Diyetler (Ukûl) Kitabı

Malik b. Enes · Muvatta Malik (Standart Arapça Metin) · Türkçe çeviri

1560. Hadis

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ شِهَابٍ، يَقُولُ مَضَتِ السُّنَّةُ أَنَّ الرَّجُلَ، إِذَا أَصَابَ امْرَأَتَهُ بِجُرْحٍ أَنَّ عَلَيْهِ عَقْلَ ذَلِكَ الْجُرْحِ وَلاَ يُقَادُ مِنْهُ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَإِنَّمَا ذَلِكَ فِي الْخَطَإِ أَنْ يَضْرِبَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ فَيُصِيبَهَا مِنْ ضَرْبِهِ مَا لَمْ يَتَعَمَّدْ كَمَا يَضْرِبُهَا بِسَوْطٍ فَيَفْقَأُ عَيْنَهَا وَنَحْوَ ذَلِكَ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ فِي الْمَرْأَةِ يَكُونُ لَهَا زَوْجٌ وَوَلَدٌ مِنْ غَيْرِ عَصَبَتِهَا وَلاَ قَوْمِهَا فَلَيْسَ عَلَى زَوْجِهَا إِذَا كَانَ مِنْ قَبِيلَةٍ أُخْرَى مِنْ عَقْلِ جِنَايَتِهَا شَىْءٌ وَلاَ عَلَى وَلَدِهَا إِذَا كَانُوا مِنْ غَيْرِ قَوْمِهَا وَلاَ عَلَى إِخْوَتِهَا مِنْ أُمِّهَا إِذَا كَانُوا مِنْ غَيْرِ عَصَبَتِهَا وَلاَ قَوْمِهَا فَهَؤُلاَءِ أَحَقُّ بِمِيرَاثِهَا وَالْعَصَبَةُ عَلَيْهِمُ الْعَقْلُ مُنْذُ زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْيَوْمِ وَكَذَلِكَ مَوَالِي الْمَرْأَةِ مِيرَاثُهُمْ لِوَلَدِ الْمَرْأَةِ وَإِنْ كَانُوا مِنْ غَيْرِ قَبِيلَتِهَا وَعَقْلُ جِنَايَةِ الْمَوَالِي عَلَى قَبِيلَتِهَا ‏.‏

Bana Mâlik'ten, onun İbn Şihâb'ı şöyle derken işittiği rivayet edildi: "Sünnet (uygulama) şöyle süregelmiştir: Bir adam karısını yaralarsa, o yaradan dolayı diyet ödemesi gerekir, kendisinden kısas yapılmaz." Mâlik dedi ki: Bu ancak hataen (yanlışlıkla) olan durumlarda; yani adamın karısını dövüp de kastetmediği bir yerini yaralaması, mesela kamçıyla vururken gözünü çıkarması ve benzeri durumlarda geçerlidir. Mâlik, (kendi kabilesinden olmayan) bir kocası ve asabesi (baba tarafından erkek akrabaları) veya kavmi dışından çocukları olan kadın hakkında şöyle dedi: Kocası başka bir kabileden ise, kadının işlediği cinayetin diyetinden kocasına bir şey düşmez. Aynı şekilde kavminden olmayan çocuklarına ve asabesi ile kavminden olmayan anne bir kardeşlerine de (diyetten) bir şey düşmez. Oysa bunlar kadının mirasına en hak sahibi olanlardır. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem zamanından bugüne kadar diyet (sorumluluğu) asabe üzerinedir. Aynı şekilde kadının (azat ettiği) mevlâlarının (kölelerinin) mirası kadının çocuklarına aittir -çocukları başka kabileden olsalar bile-. Ancak mevlâların işledikleri cinayetin diyeti, kadının kabilesi (asabesi) üzerinedir.