Binûn

En'âm — 2. Sayfa

Kaynak: et-Tefsîru'l-Müyesser (Kolaylaştırılmış Tefsir) · Alimler Heyeti · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

والله تعالى هو الذي أوجد السموات والأرض وما فيهن على غير مثال سابق. كيف يكون له ولد ولم تكن له صاحبة؟ تعالى الله عما يقول المشركون علوًّا كبيرًا، وهو الذي خلق كل شيء من العدم، ولا يخفى عليه شيء من أمور الخلق.

Gökleri, yeri ve bunların içindekileri daha önce hiçbir örnek ve benzeri olmaksızın yoktan var eden Allah Teâlâ'dır. Bir eşi olmadığı halde O'nun nasıl çocuğu olabilir? Allah, müşriklerin söylediklerinden son derece yücedir, münezzehtir. Her şeyi yoktan var eden O'dur ve yaratılmışların hiçbir işi O'na gizli kalmaz.

ذلكم -أيها المشركون- هو ربكم جل وعلا لا معبود بحق سواه، خالق كل شيء فانقادوا واخضعوا له بالطاعة والعبادة. وهو سبحانه على كل شيء وكيل وحفيظ، يدبر أمور خلقه.

İşte -ey müşrikler- Rabbiniz olan Allah celle ve alâ budur; O'ndan başka hiçbir hak ilah yoktur, her şeyin yaratıcısıdır. O halde O'na boyun eğin, itaat ve ibadetle O'na teslim olun. O Sübhân, her şey üzerinde vekildir, koruyucudur; yarattıklarının işlerini O çekip çevirir.

لا ترى اللهَ الأبصارُ في الدنيا، أما في الدار الآخرة فإن المؤمنين يرون ربهم بغير إحاطة، وهو سبحانه يدرك الأبصار ويحيط بها، ويعلمها على ما هي عليه، وهو اللطيف بأوليائه الذي يعلم دقائق الأشياء، الخبير الذي يعلم بواطنها.

Gözler dünyada Allah'ı göremez; ahiret yurdunda ise müminler Rablerini -mahiyetini tam olarak kuşatmaksızın (ihata etmeksizin)- görürler. O Sübhân ise bütün gözleri idrak eder, onları kuşatır ve onları oldukları gibi bilir. O, dostlarına karşı lütufkâr olan, eşyanın en ince ayrıntılarını bilen el-Latîf'tir; onların iç yüzlerini ve gizliliklerini hakkıyla bilen el-Habîr'dir.

قل -أيها الرسول- لهؤلاء المشركين: قد جاءتكم براهين ظاهرة تبصرون بها الهدى من الضلال، مما اشتمل عليها القرآن، وجاء بها الرسول ﵊، فمَن تبيَّن هذه البراهين وآمن بمدلولها فنَفْعُ ذلك لنفسه، ومَن لم يبصر الهدى بعد ظهور الحجة عليه فعلى نفسه جنى، وما أنا عليكم بحافظ أحصي أعمالكم، وإنما أنا مبلغ، والله يهدي مَن يشاء ويضل مَن يشاء وَفْق علمه وحكمته.

De ki -ey Resul- bu müşriklere: "Kur'an'ın ihtiva ettiği ve Resul'ün -aleyhisselâm- getirdiği, hidayeti dalaletten ayırt edip görebileceğiniz apaçık deliller size gelmiştir. Artık kim bu delilleri kavrayıp gereğine iman ederse, bunun faydası kendisinedir. Kim de delil açıkça ortaya konduktan sonra doğru yolu görmezse, kendi aleyhine suç işlemiş olur. Ben sizin üzerinizde amellerinizi sayıp döken bir bekçi değilim; ben ancak bir tebliğciyim. Allah ise ilmi ve hikmeti doğrultusunda dilediğini hidayete erdirir, dilediğini de saptırır."

وكما بيَّنَّا في هذا القرآن للمشركين البراهين الظاهرة في أمر التوحيد والنبوة والمعاد نبيِّن لهم البراهين في كل ما جهلوه فيقولون عند ذلك كذبًا: تعلمت من أهل الكتاب، ولنبين -بتصريفنا الآيات- الحقَّ لقوم يعلمونه، فيقبلونه ويتبعونه، وهم المؤمنون برسول الله محمد ﷺ وما أنزل عليه.

Tevhid, nübüvvet ve ahiret hususundaki apaçık delilleri bu Kur'an'da müşriklere açıkladığımız gibi, bilmedikleri her hususta da delilleri onlara böyle açıklarız. Bunun üzerine onlar yalan söyleyerek: "Sen [bunları] Ehl-i Kitap'tan öğrendin" derler. Biz -ayetleri türlü şekillerde açıklayarak- hakkı, onu bilip kabul edecek ve ona uyacak bir topluluğa apaçık beyan edelim diye [böyle yaparız]. Onlar da Allah'ın Resulü Muhammed'e -sallallâhu aleyhi ve sellem- ve ona indirilene iman eden müminlerdir.

اتبع -أيها الرسول- ما أوحيناه إليك من الأوامر والنواهي التي أعظمُها توحيد الله سبحانه والدعوة إليه، ولا تُبال بعناد المشركين، وادعائهم الباطل.

[Ey Resul!] En büyüğü Allah Sübhânehu'yu birlemek ve O'na davet etmek olan, sana vahyettiğimiz emir ve yasaklara uy. Müşriklerin inatçılıklarına ve batıl iddialarına aldırış etme.

ولو شاء الله تعالى أن لا يشرك هؤلاء المشركون لما أشركوا، لكنه تعالى عليم بما سيكون من سوء اختيارهم واتباعهم أهواءهم المنحرفة. وما جعلناك -أيها الرسول- عليهم رقيبًا تحفظ عليهم أعمالهم، وما أنت بقَيِّمٍ عليهم تدبر مصالحهم.

Eğer Allah Teâlâ dileseydi bu müşrikler şirk koşmazlardı; fakat O Teâlâ, onların kötü tercihlerini ve sapkın hevalarına uyacaklarını hakkıyla bilmektedir. Seni -ey Resul- onların üzerine amellerini gözetleyen bir bekçi kılmadık; sen onların işlerini düzenleyecek bir vekil de değilsin.

ولا تسبوا -أيها المسلمون- الأوثان التي يعبدها المشركون -سدًّا للذريعة- حتى لا يتسبب ذلك في سبهم الله جهلا واعتداءً: بغير علم. وكما حسَّنَّا لهؤلاء عملهم السيئ عقوبة لهم على سوء اختيارهم، حسَّنَّا لكل أمة أعمالها، ثم إلى ربهم معادهم جميعًا فيخبرهم بأعمالهم التي كانوا يعملونها في الدنيا، ثم يجازيهم بها.

Ey Müslümanlar! Müşriklerin taptığı putlara -kötülüğe giden yolu tıkamak (sedd-i zerîa) gayesiyle- sövmeyin; aksi halde bu, onların da cehaletle ve haddi aşarak bilgisizce Allah'a sövmelerine yol açar. Kötü tercihlerinin bir cezası olarak bu müşriklere kötü amellerini güzel gösterdiğimiz gibi, her ümmete de kendi amellerini güzel gösterdik. Sonra hepsinin dönüşü Rablerinedir; O da dünyada yapmış oldukları amelleri kendilerine haber verecek ve ardından karşılığını verecektir.

وأقسم هؤلاء المشركون بأيمان مؤكَّدة: لئن جاءنا محمد بعلامة خارقة لنصدقنَّ بما جاء به، قل -أيها الرسول-: إنما مجيء المعجزات الخارقة من عند الله تعالى، هو القادر على المجيء بها إذا شاء، وما يدريكم أيها المؤمنون: لعل هذه المعجزات إذا جاءت لا يصدِّق بها هؤلاء المشركون.

Bu müşrikler kesin yeminlerle: "Eğer Muhammed bize olağanüstü bir mucize getirirse, getirdiği şeye mutlaka iman edeceğiz" diye yemin ettiler. De ki -ey Resul-: "Olağanüstü mucizeler getirmek ancak Allah Teâlâ'nın katındandır; dilediği takdirde onları getirmeye kādir olan yalnız O'dur." Ey müminler, nereden bileceksiniz; belki de bu mucizeler geldiğinde o müşrikler yine de iman etmeyeceklerdir.

ونقلب أفئدتهم وأبصارهم، فنحول بينها وبين الانتفاع بآيات الله، فلا يؤمنون بها كما لم يؤمنوا بآيات القرآن عند نزولها أول مرة، ونتركهم في تمرُّدهم على الله متحيِّرين، لا يهتدون إلى الحق والصواب.

Biz onların kalplerini ve gözlerini tersyüz ederiz de kendileriyle Allah'ın ayetlerinden faydalanmaları arasına engel koyarız; böylece Kur'an ayetlerine ilk indirildiğinde iman etmedikleri gibi [yine] iman etmezler. Onları Allah'a karşı azgınlıkları ve isyanları içinde, hakka ve doğruya ulaşamayan şaşkınlar halinde bırakırız.

ولو أننا أجبنا طلب هؤلاء، فنزَّلنا إليهم الملائكة من السماء، وأحيينا لهم الموتى، فكلموهم، وجمعنا لهم كل شيء طلبوه فعاينوه مواجهة، لم يصدِّقوا بما دعوتهم إليه -أيها الرسول- ولم يعملوا به، إلا من شاء الله له الهداية، ولكن أكثر هؤلاء الكفار يجهلون الحق الذي جئت به من عند الله تعالى.

Eğer Biz bunların isteklerine icabet edip gökten kendilerine melekleri indirseydik, ölüleri diriltip onlarla konuştursaydık ve istedikleri her şeyi karşılarına toplayıp yüz yüze görselerdi bile -ey Resul-, Allah'ın hidayetini dilediği kimseler müstesna, yine de senin kendilerini davet ettiğin şeye iman etmez ve onunla amel etmezlerdi. Fakat bu kâfirlerin çoğu, Allah Teâlâ katından getirdiğin hakkı bilmezler.

وكما ابتليناك -أيها الرسول- بأعدائك من المشركين ابتلينا جميع الأنبياء ﵈ بأعداء مِن مردة قومهم وأعداء من مردة الجن، يُلقي بعضهم إلى بعض القول الذي زيَّنوه بالباطل; ليغتر به سامعه، فيضل عن سبيل الله. ولو أراد ربك -جلَّ وعلا- لحال بينهم وبين تلك العداوة، ولكنه الابتلاء من الله، فدعهم وما يختلقون مِن كذب وزور.

Seni -ey Resul- müşriklerden olan düşmanlarınla imtihan ettiğimiz gibi, bütün peygamberleri de -aleyhimüsselâm- kavimlerinin azgınlarından ve cinlerin azgınlarından olan düşmanlarla imtihan ettik. Onlar, işiten kimse aldanıp Allah'ın yolundan sapsın diye batılla süsledikleri sözleri birbirlerine fısıldarlar. Eğer Rabbin -celle ve alâ- dileseydi, onlarla bu düşmanlık arasına engel koyardı; fakat bu, Allah'ın bir imtihanıdır. Artık onları uydurdukları yalan ve iftiralarıyla baş başa bırak.

ولِتميل إليه قلوب الكفار الذين لا يصدقون بالحياة الآخرة ولا يعملون لها، ولتحبَّه أنفسهم، وليكتسبوا من الأعمال السيئة ما هم مكتسبون. وفي هذا تهديد عظيم لهم.

Ahiret hayatına inanmayan ve onun için amel etmeyen kâfirlerin kalpleri o süslü batıl söze meyletsin, nefisleri ondan hoşlansın ve işleyecekleri kötü amelleri işlemeye devam etsinler diye [böyle yaparlar]. Bunda onlar için pek büyük bir tehdit vardır.

قل -أيها الرسول- لهؤلاء المشركين: أغير الله إلهي وإلهكم أطلب حَكَمًا بيني وبينكم، وهو سبحانه الذي أنزل إليكم القرآن مبينًا فيه الحكم فيما تختصمون فيه من أمري وأمركم؟ وبنو إسرائيل الذين آتاهم الله التوراة والإنجيل يعلمون علمًا يقينًا أن هذا القرآن منزل عليك -أيها الرسول- من ربك بالحق، فلا تكونن من الشاكِّين في شيء مما أوحينا إليك.

De ki -ey Resul- bu müşriklere: "Benim ve sizin aranızdaki anlaşmazlık konusunda hükmü apaçık bildiren Kur'an'ı size indiren O Sübhân iken, benim ve sizin ilahınız olan Allah'tan başka bir hakem mi arayayım?" Allah'ın kendilerine Tevrat ve İncil'i verdiği İsrailoğulları, bu Kur'an'ın sana -ey Resul- Rabbin tarafından hak olarak indirildiğini kesin bir ilimle bilirler. Sakın sana vahyettiğimiz hiçbir şeyden şüphe edenlerden olma.

وتمت كلمة ربك -وهي القرآن- صدقًا في الأخبار والأقوال، وعدلا في الأحكام، فلا يستطيع أحد أن يبدِّل كلماته الكاملة. والله تعالى هو السميع لما يقول عباده، الحليم بظواهر أمورهم وبواطنها.

Rabbinin kelimesi -ki o Kur'an'dır- haberlerde ve sözlerde doğruluk bakımından, hükümlerde ise adalet bakımından tamamlanmıştır. O'nun tastamam kelimelerini değiştirebilecek hiç kimse yoktur. Allah Teâlâ, kullarının söylediklerini hakkıyla işiten es-Semî'dir; onların işlerinin açık ve gizli yönlerini hakkıyla bilen el-Alîm'dir.

ولو فُرض -أيها الرسول- أنك أطعت أكثر أهل الأرض لأضلُّوك عن دين الله، ما يسيرون إلا على ما ظنوه حقًّا بتقليدهم أسلافهم، وما هم إلا يظنون ويكذبون.

Faraza -ey Resul- yeryüzündekilerin çoğuna uyacak olsan, seni Allah'ın dininden saptırırlardı. Onlar, atalarını taklit ederek hak zannettikleri şeylerden başkasına uymazlar; onlar sadece zanda bulunur ve yalan söylerler.

إن ربك هو أعلم بالضالين عن سبيل الرشاد، وهو أعلم منكم ومنهم بمن كان على استقامة وسداد، لا يخفى عليه منهم أحد.

Şüphesiz Rabbin, doğru yoldan sapanları en iyi bilendir. O, sizden de onlardan da dosdoğru ve istikamet üzere olanı en iyi bilendir; onlardan hiçbiri O'na gizli kalmaz.

فكلوا من الذبائح التي ذُكِرَ اسم الله عليها، إن كنتم ببراهين الله تعالى الواضحة مصدقين.

Eğer Allah Teâlâ'nın apaçık delillerini tasdik ediyorsanız, üzerine Allah'ın ismi anılarak kesilen hayvanlardan yiyin.

وأيُّ شيء يمنعكم أيها المسلمون من أن تأكلوا مما ذكر اسم الله عليه، وقد بيَّن الله سبحانه لكم جميع ما حرَّم عليكم؟ لكن ما دعت إليه الضرورة بسبب المجاعة، مما هو محرم عليكم كالميتة، فإنه مباح لكم. وإنَّ كثيرًا من الضالين ليضلون عن سبيل الله أشياعهم في تحليل الحرام وتحريم الحلال بأهوائهم؛ جهلا منهم. إن ربك -أيها الرسول- هو أعلم بمن تجاوز حده في ذلك، وهو الذي يتولى حسابه وجزاءه.

Allah Sübhânehu size haram kıldığı her şeyi apaçık bildirmişken, üzerine Allah'ın ismi anılan şeylerden yemenize engel olan nedir? Ancak açlık sebebiyle mecbur kaldığınız leş gibi haram kılınan şeyler sizin için mubahtır. Şüphesiz sapkınlardan birçoğu, bilgisizlikleri sebebiyle hevalarına uyarak haramı helal, helali de haram kılmak suretiyle taraftarlarını Allah yolundan saptırırlar. Şüphesiz Rabbin -ey Resul-, bu hususta haddi aşanları en iyi bilendir; onların hesabını görüp cezalarını verecek olan O'dur.

واتركوا -أيها الناس- جميع المعاصي، ما كان منها علانية وما كان سرًّا. إن الذين يفعلون المعاصي سيعاقبهم ربهم; بسبب ما كانوا يعملونه من السيئات.

Açık olanını da gizli olanını da, günahların hepsini terk edin -ey insanlar-. Günah işleyenler, işledikleri kötülükler sebebiyle Rableri tarafından cezalandırılacaklardır.

ولا تأكلوا -أيها المسلمون- من الذبائح التي لم يذكر اسم الله عليها عند الذبح، كالميتة وما ذبح للأوثان والجن، وغير ذلك، وإن الأكل من تلك الذبائح لخروج عن طاعة الله تعالى. وإن مردة الجن لَيُلْقون إلى أوليائهم من شياطين الإنس بالشبهات حول تحريم أكل الميتة، فيأمرونهم أن يقولوا للمسلمين في جدالهم معهم: إنكم بعدم أكلكم الميتة لا تأكلون ما قتله الله، بينما تأكلون مما تذبحونه، وإن أطعتموهم -أيها المسلمون في تحليل الميتة- فأنتم وهم في الشرك سواء.

Ey Müslümanlar! Kesilirken üzerine Allah'ın ismi anılmayan, leş ve putlar ile cinler adına kesilenler gibi hayvanlardan yemeyin. Bu tür kesilmiş hayvanlardan yemek, şüphesiz Allah Teâlâ'ya itaatten çıkmaktır. Cinlerin azgınları, leş yemenin haram kılınması hususunda şüpheler uyandırmak üzere insan şeytanlarından olan dostlarına fısıldarlar ve Müslümanlarla tartışırken onlara şöyle demelerini emrederler: "Siz leşi yememekle Allah'ın öldürdüğünü yemiyorsunuz, kendi kestiklerinizi ise yiyorsunuz." Şayet onlara leşi helal sayma hususunda uyarsanız -ey Müslümanlar-, siz de onlarla şirkte eşit olursunuz.

أوَ من كان ميتًا في الضلالة هالكا حائرا، فأحيينا قلبه بالإيمان، وهديناه له، ووفقناه لاتباع رسله، فأصبح يعيش في أنوار الهداية، كمن مثله في الجهالات والأهواء والضلالات المتفرقة، لا يهتدي إلى منفذ ولا مخلص له مما هو فيه؟ لا يستويان، وكما خذلتُ هذا الكافر الذي يجادلكم -أيها المؤمنون- فزيَّنْتُ له سوء عمله، فرآه حسنًا، زيَّنْتُ للجاحدين أعمالهم السيئة; ليستوجبوا بذلك العذاب.

Sapıklık içinde ölü, helak olmuş ve şaşkın halde iken kalbini imanla dirilttiğimiz, onu hidayete erdirdiğimiz, peygamberlerine uymaya muvaffak kıldığımız ve böylece hidayet nurları içinde yaşayan bir kimse; türlü cehaletler, hevalar ve darmadağınık sapıklıklar içinde kalıp oradan bir çıkış ve kurtuluş yolu bulamayan kimse gibi olur mu? Bu ikisi asla bir olmaz. Sizinle tartışan bu kâfiri yüzüstü bırakıp kötü amelini kendisine süslediğim ve o da bunu güzel gördüğü gibi, inkârcılara da azabı hak etmeleri için kötü amellerini süsledim.

ومثل هذا الذي حصل مِن زعماء الكفار في «مكة» من الصدِّ عن دين الله تعالى، جعلنا في كل قرية مجرمين يتزعمهم أكابرهم; ليمكروا فيها بالصد عن دين الله، وما يكيدون إلا أنفسهم، وما يُحِسُّون بذلك.

Mekke'deki kâfirlerin ileri gelenlerinin Allah Teâlâ'nın dininden alıkoyması gibi, her şehirde de Allah'ın dininden alıkoymak için hileler kursunlar diye ileri gelenlerinin öncülük ettiği günahkârlar kıldık. Onlar ancak kendilerini aldatıp tuzak kurarlar da bunun farkına varmazlar.

وإذا جاءت هؤلاء المشركين من أهل «مكة» حجة ظاهرة على نبوة محمد ﷺ، قال بعض كبرائهم: لن نصدِّق بنبوته حتى يعطينا الله من النبوة والمعجزات مثل ما أعطى رسله السابقين. فردَّ الله تعالى عليهم بقوله: الله أعلم حيث يجعل رسالته أي: بالذين هم أهل لحمل رسالته وتبليغها إلى الناس. سينال هؤلاء الطغاة الذل، ولهم عذاب موجع في نار جهنم; بسبب كيدهم للإسلام وأهله.

Mekke halkından olan bu müşriklere Muhammed'in -sallallâhu aleyhi ve sellem- peygamberliğine dair apaçık bir delil geldiğinde, onların ileri gelenlerinden bazıları: "Allah daha önceki peygamberlerine verdiği gibi bize de peygamberlik ve mucizeler vermedikçe onun peygamberliğini asla tasdik etmeyeceğiz" dediler. Allah Teâlâ da onlara şöyle cevap verdi: "Allah, peygamberliğini nereye vereceğini en iyi bilendir"; yani peygamberlik görevini yüklenmeye ve onu insanlara tebliğ etmeye kimlerin layık olduğunu en iyi O bilir. Bu azgınlara, İslam'a ve Müslümanlara kurdukları tuzaklar sebebiyle bir zillet ve cehennem ateşinde can yakıcı bir azap erişecektir.

فمن يشأ الله أن يوفقه لقَبول الحق يشرح صدره للتوحيد والإيمان، ومن يشأ أن يضله يجعل صدره في حال شديدة من الانقباض عن قَبول الهدى، كحال مَن يصعد في طبقات الجو العليا، فيصاب بضيق شديد في التنفس. وكما يجعل الله صدور الكافرين شديدة الضيق والانقباض، كذلك يجعل العذاب على الذين لا يؤمنون به.

Allah kimi hakka ulaştırmayı dilerse, onun göğsünü tevhide ve imana açar. Kimi de saptırmayı dilerse, onun göğsünü hidayeti kabul etmeye karşı, sanki göğün yüksek tabakalarına tırmanırken şiddetli bir nefes darlığına yakalanmış kimse gibi son derece daraltır ve sıkıştırır. Allah kâfirlerin göğüslerini alabildiğine daraltıp sıktığı gibi, O'na iman etmeyenlerin üzerine azabı da öylece musallat kılar.

وهذا الذي بيَّنَّاه لك -أيها الرسول- هو الطريق الموصل إلى رضا ربك وجنته. قد بينَّا البراهين لمن يتذكر من أهل العقول الراجحة.

Sana açıkladığımız bu [yol] -ey Resul-, Rabbinin rızasına ve cennetine ulaştıran yoldur. Düşünüp ibret alan akl-ı selim sahipleri için delilleri apaçık beyan ettik.

للمتذكرين عند ربهم جل وعلا يوم القيامة دار السلامة والأمان من كل مكروه وهي الجنة، وهو سبحانه ناصرهم وحافظهم جزاءً لهم; بسبب أعمالهم الصالحة.

Düşünüp ibret alanlar için kıyamet gününde Rableri celle ve alâ katında her türlü kötülükten uzak esenlik ve güvenlik yurdu olan cennet vardır. O Sübhân, işledikleri salih amellerin bir mükâfatı olarak onların yardımcısı ve koruyucusudur.

واذكر -أيها الرسول- يوم يحشر الله تعالى الكفار وأولياءهم من شياطين الجن فيقول: يا معشر الجن قد أضللتم كثيرًا من الإنس، وقال أولياؤهم من كفار الإنس: ربنا قد انتفع بعضنا من بعض، وبلغنا الأجل الذي أجَّلْتَه لنا بانقضاء حياتنا الدنيا، قال الله تعالى لهم: النار مثواكم، أي: مكان إقامتكم خالدين فيها، إلا مَن شاء الله عدم خلوده فيها من عصاة الموحدين. إن ربك حكيم في تدبيره وصنعه، عليم بجميع أمور عباده.

[Ey Resul!] Allah Teâlâ'nın kâfirleri ve onların cin şeytanlarından olan dostlarını toplayacağı günü hatırla. O gün şöyle buyurur: "Ey cin topluluğu! İnsanlardan pek çoğunu saptırdınız." İnsanlardan olan dostları ise şöyle der: "Rabbimiz! Birbirimizden istifade ettik ve bizim için dünyadaki ömrümüzü sona erdirerek takdir ettiğin ecelimize ulaştık." Allah Teâlâ onlara: "Barınağınız -yani kalacağınız yer- içinde ebedî kalacağınız ateştir; ancak günahkâr muvahhidlerden Allah'ın ebedî kalmamasını dilediği kimseler müstesnadır" buyurur. Şüphesiz Rabbin, tedbirinde ve yaratmasında Hakîm'dir; kullarının bütün işlerini hakkıyla bilen el-Alîm'dir.

وكما سلَّطْنا شياطين الجن على كفار الإنس، فكانوا أولياء لهم، نسلِّط الظالمين من الإنس بعضهم على بعض في الدنيا; بسبب ما يعملونه من المعاصي.

Cin şeytanlarını kâfir insanlara musallat kılıp onların dostları yaptığımız gibi, işledikleri günahlar sebebiyle dünyada zalim insanların bir kısmını da diğer bir kısmına musallat ederiz.

أيها المشركون من الجن والإنس، ألم يأتكم رسل من جملتكم -وظاهر النصوص يدلُّ على أنَّ الرسل من الإنس فقط-، يخبرونكم بآياتي الواضحة المشتملة على الأمر والنهي وبيان الخير والشر، ويحذرونكم لقاء عذابي في يوم القيامة؟ قال هؤلاء المشركون من الإنس والجن: شَهِدْنا على أنفسنا بأن رسلك قد بلغونا آياتك، وأنذرونا لقاء يومنا هذا، فكذبناهم، وخدعت هؤلاء المشركين زينةُ الحياة الدنيا، وشهدوا على أنفسهم أنهم كانوا جاحدين وحدانية الله تعالى ومكذبين لرسله ﵈.

[Allah Teâlâ şöyle buyurur:] "Ey cin ve insan müşrikleri! Size içinizden emir ve yasakları, hayır ve şerrin beyanını içeren apaçık ayetlerimi anlatan ve bu kıyamet günündeki azabımla karşılaşacağınız hususunda sizi uyaran peygamberler gelmedi mi?" -Nassların zahiri peygamberlerin sadece insanlardan olduğuna delalet eder-. İnsan ve cinlerden olan bu müşrikler: "Peygamberlerinin Senin ayetlerini bize tebliğ ettiğine ve bu günümüzle karşılaşacağımıza dair bizi uyardığına kendi aleyhimize şahitlik ettik; fakat biz onları yalanlamıştık" dediler. Dünya hayatının süsü bu müşrikleri aldattı ve onlar, Allah Teâlâ'nın birliğini inkâr eden ve peygamberlerini -aleyhimüsselâm- yalanlayan kimseler olduklarına dair kendi aleyhlerine şahitlik ettiler.

إنما أعذرنا إلى الثقلين بإرسال الرسل وإنزال الكتب، لئلا يؤاخَذَ أحد بظلمه، وهو لم تبلغه دعوة، ولكن أعذرنا إلى الأمم، وما عذَّبنا أحدًا إلا بعد إرسال الرسل إليهم.

Biz iki topluluğa (insanlara ve cinlere) peygamberler gönderip kitaplar indirmek suretiyle mazeretlerini ortadan kaldırdık ki, kendisine davet ulaşmamış bir kimse zulmü sebebiyle cezalandırılmasın. Bilakis Biz ümmetlerin mazeretlerini ortadan kaldırdık ve kendilerine peygamberler göndermeden hiçbir kimseye azap etmedik.

ولكل عامل في طاعة الله تعالى أو معصيته مراتب من عمله، يبلِّغه الله إياها، ويجازيه عليها. وما ربك -أيها الرسول- بغافل عما يعمل عباده.

Allah Teâlâ'ya itaat veya isyan yolunda amel eden herkes için yaptığı amellere göre dereceler vardır; Allah onları bu derecelere ulaştırır ve karşılıklarını verir. Rabbin -ey Resul-, kullarının yaptıklarından gafil değildir.

وربك -أيها الرسول- الذي أمر الناس بعبادته، هو الغني وحده، وكل خلقه محتاجون إليه، وهو سبحانه ذو الرحمة الواسعة، لو أراد لأهلككم، وأوجد قومًا غيركم يخلفونكم من بعد فنائكم، ويعملون بطاعته تعالى، كما أوجدكم من نسل قوم آخرين كانوا قبلكم.

İnsanlara Kendisine ibadet etmelerini emreden Rabbin -ey Resul-, tek başına zengindir (el-Ganî); O'nun bütün yarattıkları ise O'na muhtaçtır. O Sübhân, geniş rahmet sahibidir. Dileseydi sizi helak eder ve yok oluşunuzdan sonra yerinize geçecek ve Allah Teâlâ'ya itaatle amel edecek başka bir topluluk var ederdi; nitekim sizi de sizden önceki başka bir topluluğun soyundan var etmiştir.

إن الذي يوعدكم به ربكم - أيها المشركون - من العقاب على كفركم واقع بكم، ولن تُعجِزوا ربكم هربًا، فهو قادر على إعادتكم، وإن صرتم ترابًا وعظامًا.

Rabbinizin inkârınız sebebiyle size vadettiği ceza -ey müşrikler- mutlaka başınıza gelecektir. Kaçarak Rabbinizi aciz bırakamazsınız; toprak ve kemik haline gelseniz bile O sizi yeniden diriltmeye kādirdir.

قل -أيها الرسول-: يا قوم اعملوا على طريقتكم فإني عامل على طريقتي التي شرعها لي ربي جل وعلا فسوف تعلمون -عند حلول النقمة بكم- مَنِ الذي تكون له العاقبة الحسنة؟ إنه لا يفوز برضوان الله تعالى والجنة مَن تجاوز حده وظلم، فأشرك مع الله غيره.

De ki -ey Resul-: "Ey kavmim! Elinizden geleni yapın, ben de Rabbim celle ve alâ'nın benim için meşru kıldığı yol üzere amel etmekteyim. Azap başınıza geldiğinde güzel akıbetin kime ait olacağını yakında bileceksiniz!" Şüphesiz haddi aşıp zulmeden ve Allah'a başkasını ortak koşan kimse, Allah Teâlâ'nın rızasına ve cennete nail olamaz.

وجعل المشركون لله -جلَّ وعلا- جزءًا مما خلق من الزروع والثمار والأنعام يقدمونه للضيوف والمساكين، وجعلوا قسمًا آخر من هذه الأشياء لشركائهم من الأوثان والأنصاب، فما كان مخصصًا لشركائهم فإنه يصل إليها وحدها، ولا يصل إلى الله، وما كان مخصصا لله تعالى فإنه يصل إلى شركائهم. بئس حكم القوم وقسمتهم.

Müşrikler, Allah celle ve alâ'nın yarattığı ekinlerden, meyvelerden ve sağmal hayvanlardan misafirlere ve yoksullara takdim etmek üzere bir pay ayırdılar. Bu şeylerden diğer bir payı da putlar ve dikili taşlardan ibaret olan ortaklarına ayırdılar. Ortaklarına ayırdıkları pay yalnızca onlara ulaşır, Allah'a ulaşmazdı; Allah Teâlâ için ayırdıkları pay ise ortaklarına ulaşırdı. Bu kavmin verdiği hüküm ve yaptığı taksim ne kötüdür!

وكما زيَّن الشيطان للمشركين أن يجعلوا لله تعالى من الحرث والأنعام نصيبًا، ولشركائهم نصيبًا، زيَّنت الشياطين لكثير من المشركين قَتْلَ أولادهم خشية الفقر; ليوقعوا هؤلاء الآباء في الهلاك بقتل النفس التي حرم الله قتلها إلا بالحق، وليخلطوا عليهم دينهم فيلتبس، فيضلوا ويهلكوا، ولو شاء الله ألا يفعلوا ذلك ما فعلوه، ولكنه قدَّر ذلك لعلمه بسوء حالهم ومآلهم، فاتركهم -أيها الرسول- وشأنهم فيما يفترون من كذب، فسيحكم الله بينك وبينهم.

Şeytan müşriklere ekin ve hayvanlardan Allah Teâlâ'ya bir pay, ortaklarına da bir pay ayırmayı güzel gösterdiği gibi; şeytanlar müşriklerin çoğuna, fakirlik korkusuyla çocuklarını öldürmeyi de güzel gösterdi. [Bunu] Allah'ın hak olmaksızın öldürülmesini haram kıldığı cana kıymak suretiyle bu babaları helake sürüklemek ve dinlerini karıştırıp şüpheye düşürmek, böylece onları saptırıp helak etmek için yaptılar. Şayet Allah onların bunu yapmamasını dileseydi yapamazlardı; fakat onların kötü hallerini ve varacakları akıbeti bildiği için bunu takdir etti. Artık onları -ey Resul- uydurdukları yalanlarla baş başa bırak; Allah seninle onlar arasında hükmünü verecektir.

وقال المشركون: هذه إبل وزرع حرام، لا يأكلها إلا مَن يأذنون له -حسب ادعائهم- مِن سدنة الأوثان وغيرهم.

Müşrikler şöyle dediler: "Bunlar dokunulmaz develer ve ekinlerdir; iddialarına göre putların bakıcıları ve diğerlerinden ancak izin verdikleri kimseler bunları yiyebilir."

وهذه إبل حُرِّمت ظهورها، فلا يحل ركوبها والحملُ عليها بحال من الأحوال.

[Yine onlar dediler ki:] "Bunlar da sırtlarına binilmesi haram kılınmış develerdir; hiçbir surette bunlara binilmesi ve üzerlerine yük yüklenmesi helal değildir."

وهذه إبل لا يَذكرون اسم الله تعالى عليها في أي شأن من شئونها. فعلوا ذلك كذبًا منهم على الله، سيجزيهم الله بسبب ما كانوا يفترون من كذبٍ عليه سبحانه.

[Yine] birtakım develer de vardır ki, hiçbir işlerinde onların üzerine Allah Teâlâ'nın ismini anmazlar. Bunu Allah'a iftira ederek yaptılar; O Sübhân'a uydurdukları bu iftiralar sebebiyle Allah onları cezalandıracaktır.

وقال المشركون: ما في بطون الأنعام من أجنَّة مباح لرجالنا، ومحرم على نسائنا، إذا ولد حيًّا، ويشركون فيه إذا ولد ميتًا. سيعاقبهم الله إذ شرَّعوا لأنفسهم من التحليل والتحريم ما لم يأذن به الله. إنه تعالى حكيم في تدبير أمور خلقه، عليم بهم.

Müşrikler dediler ki: "Bu hayvanların karınlarındaki ceninler canlı doğarsa erkeklerimize helal, kadınlarımıza haramdır; şayet ölü doğarsa hepsi onda ortaktır." Allah'ın izin vermediği helal ve haramları kendiliklerinden belirledikleri için Allah onları cezalandıracaktır. Şüphesiz O Teâlâ, yarattıklarının işlerini yönetmede Hakîm'dir, onları hakkıyla bilendir.

قد خسر وهلك الذين قتلوا أولادهم لضعف عقولهم وجهلهم، وحرموا ما رزقهم الله كذبًا على الله. قد بَعُدوا عن الحق، وما كانوا من أهل الهدى والرشاد. فالتحليل والتحريم من خصائص الألوهية في التشريع، والحلال ما أحله الله، والحرام ما حرَّمه الله، وليس لأحد من خَلْقه فردًا كان أو جماعة أن يشرع لعباده ما لم يأذن به الله.

Akıllarının kıtlığı ve cehaletleri yüzünden çocuklarını öldürenler ve Allah'a iftira ederek O'nun kendilerine rızık olarak verdiklerini haram kılanlar muhakkak hüsrana uğramış ve helak olmuşlardır. Hak yoldan uzaklaşmışlar ve hidayet ve istikamet ehlinden olmamışlardır. Helal ve haram kılma yetkisi, teşride uluhiyetin özelliklerindendir; helal ancak Allah'ın helal kıldığı, haram da ancak Allah'ın haram kıldığıdır. Yarattıklarından ister fert ister topluluk olsun hiç kimsenin, Allah'ın izin vermediği bir hükmü kullarına koyma yetkisi yoktur.

والله ﷾ هو الذي أوجد لكم بساتين: منها ما هو مرفوع عن الأرض كالأعناب، ومنها ما هو غير مرفوع، ولكنه قائم على سوقه كالنخل والزرع، متنوعًا طعمه، والزيتون والرمان متشابهًا منظره، ومختلفًا ثمره وطعمه. كلوا -أيها الناس- مِن ثمره إذا أثمر، وأعطوا زكاته المفروضة عليكم يوم حصاده وقطافه، ولا تتجاوزوا حدود الاعتدال في إخراج المال وأكل الطعام وغير ذلك. إنه تعالى لا يحب المتجاوزين حدوده بإنفاق المال في غير وجهه.

Sizin için üzüm bağları gibi çardaklı (yere serilmeyip yükseltilen), hurma ve ekin gibi çardaksız (kendi gövdesi üzerinde yükselen) ve tatları çeşit çeşit bahçeleri, yaprakları birbirine benzeyen, meyveleri ve tatları ise farklı zeytin ve narları var eden Allah Azze ve Celle'dir. Meyve verdiği zaman onun meyvesinden yiyin -ey insanlar-; hasat ve devşirme gününde de üzerinize farz kılınan zekâtını verin. Mal harcamada, yemek yemede ve diğer hususlarda itidal sınırlarını aşmayın. Şüphesiz O Teâlâ, malı yersiz harcayarak sınırlarını aşanları sevmez.

وأوجد من الأنعام ما هو مهيَّأ للحمل عليه لكبره وارتفاعه كالإبل، ومنها ما هو مهيَّأ لغير الحمل لصغره وقربه من الأرض كالبقر والغنم، كلوا مما أباحه الله لكم وأعطاكموه من هذه الأنعام، ولا تحرموا ما أحلَّ الله منها اتباعًا لطرق الشيطان، كما فعل المشركون. إن الشيطان لكم عدو ظاهر العداوة.

Hayvanlardan da büyüklüğü ve yüksekliği sebebiyle yük taşımaya elverişli olan deve gibi hayvanları; küçüklüğü ve yere yakınlığı sebebiyle yük taşımaya elverişli olmayan sığır ve koyun gibi hayvanları yarattı. Allah'ın size helal kıldığı ve bu hayvanlardan size verdiği rızıklardan yiyin; müşriklerin yaptığı gibi şeytanın yollarına uyarak Allah'ın helal kıldıklarını haram saymayın. Şüphesiz şeytan sizin için apaçık bir düşmandır.

هذه الأنعام التي رزقها الله عباده من الإبل والبقر والغنم ثمانية أصناف: أربعة منها من الغنم، وهي الضأن ذكورًا وإناثًا، والمعز ذكورًا وإناثًا. قل -أيها الرسول- لأولئك المشركين: هل حَرَّم الله الذكرين من الغنم؟ فإن قالوا: نعم، فقد كذبوا في ذلك; لأنهم لا يحرمون كل ذكر من الضأن والمعز، وقل لهم: هل حَرَّم الله الأنثيين من الغنم؟ فإن قالوا: نعم، فقد كذبوا أيضًا; لأنهم لا يحرمون كل أنثى من ولد الضأن والمعز، وقل لهم: هل حَرَّم الله ما اشتملت عليه أرحام الأنثيين من الضأن والمعز من الحمل؟ فإن قالوا: نعم، فقد كذبوا أيضًا; لأنهم لا يحرمون كل حَمْل مِن ذلك، خبِّروني بعلم يدل على صحة ما ذهبتم إليه، إن كنتم صادقين فيما تنسبونه إلى ربكم.

Allah'ın kullarına deve, sığır ve davardan rızık olarak verdiği bu hayvanlar sekiz çifttir: Bunların dördü davardandır; koyunun erkeği ve dişisi, keçinin erkeği ve dişisidir. De ki -ey Resul- o müşriklere: "Allah davarın iki erkeğini mi haram kıldı?" Şayet "Evet" derlerse bu hususta yalan söylemiş olurlar; zira onlar koyun ve keçinin her erkeğini haram kılmazlar. Onlara de ki: "Yoksa iki dişisini mi haram kıldı?" Şayet "Evet" derlerse yine yalan söylemiş olurlar; zira onlar koyun ve keçinin her dişisini haram kılmazlar. Onlara de ki: "Yoksa koyun ve keçinin iki dişisinin rahimlerinde bulunan yavruları mı haram kıldı?" Şayet "Evet" derlerse yine yalan söylemiş olurlar; zira onlar bunların taşıdığı her yavruyu haram kılmazlar. "Eğer Rabbinize isnat ettiğiniz şeylerde doğru söylüyorsanız, ileri sürdüğünüz görüşün doğruluğunu gösteren bir bilgiyle bana haber verin."

والأصناف الأربعة الأخرى: هي اثنان من الإبل ذكورًا وإناثًا، واثنان من البقر ذكورًا وإناثًا. قل -أيها الرسول- لأولئك المشركين: أحَرَّم الله الذكرين أم الأنثيين؟ أم حرَّم ما اشتملت عليه أرحام الأنثيين ذكورًا وإناثًا؟ أم كنتم أيها المشركون حاضرين، إذ وصاكم الله بهذا التحريم للأنعام، فلا أحد أشد ظلمًا ممن اختلق على الله الكذب; ليصرف الناس بجهله عن طريق الهدى. إن الله تعالى لا يوفق للرشد مَن تجاوز حدَّه، فكذب على ربه، وأضلَّ الناس.

Diğer dört çift ise: Devenin erkeği ve dişisi olmak üzere ikisi, sığırın erkeği ve dişisi olmak üzere ikisidir. De ki -ey Resul- o müşriklere: "Allah iki erkeği mi yoksa iki dişiyi mi haram kıldı? Yoksa iki dişinin rahimlerinin taşıdığı erkek ve dişi yavruları mı haram kıldı? Yoksa Allah hayvanlarla ilgili bu haram kılmayı size emrettiğinde siz -ey müşrikler- orada hazır mı bulunuyordunuz?" Bilgisizliğiyle insanları hidayet yolundan saptırmak için Allah'a yalan uydurandan daha zalim kim olabilir? Şüphesiz Allah Teâlâ, haddi aşarak Rabbine yalan isnat eden ve insanları saptıran kimseyi doğru yola eriştirmez.

قل -أيها الرسول-: إني لا أجد فيما أوحى الله إليَّ شيئًا محرمًا على من يأكله مما تذكرون أنه حُرِّم من الأنعام، إلا أن يكون قد مات بغير تذكية، أو يكون دمًا مراقًا، أو يكون لحم خنزير فإنه نجس، أو الذي كانت ذكاته خروجًا عن طاعة الله تعالى; كما إذا كان المذبوح قد ذكر عليه اسم غير الله عند الذبح. فمن اضطر إلى الأكل من هذه المحرمات بسبب الجوع الشديد غير طالب بأكله منها تلذذًا، ولا متجاوز حد الضرورة، فإن الله تعالى غفور له، رحيم به. وقد ثبت - فيما بعد - بالسنة تحريم كل ذي ناب من السباع، ومخلب من الطير، والحمر الأهلية، والكلاب.

De ki -ey Resul-: "Bana vahyolunanlar içinde, hayvanlardan haram kılındığını iddia ettiğiniz şeylerden yiyen kimseye haram kılınmış bir şey bulamıyorum; ancak usulünce kesilmeden ölmüş leş, akıtılmış kan, şüphesiz pis olan domuz eti yahut kesilirken üzerine Allah'tan başkasının adı anılarak kesilip Allah Teâlâ'ya itaatten çıkılan kurban müstesnadır. Kim şiddetli açlık sebebiyle bu haramlardan yemeye mecbur kalırsa, lezzet alma arzusu gütmeksizin ve zaruret miktarını aşmaksızın [yerse], şüphesiz Allah Teâlâ onu çok bağışlayıcıdır, ona pek merhametlidir." Daha sonraları sünnetle, yırtıcı hayvanlardan köpek dişi olanların, kuşlardan pençesi olanların, evcil eşeklerin ve köpeklerin haram kılındığı sabit olmuştur.

واذكر -أيها الرسول- لهؤلاء المشركين ما حرمَّنا على اليهود من البهائم والطير: وهو كل ما لم يكن مشقوق الأصابع كالإبل والنَّعام، وشحوم البقر والغنم، إلا ما عَلِق من الشحم بظهورها أو أمعائها، أو اختلط بعظم الألْية والجنب ونحو ذلك. ذلك التحرم المذكور على اليهود عقوبة مِنَّا لهم بسبب أعمالهم السيئة، وإنَّا لصادقون فيما أخبرنا به عنهم.

[Ey Resul!] Bu müşriklere, Yahudilere haram kıldığımız hayvan ve kuşları anlat: Bunlar deve ve devekuşu gibi tek tırnaklı (parmakları ayrık olmayan) hayvanların tamamı ile sığır ve koyunun sırtlarına veya bağırsaklarına yapışan yahut kuyruk sokumu ve kaburga kemiğine karışan yağları hariç, iç yağlarıdır. Yahudilere zikredilen bu haram kılma, kötü amelleri sebebiyle Bizden onlara verilen bir cezadır. Şüphesiz Biz onlar hakkında verdiğimiz haberde elbette doğru söyleyenleriz.

فإن كذبك -أيها الرسول- مخالفوك من المشركين واليهود، وغيرهم، فقل لهم: ربكم جل وعلا ذو رحمة واسعة، ولا يُدْفع عقابه عن القوم الذين أجرموا، فاكتسبوا الذنوب، واجترحوا السيئات. وفي هذا تهديد لهم لمخالفتهم الرسول ﷺ.

Şayet müşriklerden, Yahudilerden ve diğerlerinden sana muhalefet edenler seni yalanlarlarsa onlara de ki -ey Resul-: "Rabbiniz celle ve alâ geniş rahmet sahibidir; ancak O'nun azabı günah işleyip kötülükler irtikâp eden suçlu bir topluluktan geri çevrilmez." Bunda, Resul'e -sallallâhu aleyhi ve sellem- muhalefet ettikleri için onlara yönelik büyük bir tehdit vardır.

سيقول الذين أشركوا: لو أراد الله أن لا نشرك -نحن وآباؤنا- وأن لا نحرم شيئًا مِن دونه ما فعلنا ذلك، وردَّ الله عليهم ببيان أن هذه الشبهة قد أثارها الكفار مِن قبلهم، وكذَّبوا بها دعوة رسلهم، واستمَرُّوا على ذلك، حتى نزل بهم عذاب الله. قل لهم -أيها الرسول-: هل عندكم -فيما حرَّمتم من الأنعام والحرث، وفيما زعمتم من أن الله قد شاء لكم الكفر، ورضيه منكم وأحبه لكم- من علم صحيح فتظهروه لنا؟ إن تتبعون في أمور هذا الدين إلا مجرد الظن، وإن أنتم إلا تكذبون.

Müşrikler diyecekler ki: "Eğer Allah bizim ve atalarımızın şirk koşmamasını ve O'ndan başka hiçbir şeyi haram kılmamasını dileseydi biz bunları yapmazdık." Allah onlara cevap vererek, bu şüphenin kendilerinden önceki kâfirler tarafından da ortaya atıldığını, peygamberlerinin davetini bununla yalanladıklarını ve Allah'ın azabı başlarına inene kadar bu tutumlarını sürdürdüklerini açıkladı. Onlara de ki -ey Resul-: "Hayvanlardan ve ekinlerden haram kıldığınız şeylere ve Allah'ın sizin için küfrü dilediğini, bunu sizden razı olup sevdiğini iddia ettiğiniz hususlara dair yanınızda bize gösterebileceğiniz sahih bir bilgi var mı? Siz bu din hususunda kuru bir zandan başkasına uymuyorsunuz ve siz ancak yalan söylüyorsunuz."

قل -أيها الرسول- لهم: فلله جل وعلا الحجة القاطعة التي يقطع بها ظنونكم، فلو شاء لوفَّقكم جميعًا إلى طريق الاستقامة.

Onlara de ki -ey Resul-: "Zanlarınızı kökünden kesecek kesin delil Allah celle ve alâ'ya aittir. Eğer O dileseydi hepinizi dosdoğru yola muvaffak kılardı."

قل -أيها الرسول- لهؤلاء المشركين: هاتوا شهداءكم الذين يشهدون أن الله تعالى هو الذي حرَّم ما حرَّمتم من الحرث والأنعام، فإن شهدوا -كذبًا وزورًا- فلا تصدقهم، ولا توافق الذين حكَّموا أهواءهم، فكذبوا بآيات الله فيما ذهبوا إليه من تحريم ما أحل الله، وتحليل ما حرم الله، ولا تتبع الذين لا يصدقون بالحياة الآخرة ولا يعملون لها، والذين هم بربهم يشركون فيعبدون معه غيره.

Bu müşriklere de ki -ey Resul-: "Ekinlerden ve hayvanlardan haram kıldığınız şeyleri Allah Teâlâ'nın haram kıldığına şahitlik edecek şahitlerinizi getirin!" Eğer -yalan ve iftira ile- şahitlik ederlerse onları tasdik etme. Allah'ın helal kıldığını haram, haram kıldığını helal sayma iddialarında hevalarına uyup Allah'ın ayetlerini yalanlayanlara uyma! Ahiret hayatını tasdik etmeyip onun için çalışmayanlara ve Rablerine şirk koşarak O'nunla birlikte başkasına ibadet edenlere de uyma!

قل -أيها الرسول- لهم: تعالوا أتل ما حرم ربكم عليكم: أن لا تشركوا معه شيئًا من مخلوقاته في عبادته، بل اصرفوا جميع أنواع العبادة له وحده، كالخوف والرجاء والدعاء، وغير ذلك، وأن تحسنوا إلى الوالدين بالبر والدعاء ونحو ذلك من الإحسان، ولا تقتلوا أولادكم مِن أجل فقر نزل بكم; فإن الله يرزقكم وإياهم، ولا تقربوا ما كان ظاهرًا من كبير الآثام، وما كان خفيًّا، ولا تقتلوا النفس التي حرم الله قتلها إلا بالحق، وذلك في حال القصاص من القاتل أو الزنى بعد الإحصان أو الردة عن الإسلام، ذلكم المذكور مما نهاكم الله عنه، وعهد إليكم باجتنابه، ومما أمركم به، وصَّاكم به ربكم; لعلكم تعقلون أوامره ونواهيه.

Onlara de ki -ey Resul-: "Gelin, Rabbinizin size neleri haram kıldığını okuyayım: O'na ibadette yarattıklarından hiçbir şeyi ortak koşmayın; bilakis korku, ümit, dua ve benzeri tüm ibadet çeşitlerini yalnızca O'na yöneltin. Anne babaya iyilik, dua ve benzeri güzelliklerle ihsanda bulunun. Başınıza gelen bir fakirlik yüzünden çocuklarınızı öldürmeyin; zira sizi de onları da Allah rızıklandırır. Büyük günahların açığına da gizlisine de yaklaşmayın. Katilden kısas alma, evlendikten sonra zina etme veya İslam'dan dönme halleri gibi haklı bir sebep olmadıkça Allah'ın haram kıldığı cana kıymayın. İşte Allah'ın size yasakladığı, kaçınmanızı emrettiği ve yapmanızı buyurduğu bu hususları, O'nun emir ve yasaklarını akledesiniz diye Rabbiniz size tavsiye etmiştir."

ولا تقربوا أيها الأوصياء مال من مات أبوه وهو صغير إلا بالحال التي تصلح بها أمواله ويَنْتَفِع بها، حتى يصل إلى سن البلوغ ويكون راشدًا، فإذا بلغ ذلك فسلموا إليه ماله، وأوفوا الكيل والوزن بالعدل الذي يكون به تمام الوفاء. وإذا بذلتم جهدكم فلا حرج عليكم فيما قد يكون من نقص، لا نكلف نفسًا إلا وسعها. وإذا قلتم فتحرَّوا في قولكم العدل دون ميل عن الحق في خبر أو شهادة أو حكم أو شفاعة، ولو كان الذي تعلق به القول ذا قرابة منكم، فلا تميلوا معه بغير حق، وأوفوا بما عهد الله به إليكم من الالتزام بشريعته. ذلكم المتلوُّ عليكم من الأحكام، وصَّاكم به ربكم; رجاء أن تتذكروا عاقبة أمركم.

Ey vasiler! Babası küçükken vefat etmiş yetimin malına, ergenlik çağına ulaşıp reşit oluncaya kadar, malını ıslah edecek ve ona fayda sağlayacak şekilden başka bir surette yaklaşmayın. Bu çağa ulaştığında malını kendisine teslim edin. Ölçüyü ve tartıyı tam bir hakkaniyet sağlayacak adaletle tastamam yapın. Siz gücünüzü harcadıktan sonra olabilecek eksiklikten dolayı size bir vebal yoktur; [zira] Biz hiçbir kimseye gücünün yettiğinden fazlasını yüklemeyiz. Söz söylediğinizde -ister bir haber, ister şahitlik, ister hüküm veya şefaat olsun- haktan sapmaksızın sözünüzde adaleti gözetin; sözün muhatabı akrabanız dahi olsa haksız yere onun tarafını tutmayın. Allah'ın şeriatına bağlı kalma hususunda size verdiği ahde vefa gösterin. İşte size okunan bu hükümleri, işinizin akıbetini düşünüp öğüt alasınız diye Rabbiniz size tavsiye etmiştir.

ومما وصاكم الله به أن هذا الإسلام هو طريق الله تعالى المستقيم فاسلكوه، ولا تسلكوا سبل الضلال، فتفرقكم، وتبعدكم عن سبيل الله المستقيم. ذلكم التوجه نحو الطريق المستقيم هو الذي وصَّاكم الله به; لتتقوا عذابه بفعل أوامره، واجتناب نواهيه.

Allah'ın size tavsiye ettiği hususlardan biri de şudur: Şüphesiz bu İslam, Allah Teâlâ'nın dosdoğru yoludur; ona uyun. Sizi bölüp parçalayarak Allah'ın dosdoğru yolundan uzaklaştıracak sapıklık yollarına uymayın. İşte dosdoğru yola yönelmeyi Allah, emirlerini yerine getirip yasaklarından sakınarak O'nun azabından korunasınız diye size tavsiye etmiştir.

ثم قل -أيها الرسول- لهؤلاء المشركين: إن الله تعالى هو الذي أتى موسى التوراة تمامًا لنعمته على المحسنين من أهل ملته، وتفصيلا لكل شيء من أمور دينهم، وهدى ودلالة على الطريق المستقيم ورحمة لهم; رجاء أن يصدِّقوا بالبعث بعد الموت والحساب والجزاء، ويعملوا لذلك.

Sonra bu müşriklere de ki -ey Resul-: "Şüphesiz Allah Teâlâ; kendi milletinden iyilik edenlere nimetini tamamlamak, din işlerine dair her şeyi açıklamak, dosdoğru yola bir hidayet, rehber ve onlara bir rahmet olmak üzere Musa'ya Tevrat'ı vermiştir. Tâ ki ölümden sonra dirilişe, hesaba ve cezaya inanıp bunun için amel etsinler."

وهذا القرآن كتاب أنزلناه على نبينا محمد ﷺ، خيره كثير فاتبعوه فيما يأمر به وينهى عنه، واتقوا الله أن تخالفوا له أمرًا; رجاء أن ترحموا فتنجوا من عذابه، وتظفروا بثوابه.

Bu Kur'an, Peygamberimiz Muhammed'e -sallallâhu aleyhi ve sellem- indirdiğimiz, hayrı pek çok bir kitaptır. Artık emrettiği ve yasakladığı şeylerde ona uyun; O'nun bir emrine muhalefet etmekten dolayı Allah'tan sakının ki merhamet olunasınız, böylece O'nun azabından kurtulup sevabına nail olasınız.

وأنزلنا هذا القرآن; لئلا تقولوا -يا كفار العرب-: إنما أُنزل الكتاب من السماء على اليهود والنصارى، وقد كنا عن قراءة كتبهم في شغل، ونحن ليس لنا بها علم ولا معرفة.

Bu Kur'an'ı; "Kitap gökten ancak Yahudilere ve Hristiyanlara indirildi, biz ise onların kitaplarını okumaktan habersizdik, bizim onlara dair hiçbir bilgimiz ve malumatımız yoktu" demeyesiniz diye -ey Arap kâfirleri- indirdik.

ولئلا تقولوا -أيها المشركون-: لو أنَّا أُنزل علينا كتاب من السماء، كما أُنزل على اليهود والنصارى، لكنَّا أشدَّ استقامة على طريق الحق منهم، فقد جاءكم كتاب بلسانكم عربي مبين، وذلك حجة واضحة مِن ربكم وإرشاد إلى طريق الحق، ورحمةٌ لهذه الأمة. فلا أحد أشد ظلمًا وعدوانًا ممن كذَّب بحجج الله تعالى وأعرض عنها!! فهؤلاء المعرضون سنعاقبهم عقابًا شديدًا في نار جهنم; بسبب إعراضهم عن آياتنا، وصدِّهم عن سبيلنا.

Ve -ey müşrikler- "Eğer Yahudi ve Hristiyanlara indirildiği gibi bize de gökten bir kitap indirilseydi, hak yolda onlardan daha dosdoğru olurduk" demeyesiniz diye [indirdik]. İşte size kendi dilinizle apaçık Arapça bir kitap gelmiştir; o, Rabbinizden açık bir delil, hak yola bir rehber ve bu ümmet için bir rahmettir. Artık Allah Teâlâ'nın delillerini yalanlayıp onlardan yüz çevirenden daha zalim ve daha haddi aşan kim olabilir?! İşte bu yüz çevirenleri, ayetlerimizden yüz çevirmeleri ve yolumuzdan alıkoymaları sebebiyle cehennem ateşinde şiddetli bir azapla cezalandıracağız.

هل ينتظر الذين أعرضوا وصدوا عن سبيل الله إلا أن يأتيهم ملك الموت وأعوانه لقبض أرواحهم، أو يأتي ربك -أيها الرسول- للفصل بين عباده يوم القيامة، أو يأتي بعض أشراط الساعة وعلاماتها الدالة على مجيئها، وهي طلوع الشمس من مغربها؟ فحين يكون ذلك لا ينفع نفسا إيمانها، إن لم تكن آمنت من قبل، ولا يُقبل منها إن كانت مؤمنة كسب عمل صالح إن لم تكن عاملة به قبل ذلك. قل لهم -أيها الرسول-: انتظروا مجيء ذلك; لتعلموا المحق من المبطل، والمسيء من المحسن، إنا منتظرون ذلك.

[Haktan] yüz çevirip Allah yolundan alıkoyanlar; ruhlarını kabzetmek için ölüm meleği ve yardımcılarının gelmesini veya kıyamet günü kulları arasında hüküm vermek için Rabbinin gelmesini -ey Resul- yahut Güneş'in batıdan doğması gibi kıyametin gelişine delalet eden bazı şartlarının ve alametlerinin gelmesini mi bekliyorlar? Bu gerçekleştiği vakit, daha önce iman etmemişse hiçbir kimseye imanı fayda vermez; eğer mümin ise daha önce yapmadığı salih ameli kazanması da kendisinden kabul edilmez. Onlara de ki -ey Resul-: "Haklı olanla batılda olanı, kötülük yapanla iyilik yapanı bilesiniz diye bunun gelişini bekleyin; şüphesiz biz de beklemekteyiz."

إن الذين فرقوا دينهم بعد ما كانوا مجتمعين على توحيد الله والعمل بشرعه، فأصبحوا فرقا وأحزابا، إنك -أيها الرسول- بريء منهم، إنما حكمهم إلى الله تعالى، ثم يخبرهم بأعمالهم، فيجازي من تاب منهم وأحسن بإحسانه، ويعاقب المسيء بإساءته.

Allah'ın tevhidinde ve şeriatıyla amel etmede birlik içindeyken dinlerini bölüp fırkalara ve gruplara ayrılan kimseler var ya; şüphesiz sen -ey Resul- onlardan uzaksın. Onların hükmü ancak Allah Teâlâ'ya aittir. Sonra O, yaptıklarını kendilerine haber verecek; içlerinden tövbe edip iyilik yapanı iyiliğiyle mükâfatlandıracak, kötülük yapanı da kötülüğüyle cezalandıracaktır.

من لقي ربه يوم القيامة بحسنة من الأعمال الصالحة فله عشر حسنات أمثالها، ومن لقي ربه بسيئة فلا يعاقب إلا بمثلها، وهم لا يظلمون مثقال ذرة.

Kıyamet günü Rabbine salih amellerden bir iyilikle gelen kimseye, onun on misli sevap vardır. Kim de Rabbine bir kötülükle gelirse, ancak onun misliyle cezalandırılır ve onlar zerre kadar haksızlığa uğratılmazlar.

قل -أيها الرسول- لهؤلاء المشركين: إنني أرشدني ربي إلى الطريق القويم الموصل إلى جنته، وهو دين الإسلام القائم بأمر الدنيا والآخرة، وهو دين التوحيد دين إبراهيم ﵇، وما كان إبراهيم ﵇ من المشركين مع الله غيره.

Bu müşriklere de ki -ey Resul-: "Şüphesiz Rabbim beni cennetine ulaştıran dosdoğru yola iletti. O, dünya ve ahiret işlerini ayakta tutan İslam dinidir; tevhid dini olan İbrahim'in -aleyhisselâm- dinidir. İbrahim -aleyhisselâm- Allah ile birlikte başkasına şirk koşanlardan değildi."

قل -أيها الرسول- لهؤلاء المشركين: إن صلاتي، ونسكي، أي: ذبحي لله وحده، لا للأصنام، ولا للأموات، ولا للجن، ولا لغير ذلك مما تذبحونه لغير الله، وعلى غير اسمه كما تفعلون، وحياتي وموتي لله تعالى رب العالمين.

Bu müşriklere de ki -ey Resul-: "Şüphesiz benim namazım ve nüsukum yani kurbanım; putlara, ölülere, cinlere veya sizin yaptığınız gibi Allah'tan başkası için ve O'nun adından başkası anılarak kestiğiniz şeylere değil, yalnızca Allah içindir. Hayatım ve ölümüm de Âlemlerin Rabbi olan Allah Teâlâ içindir."

لا شريك له في ألوهيته ولا في ربوبيته ولا في صفاته وأسمائه، وبذلك التوحيد الخالص أمرني ربي جل وعلا وأنا أول من أقر وانقاد لله من هذه الأمة.

O'nun ne ilahlığında ne rabliğinde ne de sıfat ve isimlerinde hiçbir ortağı yoktur. Rabbim celle ve alâ bana işte bu halis tevhidi emretti ve ben bu ümmetten Allah'a ikrar edip boyun eğenlerin ilkiyim."

قل -أيها الرسول-: أغير الله أطلب إلها، وهو خالق كل شيء ومالكه ومدبره؟ ولا يعمل أي إنسان عملا سيئا إلا كان إثمه عليه، ولا تحمل نفس آثمة إثم نفس أخرى، ثم إلى ربكم معادكم يوم القيامة، فيخبركم بما كنتم تختلفون فيه من أمر الدين.

De ki -ey Resul-: "O, her şeyin yaratıcısı, sahibi ve idare edicisi iken Allah'tan başka bir ilah mı arayayım? Hiçbir insan kötü bir amel işlemez ki günahı kendi aleyhine olmasın. Günahkâr hiçbir nefis, bir başkasının günahını yüklenmez. Sonra kıyamet günü dönüşünüz Rabbinizedir; O, din konusunda ihtilaf edegeldiğiniz şeyleri size haber verecektir."

والله سبحانه هو الذي جعلكم تخلفون من سبقكم في الأرض بعد أن أهلكهم الله، واستخلفكم فيها; لتعمروها بعدهم بطاعة ربكم، ورفع بعضكم في الرزق والقوة فوق بعض درجات، ليبلوكم فيما أعطاكم من نعمه، فيظهر للناس الشاكر من غيره. إن ربك سريع العقاب لمن كفر به وعصاه، وإنه لغفور لمن آمن به وعمل صالحا وتاب من الموبقات، رحيم به، والغفور والرحيم اسمان كريمان من أسماء الله الحسنى.

Allah'ın onları helak etmesinden sonra yeryüzünde sizden öncekilerin yerine sizi geçiren ve onlardan sonra Rabbinize itaatle orayı imar edesiniz diye sizi yeryüzünde halifeler kılan Sübhanehû ve Teâlâ'dır. Size verdiği nimetler hususunda sizi sınamak, böylece şükredenle etmeyeni insanlara aşikâr kılmak için rızık ve güçte kiminizi kiminizden derecelerle üstün kılmıştır. Şüphesiz Rabbin, Kendisini inkâr edip O'na isyan eden kimse için cezası pek çabuk olandır; iman edip salih amel işleyen ve helak edici günahlardan tövbe eden kimseyi de elbette çok bağışlayıcıdır, ona pek merhametlidir. el-Gafûr ve er-Rahîm, Allah'ın Esmâ-i Hüsnâ'sından iki yüce isimdir.