1488. Hadis
وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ سَأَلَ ابْنَ شِهَابٍ عَنِ السَّائِبَةِ، قَالَ يُوَالِي مَنْ شَاءَ فَإِنْ مَاتَ وَلَمْ يُوَالِ أَحَدًا فَمِيرَاثُهُ لِلْمُسْلِمِينَ وَعَقْلُهُ عَلَيْهِمْ . قَالَ مَالِكٌ إِنَّ أَحْسَنَ مَا سُمِعَ فِي السَّائِبَةِ أَنَّهُ لاَ يُوَالِي أَحَدًا وَأَنَّ مِيرَاثَهُ لِلْمُسْلِمِينَ وَعَقْلَهُ عَلَيْهِمْ . قَالَ مَالِكٌ فِي الْيَهُودِيِّ وَالنَّصْرَانِيِّ يُسْلِمُ عَبْدُ أَحَدِهِمَا فَيُعْتِقُهُ قَبْلَ أَنْ يُبَاعَ عَلَيْهِ إِنَّ وَلاَءَ الْعَبْدِ الْمُعْتَقِ لِلْمُسْلِمِينَ وَإِنْ أَسْلَمَ الْيَهُودِيُّ أَوِ النَّصْرَانِيُّ بَعْدَ ذَلِكَ لَمْ يَرْجِعْ إِلَيْهِ الْوَلاَءُ أَبَدًا . قَالَ وَلَكِنْ إِذَا أَعْتَقَ الْيَهُودِيُّ أَوِ النَّصْرَانِيُّ عَبْدًا عَلَى دِينِهِمَا ثُمَّ أَسْلَمَ الْمُعْتَقُ قَبْلَ أَنْ يُسْلِمَ الْيَهُودِيُّ أَوِ النَّصْرَانِيُّ الَّذِي أَعْتَقَهُ ثُمَّ أَسْلَمَ الَّذِي أَعْتَقَهُ رَجَعَ إِلَيْهِ الْوَلاَءُ لأَنَّهُ قَدْ كَانَ ثَبَتَ لَهُ الْوَلاَءُ يَوْمَ أَعْتَقَهُ . قَالَ مَالِكٌ وَإِنْ كَانَ لِلْيَهُودِيِّ أَوِ النَّصْرَانِيِّ وَلَدٌ مُسْلِمٌ وَرِثَ مَوَالِيَ أَبِيهِ الْيَهُودِيِّ أَوِ النَّصْرَانِيِّ إِذَا أَسْلَمَ الْمَوْلَى الْمُعْتَقُ قَبْلَ أَنْ يُسْلِمَ الَّذِي أَعْتَقَهُ وَإِنْ كَانَ الْمُعْتَقُ حِينَ أُعْتِقَ مُسْلِمًا لَمْ يَكُنْ لِوَلَدِ النَّصْرَانِيِّ أَوِ الْيَهُودِيِّ الْمُسْلِمَيْنِ مِنْ وَلاَءِ الْعَبْدِ الْمُسْلِمِ شَىْءٌ لأَنَّهُ لَيْسَ لِلْيَهُودِيِّ وَلاَ لِلنَّصْرَانِيِّ وَلاَءٌ فَوَلاَءُ الْعَبْدِ الْمُسْلِمِ لِجَمَاعَةِ الْمُسْلِمِينَ .
Bana Mâlik'ten, onun İbn Şihâb'a sâibe (velâsı terk edilerek azat edilen köle) hakkında sorduğu rivayet edildi. İbn Şihâb: "(Sâibe) dilediği kimseyi veli edinebilir. Eğer kimseyi veli edinmeden ölürse, mirası Müslümanlara (beytülmale) aittir, diyeti de onların üzerinedir" dedi. Mâlik dedi ki: "Sâibe hakkında işittiğim en güzel görüş, onun kimseyi veli edinemeyeceğidir. Mirası Müslümanlara aittir, diyeti de onların üzerinedir." Mâlik dedi ki: "Yahudi veya Hristiyan'ın Müslüman bir kölesi olur da bu köle (Müslüman olduğu için) satılmadan önce efendisi onu azat ederse; bu azat edilen kölenin velâsı Müslümanlara ait olur. Yahudi veya Hristiyan daha sonra Müslüman olsa bile velâ hakkı ebediyen ona dönmez." Yine dedi ki: "Ancak Yahudi veya Hristiyan, kendi dininden bir köleyi azat eder, sonra azat edilen köle efendisi Müslüman olmadan önce Müslüman olur, daha sonra da onu azat eden efendisi Müslüman olursa; bu durumda velâ hakkı efendisine döner. Çünkü onu azat ettiği gün (ikisi de aynı dinden olduğu için) velâ hakkı onun adına sabit olmuştu." Mâlik dedi ki: "Şayet Yahudi veya Hristiyan'ın Müslüman bir oğlu varsa; azat edilen köle, efendisinden önce Müslüman olduğunda, babasının mevelisine bu (Müslüman) oğlu varis olur. (Ancak) şayet köle azat edildiği esnada Müslüman ise, Hristiyan veya Yahudi'nin Müslüman olan çocuğunun, bu Müslüman kölenin velâsında hiçbir hakkı yoktur. Çünkü (azat anında) Yahudi veya Hristiyan için (Müslüman üzerinde) bir velâ hakkı oluşmamıştır. Müslüman kölenin velâsı Müslüman topluluğuna aittir."