Binûn

1558. Hadis

Kaynak: Riyâzü's-Sâlihîn · İmam Nevevî · Riyâzü's-Sâlihîn (Fahl tahkiki) · Türkçe çeviri

1558. Hadis

وعن أَبي بَرْزَةَ نَضْلَةَ بْنِ عُبَيْدٍ الأَسْلَمِيِّ رضي الله عنه قَالَ : بَيْنَمَا جَارِيَةٌ عَلَى نَاقَةٍ عَلَيْهَا بَعْضُ مَتَاعِ القَوْمِ . إِذْ بَصُرَتْ بِالنَّبيِّ صلى الله عليه وسلم ، وَتَضَايَقَ بِهِمُ الجَبَلُ فَقَالَتْ : حَلْ ، اللَّهُمَّ الْعَنْهَا. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم : (( لاَ تُصَاحِبْنَا نَاقَةٌ عَلَيْهَا لَعْنَةٌ )) . رواه مسلم . قَوْله : (( حَلْ )) بفتح الحاء المهملة وَإسكانِ اللاَّم : وَهِيَ كَلِمَةٌ لِزَجْرِ الإبِلِ . وَاعْلَمْ أنَّ هَذَا الحَدِيثَ قَدْ يُسْتَشكَلُ مَعْنَاهُ ، وَلاَ إشْكَالَ فِيهِ ، بَلِ المُرَادُ النَّهْيُ أنْ تُصَاحِبَهُمْ تِلْكَ النَّاقَةُ ، وَلَيْسَ فِيهِ نَهْيٌ عَنْ بَيْعِهَا وَذَبْحِهَا وَرُكُوبِهَا فِي غَيْرِ صُحْبَةِ النبيّ صلى الله عليه وسلم ، بَلْ كُلُّ ذَلِكَ وَمَا سِوَاهُ مِنَ التَّصَرُّفَاتِ جائِزٌ لا مَنْعَ مِنْهُ ، إِلاَّ مِنْ مُصَاحَبَةِ النَّبيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَا ؛ لأنَّ هذِهِ التَّصَرُّفَاتِ كُلَّهَا كَانَتْ جَائِزَةً فَمُنِعَ بَعْض مِنْهَا ، فَبَقِيَ البَاقِي عَلَى مَا كَانَ ، واللهُ أَعلم .

Ebû Berze Nadle b. Ubeyd el-Eslemî radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Genç bir kız, üzerinde topluluğun bazı eşyalarının bulunduğu bir devenin sırtındaydı. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'i gördü; dağ yolu da onlara dar gelmişti. Kız deveye: ‘Hal! Allah'ım, ona lanet et!’ dedi. Bunun üzerine Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Üzerinde lanet bulunan bir deve bize yoldaşlık etmesin.” Müslim rivayet etmiştir. Metindeki hal (حَلْ) kelimesi noktasız hâ'nın fethası ve lâm'ın sükûnu iledir; deveyi sürmek ve azarlamak için kullanılan bir kelimedir. Bil ki bu hadisin anlamı ilk bakışta müşkül (anlaşılması güç) görülebilir; hâlbuki onda hiçbir müşkül yoktur. Kastedilen, o devenin kendilerine yoldaşlık etmesinin yasaklanmasıdır. Yoksa onda deveyi satmanın, kesmenin ve Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in kafilesi dışında ona binmenin yasaklanması söz konusu değildir. Aksine bütün bunlar ve bunun dışındaki tasarruflar câizdir, bunlara bir engel yoktur; yalnız onunla Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'e yoldaşlık etmek yasaklanmıştır. Çünkü bu tasarrufların tamamı önceden câizdi, sonra içlerinden bir kısmı yasaklandı; geri kalanlar ise olduğu gibi câiz kalmaya devam etti. Allah en iyisini bilir.