Binûn

Mübah Olan Gıybet Bâbı

Kaynak: Riyâzü's-Sâlihîn · İmam Nevevî · Riyâzü's-Sâlihîn (Fahl tahkiki) · Türkçe çeviri

1531. Hadis

عن عائشة رَضِيَ اللهُ عنها : أنَّ رجلاً اسْتَأذَنَ عَلَى النبيّ صلى الله عليه وسلم ، فَقَالَ : (( ائْذَنُوا لَهُ ، بِئسَ أخُو العَشِيرَةِ ؟ )) . متفق عَلَيْهِ . احتَجَّ بِهِ البخاري في جوازِ غيبَة أهلِ الفسادِ وأهلِ الرِّيبِ .

Âişe radıyallâhu anhâ'dan rivayet edildiğine göre bir adam Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'in huzuruna girmek için izin istedi. Bunun üzerine: “Ona izin verin; aşiretin ne kötü kardeşidir!” buyurdu. Müttefekun aleyh. Buhârî, fesat ehlinin ve şüpheli kimselerin gıybetini yapmanın câiz olduğuna bu hadisi delil getirmiştir.

1532. Hadis

وعنها ، قالت : قَالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : (( مَا أظُنُّ فُلاناً وفُلاناً يَعْرِفانِ مِنْ دِينِنَا شَيْئاً )) . رواه البخاري . قَالَ : قَالَ اللَّيْثُ بن سعدٍ أحَدُ رُواة هَذَا الحديثِ : هذانِ الرجلانِ كانا من المنافِقِينَ .

Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Falanca ve filancanın dinimizden bir şey bildiklerini sanmıyorum.” Buhârî rivayet etmiştir. Dedi ki: Bu hadisin râvilerinden biri olan Leys b. Sa'd: ‘Bu iki adam münafıklardandı’ demiştir.

1533. Hadis

وعن فاطمة بنتِ قيسٍ رَضِيَ اللهُ عنها ، قالت : أتيت النبيَّ صلى الله عليه وسلم ، فقلتُ : إنَّ أَبَا الجَهْم وَمُعَاوِيَةَ خَطَبَانِي ؟ فَقَالَ رسُولُ الله صلى الله عليه وسلم : (( أمَّا مُعَاوِيَةُ ، فَصُعْلُوكٌ لاَ مَالَ لَهُ ، وأمَّا أَبُو الجَهْمِ ، فَلاَ يَضَعُ العَصَا عَنْ عَاتِقِهِ )) متفق عَلَيْهِ . وفي رواية لمسلم : (( وَأمَّا أَبُو الجَهْمِ فَضَرَّابٌ لِلنِّساءِ )) وَهُوَ تفسير لرواية : (( لا يَضَعُ العَصَا عَنْ عَاتِقِهِ )) وقيل : معناه : كثيرُ الأسفارِ .

Fâtıma bint Kays radıyallâhu anhâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'e gelip: ‘Ebü'l-Cehm ile Muâviye bana dünür oldular’ dedim. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Muâviye'ye gelince, o malı mülkü olmayan bir yoksuldur. Ebü'l-Cehm ise sopasını omzundan indirmez.” Müttefekun aleyh. Müslim'in bir rivayetinde ise şöyledir: “Ebü'l-Cehm ise kadınları çok döven biridir.” Bu da “sopasını omzundan indirmez” rivayetinin açıklamasıdır. Bunun ‘çok yolculuk yapan biridir’ anlamına geldiği de söylenmiştir.

1534. Hadis

وعن زيد بن أرقم رضي الله عنه قَالَ : خرجنا مَعَ رسُولِ الله صلى الله عليه وسلم في سَفَرٍ أصَابَ النَّاسَ فِيهِ شِدَّةٌ ، فَقَالَ عبدُ اللهِ بن أُبَيّ : لاَ تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِندَ رسولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَنْفَضُّوا ، وقال : لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى المَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ ، فَأَتَيْتُ رسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم ، فَأخْبَرْتُهُ بذلِكَ ، فَأرْسَلَ إِلَى عبدِ الله بن أُبَيِّ ، فَاجْتَهَدَ يَمِينَهُ : مَا فَعلَ ، فقالوا : كَذَبَ زيدٌ رَسُولَ الله صلى الله عليه وسلم ، فَوَقَعَ في نَفْسِي مِمَّا قَالُوهُ شِدَّةٌ حَتَّى أنْزلَ اللهُ تَعَالَى تَصْدِيقِي : { إِذَا جَاءكَ المُنَافِقُونَ } ثُمَّ دعاهُمُ النبيّ صلى الله عليه وسلم لِيَسْتَغْفِرَ لَهُمْ فَلَوَّوْا رُؤُوسَهُمْ . متفق عَلَيْهِ .

Zeyd b. Erkam radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ile birlikte, insanların büyük bir sıkıntıya düştüğü bir sefere çıktık. Abdullah b. Übey: ‘Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanındakilere infakta bulunmayın ki dağılıp gitsinler’ dedi. Ayrıca: ‘Eğer Medine'ye dönersek, üstün olan zayıf ve düşük olanı oradan mutlaka çıkaracaktır’ dedi. Bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanına gelerek bunu kendisine haber verdim. O da Abdullah b. Übey'e adam gönderdi; [Abdullah b. Übey] ise böyle bir şey yapmadığına dair ağır yeminler etti. Bunun üzerine: ‘Zeyd, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e yalan söyledi’ dediler. Onların bu sözlerinden dolayı içime büyük bir sıkıntı düştü. Nihayet Yüce Allah beni doğrulayan { إِذَا جَاءكَ المُنَافِقُونَ } “Münafıklar sana geldiklerinde...” [sûresini] indirdi. Sonra Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem onlar için istiğfar etmek üzere kendilerini çağırdı, fakat onlar başlarını çevirdiler. Müttefekun aleyh.

1535. Hadis

وعن عائشة رَضِيَ اللهُ عنها ، قالت : قالت هِنْدُ امْرَأةُ أَبي سفْيَانَ للنَّبيِّ صلى الله عليه وسلم : إنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ وَلَيْسَ يُعْطِينِي مَا يَكْفيني وولَدِي إِلاَّ مَا أَخَذْتُ مِنْهُ، وَهُوَ لا يَعْلَمُ ؟ قَالَ : (( خُذِي مَا يَكْفِيكِ وَوَلدَكِ بِالمَعْرُوفِ )) . متفق عَلَيْهِ .

Âişe radıyallâhu anhâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Ebû Süfyân'ın karısı Hind, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'e: ‘Ebû Süfyân cimri bir adamdır; haberi olmadan kendisinden aldığım dışında bana ve çocuğuma yetecek kadar bir şey vermiyor’ dedi. [Resûlullah] şöyle buyurdu: “Örfe uygun olarak sana ve çocuğuna yetecek kadarını al.” Müttefekun aleyh.