Binûn

Secde — 2. Sayfa

Kaynak: Nazmü'd-Dürer (Münasebet Tefsiri) · Bikâî · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

للأنعام {وأنفسهم} أي من حبه، وأصله إذا كان بقلاً.

hayvanlar için. {وَأَنفُسُهُمْ} “ve kendileri [de yerler];” yani onun tanesinden ve sebze halindeyken kökünden [yerler].

ولما كانت هذه الآية مبصرة، وكانت في وضوحها في الدلالة على البعث لا يحتاج الجاهل به في الإقرار سوى رؤيتها قل: {أفلا يبصرون} إشارة إلى أن من رآها وتبه على ما فيها من الدلالة وأصر على الإنكار لا بصر له ولا بصيرة.

Bu delil gözle görülür olduğundan ve dirilişe delaletindeki açıklığı sebebiyle onu inkâr eden cahilin ikrar etmesi için onu görmekten başka bir şeye ihtiyacı bulunmadığından: {أَفَلَا يُبْصِرُونَ} “Hâlâ görmüyorlar mı?” buyurdu. Bu, onu görüp içindeki delaletin farkına varan ve buna rağmen inkârda direnen kimsenin ne gözünün ne de basiretinin olduğuna bir işarettir.

ولما كانت هذه الآية أدل دليل - كما مضى - على البعث، وكان يوماً يظهر فيه عز الأولياء وذل الأعداء، أتبعها قوله تعجيباً منهم عطفاً على «يقولون أفتراه» ونحوها: {ويقولون} أي مع هذا البيان الذي لا لبس معه استهزاء: {متى هذا الفتح} أي النصر والقضاء والفصل الذي يفتح المنغلق يوم الحشر {إن كنتم} أي كوناً راسخاً {صادقين} أي عريقين في الصدق بالإخبار بأنه لا بد من كونه لنؤمن إذا رأيناه.

Bu ayet —geçtiği üzere— dirilişin en açık delili olduğundan ve o gün de dostların izzetinin, düşmanların ise zilletinin ortaya çıktığı bir gün olduğundan, “Onu uydurdu mu diyorlar?” ve benzeri ifadelere atıfla onlara şaşkınlık belirterek ardından şöyle buyurdu: {وَيَقُولُونَ} “Ve derler ki;” yani kendisinde hiçbir kapalılık bulunmayan bu açıklamaya rağmen alay ederek: {مَتَى هَذَا الْفَتْحُ} “Bu fetih ne zaman?” yani haşir günü kapalı olanı açacak olan bu zafer, hüküm ve ayrım ne zaman? {إِن كُنتُمْ} “eğer siz;” yani sarsılmaz bir şekilde, {صَادِقِينَ} “doğru söyleyenler iseniz;” yani onu gördüğümüzde inanmamız için mutlaka vuku bulacağını haber vermede tam anlamıyla doğru sözlü iseniz.

ولما أسفر حالهم بهذا السؤال الذي محصله الاستعجال على وجه الاستهزاء عن أنهم لا يزدادون مع البيان إلا عناداً، أمرهم بجواب فيه أبلغ تهديد، فقال فاعلاً فعل القادر في الإعراض عن إجابتهم عن تعيين اليوم إلى ذكر حاله: {قل} أي لهؤلاء اللد الجهلة: {يوم الفتح} أي الذي يستهزئون به، وهو يوم القيامة - تبادرون إلى الإيمان بعد الانسلاخ مما أنتم فيه من الشماخة والكبر، فلا ينفعكم بعد العيان

Neticesi alay yollu acele istemek olan bu soruyla durumları, açıklamayla birlikte ancak inatlarının arttığını ortaya koyunca, onlara en beliğ tehdidi içeren bir cevap vermesini emretti. O günün tayini hususunda onlara cevap vermekten yüz çevirip onun halini zikretmeye yönelen kudret sahibinin fiiliyle şöyle buyurdu: {قُلْ} “De ki:” yani bu inatçı cahillere: {يَوْمَ الْفَتْحِ} “Fetih günü;” yani kendisiyle alay ettikleri o gün ki o, kıyamet günüdür; içinde bulunduğunuz kibir ve büyüklük taslamaktan sıyrıldıktan sonra hemen imana koşarsınız, fakat gözle gördükten sonra size fayda vermez,

وهو معنى {لا} ينفعكم - هكذا كان الأصل، ولكنه أظهر الوصف تعميماً وتعليقاً للحكم به فقال: {ينفع الذين كفروا} أي غطوا آيات ربهم التي لا خفاء بها سواء في ذلك أنتم وغيركم ممن اتصف بهذا الوصف {إيمانهم} لأنه ليس إيماناً بالغيب، ولكنه ساقه هكذا سوق ما هو معلوم {ولا هم ينظرون *} أي يمهلون في إيقاع العذاب بهم لحظة ما من منظر ما.

bu da {لَا} “fayda vermez” anlamındadır; aslı böyleydi, fakat hükmü genele yaymak ve o vasfa bağlamak için vasfı açıkça zikrederek şöyle buyurdu: {يَنفَعُ الَّذِينَ كَفَرُوا} “inkâr edenlere fayda vermez;” yani Rablerinin apaçık olan ayetlerini örtenlere —ister siz olun ister bu vasıfla nitelenen başkaları olsun— {إِيمَانُهُمْ} “imanları;” zira bu gayba iman değildir, fakat bunu malum bir husus gibi sevk etmiştir. {وَلَا هُمْ يُنظَرُونَ} “onlara mühlet de verilmez.” Yani kendilerine azabın indirilmesi hususunda hiçbir şekilde bir an bile ertelenmezler.

ولما كانت نتيجة سماعهم لهذه الأدلة استهزاءهم حتى بسؤالهم عن يوم الفتح، وأجابهم سبحانه عن تعيينه بذكر حاله، وكان ﷺ لشدة حرصه على نفعهم ربما أحب إعلامهم بما طلبوا وإن كان يعلم أن ذلك منهم استهزاء رجاء أن ينفعهم نفعاً ما، سبب سبحانه عن إعراضه عن إجابتهم، أمره لهذا الداعي الرفيق والهادي الشفيق بالإعراض عنهم أيضاً، فقال مسلياً له مهدداً لهم: {فأعرض عنهم} أي غير مبال بهم وإن اشتد أذاهم {وانتظر} أي ما نفعل بهم مما فيه إظهار أمرك وإعلاء دينك، ولما كان الحال مقتضياً لتردد السامع في حالهم هل هو الانتظار، أجيب على سبيل التأكيد بقوله: {إنهم منتظرون *} أي ما يفعل بك وما يكون من عاقبة أمرك فيما تتوعدهم به وفي غيره، وقد انطبق آخرها على أولها بالإنذار بهذا

Bu delilleri işitmelerinin neticesi fetih gününü sormalarına varıncaya dek alay etmeleri olunca ve Allah Teâlâ da onun tayini hakkında durumunu zikrederek onlara cevap verince; sallallâhu aleyhi ve sellem de onlara fayda sağlama konusundaki aşırı düşkünlüğünden dolayı, bunun kendilerinden bir alay olduğunu bilse bile belki kendilerine bir faydası olur ümidiyle istedikleri şeyi onlara bildirmeyi arzu edebileceğinden, Allah Teâlâ onlara cevap vermekten yüz çevirmesine binaen bu nezaketli davetçiye ve şefkatli rehbere de onlardan yüz çevirmesini emretti. Onu teselli ederek, onları da tehdit ederek şöyle buyurdu: {فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ} “Artık onlardan yüz çevir;” yani eziyetleri şiddetlense bile onlara aldırma, {وَانتَظِرْ} “ve bekle;” yani senin davanı galip kılacak ve dinini yüceltecek şekilde onlara ne yapacağımızı [bekle]. Durum, dinleyicinin onların halinin beklemek olup olmadığı hususunda tereddüt etmesini gerektirdiğinden, tekit yoluyla şu buyruğuyla cevap verildi: {إِنَّهُم مُّنتَظِرُونَ} “Şüphesiz onlar da beklemektedirler.” Yani onları tehdit ettiğin hususlarda ve diğerlerinde sana ne yapılacağını ve senin işinin akıbetinin ne olacağını [beklemektedirler]. Surenin sonu, bununla uyarma bakımından başına tam olarak uymuştur;

الكتاب، وأعلم بجلالته وجزالته وشدته وشجاعته أنه ليس فيه نوع ارتياب، وأيضاً فأولها في التذكيب بتنزيله، وآخرها في الاستهزاء بتأويله، {يوم يأتي تأويله يقول الذين نسوه من قبل} [الأعراف: ٥٣]- الآية، وأيضاً فالأول في التكذيب بإنزال الروح المعنوي، والآخر في التكذيب بإعادة الروح العيني الحسي الذي ابتدأه أول مرة والله الهادي إلى الصواب.

bu Kitap ile [uyarma hususunda]. Onun azameti, fesahati, metaneti ve üstünlüğü ile kendisinde hiçbir şüphe türünün bulunmadığını bildirmiştir. Ayrıca surenin başı onun indirilişini yalanlama, sonu ise onun teviliyle (haber verdiği akıbetin gerçekleşmesiyle) alay etme hakkındadır; {يَوْمَ يَأْتِي تَأْوِيلُهُ يَقُولُ الَّذِينَ نَسُوهُ مِن قَبْلُ} [الأعراف: ٥٣] “Onun tevili geldiği gün, daha önce onu unutanlar derler ki...” —ayeti. Ayrıca birincisi manevi ruhun (vahyin) indirilişini yalanlama, ikincisi ise ilk defa yarattığı somut/hissi ruhun iadesini yalanlama hakkındadır. Doğruya ulaştıran Allah'tır.