmaz. Bunda onlar için bir tehdit ve korkutma vardır.

فاستقم -أيها النبي- كما أمرك ربك أنت ومن تاب معك، ولا تتجاوزوا ما حدَّه الله لكم، إن ربَّكم بما تعملون من الأعمال كلها بصير، لا يخفى عليه شيء منها، وسيجازيكم عليها.

[Ey Peygamber], sen ve seninle beraber tevbe edenler, Rabbinin sana emrettiği gibi dosdoğru olun ve Allah'ın sizin için belirlediği sınırları aşmayın. Şüphesiz Rabbiniz bütün yaptıklarınızı hakkıyla görendir, onlardan hiçbir şey O'na gizli kalmaz ve yaptıklarınıza karşılık sizi cezalandıracak/mükâfatlandıracaktır.

ولا تميلوا إلى هؤلاء الكفار الظلمة، فتصيبكم النار، وما لكم من دون الله من ناصر ينصركم، ويتولى أموركم.

Bu zalim kâfirlere meyletmeyin; yoksa ateş size de dokunur. Sizin Allah'tan başka size yardım edecek ve işlerinizi üstlenecek hiçbir yardımcınız yoktur.

وأدِّ الصلاة -أيها النبي- على أتمِّ وجه طَرَفَي النهار في الصباح والمساء، وفي ساعات من الليل. إنَّ فِعْلَ الخيرات يكفِّر الذنوب السالفة ويمحو آثارها، والأمر بإقامة الصلاة وبيان أن الحسنات يذهبن السيئات، موعظة لمن اتعظ بها وتذكر.

[Ey Peygamber], gündüzün iki tarafında —sabah ve akşamda— ve gecenin saatlerinde namazı dosdoğru kıl. Şüphesiz iyilikler geçmiş günahları örter ve izlerini siler. Namazın dosdoğru kılınması emri ile iyiliklerin kötülükleri giderdiğinin beyanı, ibret alıp düşünen kimse için bir öğüttür.

واصبر -أيها النبي- على الصلاة، وعلى ما تَلْقى من الأذى من مشركي قومك; فإن الله لا يضيع ثواب المحسنين في أعمالهم.

[Ey Peygamber], namaza ve kavminin müşriklerinden gördüğün eziyetlere sabret; çünkü Allah amellerinde ihsan sahibi olanların mükâfatını zayi etmez.

فهلاَّ وُجد من القرون الماضية بقايا من أهل الخير والصلاح، ينهون أهل الكفر عن كفرهم، وعن الفساد في الأرض، لم يوجد من أولئك الأقوام إلا قليل ممن آمن، فنجَّاهم الله بسبب ذلك مِن عذابه حين أخذ الظالمين. واتَّبع الذين ظلموا أنفسهم ما مُتِّعوا فيه من لذات الدنيا ونعيمها، وكانوا مجرمين ظالمين باتباعهم ما تنعموا فيه، فحقَّ عليهم العذاب. وفي الآية عبرة وموعظة للعصاة من المسلمين، لأنهم لا يخلون من ظلم أنفسهم.

Geçmiş nesillerden, kâfirleri küfürlerinden ve yeryüzünde fesat çıkarmaktan alıkoyan hayır ve salah sahibi kimseler bulunsaydı ya! O kavimlerden iman eden pek azı dışında böyle kimseler bulunmadı; Allah da zalimleri yakaladığı vakit o az kimseleri bu vesileyle azabından kurtardı. Kendilerine zulmedenler ise içinde şımartıldıkları dünya lezzetlerine ve nimetlerine daldılar. Onlar zevkine vardıkları şeylerin peşine düşmekle günahkâr zalimler oldular; böylece azap onlara hak oldu. Bu ayette Müslümanların günahkârları için de bir ibret ve öğüt vardır; çünkü onlar da kendilerine zulmetmekten uzak kalmazlar.

وما كان ربك -أيها الرسول- ليهلك قرية من القرى وأهلها مصلحون في الأرض، مجتنبون للفساد والظلم، وإنما يهلكهم بسبب ظلمهم وفسادهم.

[Ey Resûl], Rabbin halkı ıslah eden, yeryüzünde fesat ve zulümden sakınan bir memleketi helak edecek değildir. O, onları ancak zulümleri ve bozgunculukları sebebiyle helak eder.

ولو شاء ربك لجعل الناس كلهم جماعة واحدة على دين واحد وهو دين الإسلام، ولكنه سبحانه لم يشأ ذلك، فلا يزال الناس مختلفين في أديانهم; وذلك مقتضى حكمته.

Eğer Rabbin dileseydi bütün insanları tek bir din —ki o da İslam dinidir— üzere tek bir ümmet yapardı. Fakat O (sübhânehu) bunu dilemedi; bu sebeple insanlar dinlerinde ihtilaf etmeye devam etmektedirler; bu da O'nun hikmetinin gereğidir.

إلا مَن رحم ربك فآمنوا به واتبعوا رسله، فإنهم لا يختلفون في توحيد الله وما جاءت به الرسل من عند الله، وقد اقتضت حكمته ﷾ أنه خَلَقهم مختلفين: فريق شقيٌّ وفريق سعيد، وكل ميسر لما خُلِق له. وبهذا يتحقق وعد ربك في قضائه وقدره: أنه سبحانه سيملأ جهنم من الجن والإنس الذين اتبعوا إبليس وجنده ولم يهتدوا للإيمان.

Rabbinin rahmet ettikleri müstesnadır; onlar O'na iman edip peygamberlerine uymuşlardır. Zira onlar Allah'ın birliği ve peygamberlerin Allah katından getirdikleri hususunda ihtilafa düşmezler. O'nun (celle celâluhu) hikmeti onları farklı yaratmayı gerektirmiştir: bir grup bedbaht, bir grup da bahtiyardır; herkes ne için yaratılmışsa ona kolaylaştırılmıştır. Böylece Rabbinin kaza ve kaderindeki şu sözü gerçekleşmiştir: O (sübhânehu), İblis'e ve ordusuna uyup imana kavuşmayan cin ve insanlarla cehennemi mutlaka dolduracaktır.

ونقصُّ عليك -أيها النبي- من أخبار الرسل الذين كانوا قبلك، كل ما تحتاج إليه مما يقوِّي قلبك للقيام بأعباء الرسالة، وقد جاءك في هذه السورة وما اشتملت عليه من أخبار، بيان الحق الذي أنت عليه، وجاءك فيها موعظة يرتدع بها الكافرون، وذكرى يتذكر بها المؤمنون بالله ورسله.

[Ey Peygamber], peygamberlik vazifesinin yüklerini taşıman için kalbine güç verecek, senden önceki peygamberlerin haberlerinden ihtiyaç duyduğun her şeyi sana anlatıyoruz. Bu surede ve içerdiği haberlerde, üzerinde bulunduğun hakkın beyanı, kâfirlerin vazgeçeceği bir öğüt, Allah'a ve elçilerine iman edenler için de bir hatırlatma gelmiştir.

وقل -أيها الرسول- للكافرين الذين لا يقرُّون بوحدانية الله: اعملوا ما أنتم عاملون على حالتكم وطريقتكم في مقاومة الدعوة وإيذاء الرسول والمستجيبين له، فإنَّا عاملون على مكانتنا وطريقتنا من الثبات على ديننا وتنفيذ أمر الله. وانتظروا عاقبة أمرنا، فإنَّا منتظرون عاقبة أمركم. وفي هذا تهديد ووعيد لهم.

[Ey Resûl], Allah'ın birliğini ikrar etmeyen o kâfirlere de ki: Davete karşı koyma, Peygamber'e ve ona icabet edenlere eziyet etme hususunda durumunuza ve tuttuğunuz yola göre elinizden geleni yapın; şüphesiz biz de dinimiz üzere sebat etme ve Allah'ın emrini yerine getirme konusundaki konumumuza ve yolumuza göre amel etmekteyiz. Bizim işimizin akıbetini bekleyin; şüphesiz biz de sizin işinizin akıbetini beklemekteyiz. Bunda onlar için bir tehdit ve korkutma vardır.

ولله ﷾ علم كل ما غاب في السموات والأرض، وإليه يُرْجَع الأمر كله يوم القيامة، فاعبده -أيها النبي- وفوِّض أمرك إليه، وما ربك بغافل عما تعملون من الخير والشر، وسيجازي كلاًّ بعمله.

Göklerde ve yerdeki gaybın ilmi yalnızca Allah'a (celle celâluhu) aittir; kıyamet gününde bütün işler O'na döndürülür. [Ey Peygamber], O'na ibadet et ve işini O'na havale et. Rabbin hayır ve şerden yaptıklarınızdan asla gafil değildir; herkesin karşılığını ameline göre verecektir.