Binûn

Yûnus — 2. Sayfa

Kaynak: Celâleyn Tefsiri · Mahallî & Süyûtî · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

{وَلَوْ شَاءَ رَبّك لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْض كُلّهمْ جَمِيعًا أَفَأَنْتَ تُكْرِه النَّاس} بِمَا لَمْ يَشَأْهُ اللَّه مِنْهُمْ {حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ} لَا

{وَلَوْ شَاءَ رَبّك لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْض كُلّهمْ جَمِيعًا أَفَأَنْتَ تُكْرِه النَّاس} “Eğer Rabbin dileseydi, yeryüzünde bulunanların hepsi topyekûn iman ederdi. Hal böyleyken insanları sen mi zorlayacaksın” Allah'ın kendileri hakkında dilemediği şeye {حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ} “mümin olsunlar diye?” Hayır [zorlayamazsın].

{وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِن إلَّا بِإِذْنِ اللَّه} بِإِرَادَتِهِ {وَيَجْعَل الرِّجْس} الْعَذَاب {عَلَى الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ} يَتَدَبَّرُونَ آيَات اللَّه

{وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِن إلَّا بِإِذْنِ اللَّه} “Allah'ın izni olmaksızın hiçbir nefsin iman etmesi mümkün değildir” O'nun iradesiyle [olur]. {وَيَجْعَل الرِّجْس} “Ve [Allah] pisliği verir” azabı [kılar] {عَلَى الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ} “akıllarını kullanmayanların üzerine;” Allah'ın ayetlerini düşünüp tefekkür etmeyenlerin.

{قُلْ} لِكُفَّارِ مَكَّة {اُنْظُرُوا مَاذَا} أَيْ الَّذِي {فِي السَّمَاوَات وَالْأَرْض} مِنْ الْآيَات الدَّالَّة عَلَى وَحْدَانِيَّة اللَّه تَعَالَى {وَمَا تُغْنِي الْآيَات وَالنُّذُر} جَمْع نَذِير أَيْ الرُّسُل {عَنْ قَوْم لَا يُؤْمِنُونَ} فِي عِلْم اللَّه أَيْ مَا تَنْفَعهُمْ

{قُلْ} Mekke kâfirlerine de ki: {اُنْظُرُوا مَاذَا} “'Bakın ne var” yani neler olduğuna {فِي السَّمَاوَات وَالْأَرْض} “göklerde ve yerde!'” Allah Teâlâ'nın birliğine delalet eden ayetlerden/delillerden. {وَمَا تُغْنِي الْآيَات وَالنُّذُر} “Fakat ayetler ve uyarıcılar fayda vermez” nüzur, nezîr'in çoğuludur yani peygamberler [fayda vermez] {عَنْ قَوْم لَا يُؤْمِنُونَ} “inanmayan bir kavme;” Allah'ın ilminde [inanmayacak olanlara], yani onlara fayda sağlamaz.

{فَهَلْ} فَمَا {يَنْتَظِرُونَ} بِتَكْذِيبِك {إلَّا مِثْل أَيَّام الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلهمْ} مِنْ الْأُمَم أَيْ مِثْل وَقَائِعهمْ مِنْ الْعَذَاب {قُلْ فَانْتَظِرُوا} ذَلِكَ {إني معكم من المنتظرين}

{فَهَلْ} “Onlar bekliyorlar mı?” beklemiyorlar {يَنْتَظِرُونَ} “beklemezler” seni yalanlamakla {إلَّا مِثْل أَيَّام الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلهمْ} “ancak kendilerinden önce gelip geçmiş olanların günleri gibisini;” önceki ümmetlerin [günleri], yani onların başına gelen azap olayları gibisini. {قُلْ فَانْتَظِرُوا} “De ki: 'Öyleyse bekleyin” bunu {إني معكم من المنتظرين} “şüphesiz ben de sizinle beraber bekleyenlerdenim!'”

{ثُمَّ نُنَجِّي} الْمُضَارِع لِحِكَايَةِ الْحَال الْمَاضِي {رُسُلنَا وَاَلَّذِينَ آمَنُوا} مِنْ الْعَذَاب {كَذَلِكَ} الْإِنْجَاء {حَقًّا علينا ننجي الْمُؤْمِنِينَ} النَّبِيّ ﷺ وَأَصْحَابه حين تعذيب المشركين

{ثُمَّ نُنَجِّي} “Sonra kurtarırız” muzari fiil geçmişteki hali hikâye etmek içindir {رُسُلنَا وَاَلَّذِينَ آمَنُوا} “elçilerimizi ve iman edenleri” azaptan. {كَذَلِكَ} “İşte böylece” bu şekilde kurtarmak {حَقًّا علينا ننجي الْمُؤْمِنِينَ} “üzerimize bir haktır; müminleri kurtarırız;” müşriklere azap edildiği vakit Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'i ve ashabını.

{قل يأيها النَّاس} أَيْ أَهْل مَكَّة {إنْ كُنْتُمْ فِي شَكّ مِنْ دِينِي} أَنَّهُ حَقّ {فَلَا أَعْبُد الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُون اللَّه} أَيْ غَيْره وَهُوَ الْأَصْنَام لِشَكِّكُمْ فِيهِ {وَلَكِنْ أَعْبُد اللَّه الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ} يَقْبِض أَرْوَاحكُمْ {وَأُمِرْت أَنْ} أَيْ بأن {أكون من المؤمنين}

{قل يأيها النَّاس} “De ki: 'Ey insanlar!” yani ey Mekke halkı! {إنْ كُنْتُمْ فِي شَكّ مِنْ دِينِي} “Eğer benim dinimden şüphedeyseniz” onun hak olduğundan, {فَلَا أَعْبُد الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُون اللَّه} “[bilin ki] ben Allah'tan başka taptıklarınıza kulluk etmem;” yani O'nun dışındakilere -ki bunlar putlardır- sizin [dinimden] şüphe etmeniz sebebiyle [asla kulluk etmem]. {وَلَكِنْ أَعْبُد اللَّه الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ} “Fakat ben sadece sizin canınızı alacak olan Allah'a kulluk ederim” ruhlarınızı kabzeden [Allah'a]. {وَأُمِرْت أَنْ} “Ve bana emredildi:” yani [şu şekilde emredildi:] {أكون من المؤمنين} “'Müminlerden ol!'”

{و} قِيلَ لِي {أَنْ أَقِمْ وَجْهك لِلدِّينِ حنيفا} مائلا إليه {ولا تكونن من المشركين}

{و} “Ve” bana şöyle denildi: {أَنْ أَقِمْ وَجْهك لِلدِّينِ حنيفا} “'Yüzünü dosdoğru dine çevir, bir muvahhid olarak” ona yönelerek {ولا تكونن من المشركين} “ve sakın müşriklerden olma!'”

{وَلَا تَدْعُ} تَعْبُد {مِنْ دُون اللَّه مَا لَا يَنْفَعك} إنْ عَبَدْته {وَلَا يَضُرّك} إنْ لم تعبده {فإن فعلت} ذلك فرضا {فإنك إذا من الظالمين

{وَلَا تَدْعُ} “Ve yalvarma/kulluk etme” tapma {مِنْ دُون اللَّه مَا لَا يَنْفَعك} “Allah'tan başka sana fayda vermeyecek” eğer ona kulluk edersen {وَلَا يَضُرّك} “ve sana zarar veremeyecek şeylere;” eğer ona kulluk etmezsen. {فإن فعلت} “Eğer [bunu] yaparsan” faraza bunu yaparsan, {فإنك إذا من الظالمين “şüphesiz sen o takdirde zalimlerden olursun!”

{وَإِنْ يَمْسَسْك} يُصِبْك {اللَّه بِضُرٍّ} كَفَقْرٍ وَمَرَض {فَلَا كَاشِف} رَافِع {لَهُ إلَّا هُوَ وَإِنْ يُرِدْك بِخَيْرٍ فَلَا رَادّ} دَافِع {لِفَضْلِهِ} الَّذِي أرادك به {يصيب به} أي بالخير {من يشاء من عباده وهو الغفور الرحيم}

{وَإِنْ يَمْسَسْك} “Eğer sana dokundurursa” sana isabet ettirirse {اللَّه بِضُرٍّ} “Allah bir zarar” fakirlik ve hastalık gibi, {فَلَا كَاشِف} “artık onu kaldıracak hiçbir kimse yoktur” giderecek {لَهُ إلَّا هُوَ وَإِنْ يُرِدْك بِخَيْرٍ فَلَا رَادّ} “O'ndan başka. Eğer sana bir hayır dilerse, geri çevirecek de yoktur” engelleyecek {لِفَضْلِهِ} “O'nun lütfunu;” senin için dilediği [lütfunu]. {يصيب به} “Onu eriştirir” yani o hayrı {من يشاء من عباده وهو الغفور الرحيم} “kullarından dilediğine. O, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.”

{قل يأيها النَّاس} أَيْ أَهْل مَكَّة {قَدْ جَاءَكُمْ الْحَقّ مِنْ رَبّكُمْ فَمَنْ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ} لِأَنَّ ثَوَاب اهْتِدَائِهِ لَهُ {وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلّ عَلَيْهَا} لِأَنَّ وَبَال ضَلَاله عَلَيْهَا {وَمَا أَنَا عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ} فَأُجْبِركُمْ عَلَى الْهُدَى

{قل يأيها النَّاس} “De ki: 'Ey insanlar!” yani ey Mekke halkı! {قَدْ جَاءَكُمْ الْحَقّ مِنْ رَبّكُمْ فَمَنْ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ} “Şüphesiz size Rabbinizden hak gelmiştir. Artık kim doğru yola girerse, ancak kendi nefsi için doğru yola girmiş olur;” çünkü hidayetinin sevabı kendisinedir. {وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلّ عَلَيْهَا} “kim de saparsa, o da ancak kendi aleyhine sapmış olur.” çünkü sapıklığının vebali kendi aleyhinedir. {وَمَا أَنَا عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ} “Ben sizin üzerinize bir vekil değilim'” [böylece] sizi hidayete zorlayayım.

{وَاتَّبِعْ مَا يُوحَى إلَيْك} مِنْ رَبّك {وَاصْبِرْ} عَلَى الدَّعْوَة وَأَذَاهُمْ {حَتَّى يَحْكُم اللَّه} فِيهِمْ بِأَمْرِهِ {وَهُوَ خَيْر الْحَاكِمِينَ} أَعْدَلهمْ وَقَدْ صَبَرَ حَتَّى حُكِمَ عَلَى الْمُشْرِكِينَ بِالْقِتَالِ وَأَهْل الْكِتَاب بالجزية = ١١ سورة هود

{وَاتَّبِعْ مَا يُوحَى إلَيْك} “Sana vahyolunana uy” Rabbinden [vahyolunana], {وَاصْبِرْ} “ve sabret” davete ve onların eziyetlerine {حَتَّى يَحْكُم اللَّه} “Allah hükmedinceye kadar” onlar hakkında emriyle [hükmünü verinceye kadar]. {وَهُوَ خَيْر الْحَاكِمِينَ} “O, hükmedenlerin en hayırlısıdır;” en adil olanıdır. Nitekim [Resûlullah], müşrikler hakkında savaşla, Ehl-i Kitap hakkında da cizye ile hükmedilinceye kadar sabretti. = 11 Hûd Suresi

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla.