Binûn

Şuarâ — 2. Sayfa

Kaynak: et-Tefsîru'l-Müyesser (Kolaylaştırılmış Tefsir) · Alimler Heyeti · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

وإن ربك لهو العزيز الغالب الذي يقهر المكذبين، الرحيم بعباده المؤمنين.

Şüphesiz senin Rabbin; yalanlayanları kahreden, mutlak galip olan Azîz'dir, mümin kullarına karşı çok merhametli olan Rahîm'dir.

كذَّب أصحاب الأرض ذات الشجر الملتف رسولهم شعيبًا في رسالته، فكانوا بهذا مكذِّبين لجميع الرسالات. إذ قال لهم شعيب: ألا تخشون عقاب الله على شرككم ومعاصيكم؟ إني مرسَل إليكم مِنَ الله لهدايتكم، حفيظ على ما أوحى الله به إليَّ من الرسالة، فخافوا عقاب الله، واتبعوا ما دعوتكم إليه مِن هداية الله؛ لترشدوا، وما أطلب منكم على دعائي لكم إلى الإيمان بالله أيَّ جزاء، ما جزائي إلا على رب العالمين.

Sık ve gür ağaçlık yerin halkı (Eyke halkı), elçileri Şuayb'ın peygamberliğini yalanladı; böylece bütün peygamberlikleri yalanlamış oldular. Şuayb onlara şöyle demişti: "Şirkiniz ve günahlarınız sebebiyle Allah'ın azabından sakınmaz mısınız? Şüphesiz ben, sizi doğru yola iletmek için Allah tarafından size gönderilmiş, Allah'ın bana vahyettiği mesajı hakkıyla koruyan bir elçiyim. Artık Allah'ın azabından korkun ve doğru yolu bulmanız için sizi çağırdığım Allah'ın hidayetine uyun. Sizi Allah'a imana davet etmeme karşılık sizden hiçbir mükâfat istemiyorum; benim mükâfatım ancak Âlemlerin Rabbi'ne aittir."

قال لهم شعيب -وقد كانوا يُنْقِصون الكيل والميزان-: أتمُّوا الكيل للناس وافيًا لهم، ولا تكونوا ممن يُنْقِصون الناس حقوقهم، وَزِنوا بالميزان العدل المستقيم، ولا تنقصوا الناس شيئًا مِن حقوقهم في كيل أو وزن أو غير ذلك، ولا تكثروا في الأرض الفساد، بالشرك والقتل والنهب وتخويف الناس وارتكاب المعاصي.

Şuayb -ölçü ve tartıyı eksik yapıyor oldukları için- onlara şöyle dedi: "İnsanlara ölçüyü tastamam yapın, onların haklarını eksiltenlerden olmayın. Doğru ve adil terazi ile tartın. İnsanların ölçüde, tartıda veya başka hususlardaki haklarından hiçbir şeyi eksiltmeyin. Şirk koşarak, cana kıyarak, yağmalayarak, insanları korkutarak ve günahlar işleyerek yeryüzünde fesadı yaygınlaştırmayın."

واحذروا عقوبة الله الذي خلقكم وخلق الأمم المتقدمة عليكم.

Sizi ve sizden önceki geçmiş ümmetleri yaratan Allah'ın azabından sakının.

قالوا: إنما أنت -يا شعيب- مِنَ الذين أصابهم السحر إصابة شديدة، فذهب بعقولهم، وما أنت إلا واحد مثلنا في البشرية، فكيف تختص دوننا بالرسالة؟ وإن أكبر ظننا أنك من الكاذبين فيما تدَّعيه من الرسالة. فإن كنت صادقًا في دعوى النبوة، فادع الله أن يسقط علينا قطع عذاب من السماء تستأصلنا.

Onlar şöyle dediler: "Ey Şuayb! Sen ancak kendisine şiddetli bir büyü isabet edip aklı başından gitmiş kimselerdensin. Sen de insan olma bakımından ancak bizim gibi birisin; bize verilmeyen peygamberlik sana nasıl tahsis edilir? Kuvvetle muhtemeldir ki sen, peygamberlik iddianda yalancılardan birisin. Şayet peygamberlik iddianda doğru sözlü isen, Allah'a dua et de gökten üzerimize kökümüzü kazıyacak azap parçaları indirsin."

قال لهم شعيب: ربي أعلم بما تعملونه مِنَ الشرك والمعاصي، وبما تستوجبونه من العقاب.

Şuayb onlara: "Rabbim, şirk ve günahlardan işlediklerinizi ve hak ettiğiniz cezayı en iyi bilendir" dedi.

فاستمَرُّوا على تكذيبه، فأصابهم الحر الشديد، وصاروا يبحثون عن ملاذ يستظلون به، فأظلتهم سحابة، وجدوا لها بردًا ونسيمًا، فلما اجتمعوا تحتها، التهبت عليهم نارًا فأحرقتهم، فكان هلاكهم جميعًا في يوم شديد الهول.

Onu yalanlamayı sürdürdüler. Bunun üzerine onları şiddetli bir sıcak yakaladı ve gölgelenecekleri bir sığınak aramaya başladılar. Derken bir bulut onları gölgeledi; onun serinliğini ve tatlı rüzgârını hissettiler. Altında toplandıklarında ise bulut üzerlerine ateş olup alevlendi ve onları yaktı. Böylece hepsinin helaki, dehşeti son derece şiddetli bir günde gerçekleşti.

إن في ذلك العقاب الذي نزل بهم، لَدلالة واضحة على قدرة الله في مؤاخذة المكذبين، وعبرة لمن يعتبر، وما كان أكثرهم مؤمنين متعظين بذلك.

Şüphesiz onların başına gelen bu azapta, Allah'ın yalanlayanları cezalandırma kudretine açık bir delil ve ibret alanlar için büyük bir ders vardır. Fakat onların çoğu iman edip bundan ibret alıcı değildi.

وإن ربك - أيها الرسول - لهو العزيز في نقمته ممن انتقم منه من أعدائه، الرحيم بعباده الموحدين.

Şüphesiz senin Rabbin -ey Peygamber- düşmanlarından intikam aldıklarına karşı intikamında Azîz'dir, muvahhid kullarına karşı Rahîm'dir.

وإن هذا القرآن الذي ذُكِرَتْ فيه هذه القصص الصادقة، لَمنزَّل مِن خالق الخلق، ومالك الأمر كله، نزل به جبريل الأمين، فتلاه عليك - أيها الرسول - حتى وعيته بقلبك حفظًا وفهمًا؛ لتكون مِن رسل الله الذين يخوِّفون قومهم عقاب الله، فتنذر بهذا التنزيل الإنس والجن أجمعين. نزل به جبريل عليك بلغة عربية واضحة المعنى، ظاهرة الدلالة، فيما يحتاجون إليه في إصلاح شؤون دينهم ودنياهم.

Bu dosdoğru kıssaların anlatıldığı bu Kur'an, bütün yaratılmışların yaratıcısı ve her işin mutlak sahibi [olan Allah] tarafından indirilmiştir. Onu güvenilir Cebrail indirip sana -ey Peygamber- tilavet etmiştir; öyle ki sen onu ezber ve kavrayış olarak kalbine nakşettin; ta ki kavimlerini Allah'ın azabıyla korkutan Allah'ın elçilerinden olasın ve bu indirilenle bütün insanları ve cinleri uyarasın. Cebrail onu sana, din ve dünya işlerini ıslah etmede ihtiyaç duydukları hususlarda anlamı açık, delaleti aşikâr apaçık Arapça bir dille indirmiştir.

وإنَّ ذِكْرَ هذا القرآن لَمثبتٌ في كتب الأنبياء السابقين، قد بَشَّرَتْ به وصَدَّقَتْه.

Şüphesiz bu Kur'an'ın zikri (bahsi), önceki peygamberlerin kitaplarında da yer almıştır; o kitaplar onu müjdelemiş ve doğrulamıştır.

أو لم يَكْفِ هؤلاء -في الدلالة على أنك رسول الله، وأن القرآن حق- عِلْمُ علماء بني إسرائيل صحة ذلك، ومَن آمن منهم كعبد الله بن سلام؟

Senin Allah'ın elçisi olduğuna ve Kur'an'ın hak olduğuna delil olarak, İsrâiloğulları âlimlerinin ve onlardan Abdullah b. Selâm gibi iman edenlerin bunun doğruluğunu bilmesi onlara yetmedi mi?

ولو نَزَّلنا القرآن على بعض الذين لا يتكلمون بالعربية، فقرأه على كفار قريش قراءة عربية صحيحة، لكفروا به أيضًا، وانتحلوا لجحودهم عذرًا. كذلك أدخلنا في قلوب المجرمين جحود القرآن، وصار متمكنًا فيها؛ وذلك بسبب ظلمهم وإجرامهم، فلا سبيل إلى أن يتغيروا عمَّا هم عليه من إنكار القرآن، حتى يعاينوا العذاب الشديد الذي وُعِدوا به.

Eğer biz Kur'an'ı Arapça konuşmayanlardan birine indirseydik de o bunu Kureyş kâfirlerine düzgün ve fasih bir Arapça ile okusaydı, onlar yine de onu inkâr eder ve inkârlarına mazeret uydururlardı. İşte böylece suçluların kalplerine Kur'an'ı inkârı soktuk ve bu inkâr onların kalplerinde kök saldı. Bu, onların zulümleri ve suçları sebebiyledir. Dolayısıyla kendilerine vadedilen o çetin azabı gözleriyle görünceye kadar Kur'an'ı inkâr etme tutumlarından vazgeçmelerine hiçbir yol yoktur.

فينزل بهم العذاب فجأة، وهم لا يعلمون قبل ذلك بمجيئه، فيقولون عند مفاجأتهم به تحسُّرًا على ما فاتهم من الإيمان: هل نحن مُمْهَلون مُؤخَّرون؛ لنتوب إلى الله مِن شركنا، ونستدرك ما فاتنا؟

Azap onlara ansızın gelir; onlar daha önce onun geleceğinden habersizdirler. Azapla aniden karşılaştıklarında, kaçırdıkları imana hayıflanarak: "Şirkimizden Allah'a tövbe edip kaçırdıklarımızı telafi edebilmemiz için bize mühlet verilir, azabımız ertelenir mi?" derler.

أَغَرَّ هؤلاء إمهالي، فيستعجلون نزول العذاب عليهم من السماء؟

Kendilerine mühlet vermem bu kimseleri aldattı da azabın gökten üzerlerine inmesini acele mi istiyorlar?

أفعلمت - أيها الرسول - إن مَتَّعناهم بالحياة سنين طويلة بتأخير آجالهم، ثم نزل بهم العذاب الموعود؟

Gördün mü -ey Peygamber- eğer biz onları ecellerini erteleyip uzun yıllar dünya hayatından faydalandırsak, sonra da kendilerine vadedilen o azap başlarına inse [durumları ne olur]?

ما أغنى عنهم تمتعهم بطول العمر، وطيب العيش، إذا لم يتوبوا من شركهم؟ فعذاب الله واقع بهم عاجلا أم آجلا.

Şirklerinden tövbe etmedikleri takdirde uzun ömür sürüp güzelce yaşamış olmaları kendilerine ne fayda sağlar? Allah'ın azabı er ya da geç başlarına gelecektir.

وما أهلكنا مِن قرية من القرى في الأمم جميعًا، إلا بعد أن نرسل إليهم رسلا ينذرونهم، تذكرة لهم وتنبيهًا على ما فيه نجاتهم، وما كنا ظالمين فنعذب أمة قبل أن نرسل إليها رسولا.

Bütün ümmetler içinde hiçbir memleketi, kendilerine bir öğüt olsun ve kurtuluşlarının nerede olduğunu hatırlatsın diye uyarıcı elçiler göndermeden helak etmedik. Biz, kendilerine bir elçi göndermeden bir ümmete azap edecek kadar zalim değiliz.

وما تَنَزَّلَتْ بالقرآن على محمد الشياطين -كما يزعم الكفرة- ولا يصح منهم ذلك، وما يستطيعونه؛ لأنهم عن استماع القرآن من السماء محجوبون مرجومون بالشهب.

Kur'an'ı Muhammed'e -kâfirlerin iddia ettiği gibi- şeytanlar indirmemiştir. Bu onlara yakışmaz ve buna güçleri de yetmez; zira onlar Kur'an'ı gökten dinlemekten engellenmişler ve alevli göktaşlarıyla (şihablarla) taşlanmışlardır.

فلا تعبد مع الله معبودًا غيره، فينزل بك من العذاب ما نزل بهؤلاء الذين عبدوا مع الله غيره.

Sakın Allah ile birlikte başka bir ilaha kulluk etme; yoksa Allah ile birlikte başkasına ibadet edenlerin başına gelen azap senin de başına gelir.

وحذِّر - أيها الرسول - الأقرب فالأقرب مِن قومك، مِن عذابنا، أن ينزل بهم.

Ey Peygamber! Kavminden en yakın akrabalarını sırasıyla azabımızın başlarına inmesinden uyar.

وأَلِنْ جانبك وكلامك تواضعًا ورحمة لمن ظهر لك منه إجابة دعوتك.

Davetine icabet ettiği belli olan kimselere karşı alçakgönüllülük ve merhametle kol kanat ger, sözünü yumuşat.

فإن خالفوا أمرك ولم يتبعوك، فتبرَّأ من أعمالهم، وما هم عليه من الشرك والضلال.

Şayet senin emrine karşı gelir ve sana uymazlarsa, onların amellerinden, içinde bulundukları şirk ve sapıklıktan uzak olduğunu bildir.

وفَوِّضْ أمرك إلى الله العزيز الذي لا يغالَب ولا يُقْهَر، الرحيم الذي لا يخذل أولياءه، وهو الذي يراك حين تقوم للصلاة وحدك في جوف الليل، ويرى تقلُّبك مع الساجدين في صلاتهم معك قائمًا وراكعًا وساجدًا وجالسًا، إنه -سبحانه- هو السميع لتلاوتك وذكرك، العليم بنيتك وعملك.

İşini, asla mağlup edilemeyen ve boyun eğdirilemeyen Azîz'e, dostlarını yalnız bırakmayan Rahîm'e havale et. Gecenin karanlığında tek başına namaza kalktığında seni gören ve seninle birlikte namaz kılan secde edenler arasında kıyamda, rükûda, secdede ve oturuşta hâlden hâle geçişini müşahede eden O'dur. Şüphesiz O -Subhânehû- senin tilavetini ve zikrini hakkıyla işiten (Semî'), niyetini ve amelini hakkıyla bilendir (Alîm).

هل أخبركم -أيها الناس- على مَن تنزَّل الشياطين؟ تتنزل على كل كذَّاب كثير الآثام من الكهنة، يَسْتَرِقُ الشياطين السمع، يتخطفونه من الملأ الأعلى، فيلقونه إلى الكهان، ومَن جرى مجراهم مِنَ الفسقة، وأكثر هؤلاء كاذبون، يَصْدُق أحدهم في كلمة، فيزيد فيها أكثر مِن مائة كذبة.

Ey insanlar! Şeytanların kimin üzerine indiğini size haber vereyim mi? Onlar kâhinlerden çok günahkâr her yalancının üzerine inerler. Şeytanlar Mele-i A'lâ'dan kulak hırsızlığı yapıp kaparak kâhinlere ve onlar gibi olan fasıklara fısıldarlar. Bunların çoğu ise yalancıdır; bir kelimede doğru söyleseler, ona yüzden fazla yalan katarlar.

والشعراء يقوم شعرهم على الباطل والكذب، ويجاريهم الضالون الزائغون مِن أمثالهم. ألم تر - أيها النبي - أنهم يذهبون كالهائم على وجهه، يخوضون في كل فن مِن فنون الكذب والزور وتمزيق الأعراض والطعن في الأنساب وتجريح النساء العفائف، وأنهم يقولون ما لا يفعلون، يبالغون في مدح أهل الباطل، وينتقصون أهل الحق؟

Şairlere gelince; onların şiirleri batıl ve yalan üzerine kuruludur, kendileri gibi sapkın ve haktan sapan kimseler de onların peşinden gider. Görmedin mi -ey Peygamber- onlar şuursuzca dolaşan kimseler gibi her türlü yalan, iftira, namuslara dil uzatma, soyları karalama ve iffetli kadınları lekeleme vadisine dalarlar; yapmadıkları şeyleri söylerler, batıl ehlini övmede haddi aşar ve hak ehlini yererler?

استثنى الله من الشعراءِ الشعراءَ الذين اهتدَوْا بالإيمان وعملوا الصالحات، وأكثروا مِن ذِكْر الله فقالوا الشعر في توحيد الله -سبحانه- والثناء عليه جلَّ ذكره، والدفاع عن رسوله محمد ﷺ، وتكلموا بالحكمة والموعظة والآداب الحسنة، وانتصروا للإسلام، يهجون مَن يهجوه أو يهجو رسوله، ردًّا على الشعراء الكافرين. وسيعلم الذين ظلموا أنفسهم بالشرك والمعاصي، وظلموا غيرهم بغمط حقوقهم، أو الاعتداء عليهم، أو بالتُّهم الباطلة، أي مرجع من مراجع الشر والهلاك يرجعون إليه؟ إنَّه منقلب سوء، نسأل الله السلامة والعافية.

Allah şairlerden; iman ile doğru yolu bulan, salih ameller işleyen, Allah'ı çokça zikrederek Allah -Subhânehû-'nun tevhidi, O'na sena (celle zikruh) ve elçisi Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'i müdafaa hususunda şiir söyleyen, hikmet, öğüt ve güzel ahlak ile konuşan, İslâm'ı savunan ve kâfir şairlere karşılık vererek İslâm'ı veya Peygamberini hicvedenleri hicveden şairleri istisna kılmıştır. Şirk ve günahlarla kendilerine zulmeden, haklarını gasbederek, saldırarak veya asılsız ithamlarla başkalarına haksızlık edenler ise kötülük ve helak mercilerinden hangisine döneceklerini yakında bileceklerdir! Şüphesiz o, çok kötü bir akıbettir. Allah'tan selamet ve afiyet dileriz.