259. Hadis
وعن أَبي هريرة رضي الله عنه ، عن النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( لَمْ يَتَكَلَّمْ في المَهْدِ إلاَّ ثَلاثَةٌ : عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ ، وَصَاحِبُ جُرَيْجٍ ، وَكَانَ جُرَيْجٌ رَجُلاً عَابِداً ، فَاتَّخَذَ صَوْمَعَةً فَكَانَ فِيهَا ، فَأَتَتْهُ أُمُّهُ وَهُوَ يُصَلِّي ، فَقَالَتْ : يَا جُرَيْجُ ، فَقَالَ : يَا رَبِّ أُمِّي وَصَلاتِي فَأَقْبَلَ عَلَى صَلاتِهِ فَانْصَرَفَتْ . فَلَمَّا كَانَ مِنَ الغَدِ أتَتْهُ وَهُوَ يُصَلِّي ، فَقَالَتْ : يَا جُرَيْجُ ، فَقَالَ : أيْ رَبِّ أمِّي وَصَلاتِي ، فَأقْبَلَ عَلَى صَلاتِهِ ، فَلَمَّا كَانَ مِنْ الغَدِ أتَتْهُ وَهُوَ يُصَلِّي ، فَقَالَتْ : يَا جُرَيْجُ ، فَقَالَ : أيْ رَبِّ أمِّي وَصَلاتِي ، فَأقْبَلَ عَلَى صَلاَتِهِ ، فَقَالَتْ : اللَّهُمَّ لاَ تُمِتْهُ حَتَّى يَنْظُرَ إِلَى وُجُوهِ المُومِسَاتِ . فَتَذَاكَرَ بَنُو إسْرائِيل جُرَيْجاً وَعِبَادَتَهُ ، وَكَانَتِ امْرَأةٌ بَغِيٌّ يُتَمَثَّلُ بحُسْنِهَا ، فَقَالَتْ : إنْ شِئْتُمْ لأَفْتِنَنَّهُ ، فَتَعَرَّضَتْ لَهُ ، فَلَمْ يَلْتَفِتْ إِلَيْهَا ، فَأتَتْ رَاعِياً كَانَ يَأوِي إِلَى صَوْمَعَتِهِ ، فَأَمْكَنَتْهُ مِنْ نَفْسِهَا فَوقَعَ عَلَيْهَا ، فَحَمَلَتْ ، فَلَمَّا وَلَدَتْ ، قَالَتْ : هُوَ مِنْ جُريج ، فَأتَوْهُ فَاسْتَنْزَلُوهُ وَهَدَمُوا صَوْمَعَتَهُ ، وَجَعَلُوا يَضْرِبُونَهُ ، فَقَالَ : مَا شَأنُكُمْ ؟ قَالُوا : زَنَيْتَ بهذِهِ البَغِيِّ فَوَلَدَتْ مِنْكَ . قَالَ : أيْنَ الصَّبيُّ ؟ فَجَاؤُوا بِهِ فَقَالَ : دَعُوني حَتَّى أصَلِّي ، فَصَلَّى فَلَمَّا انْصَرفَ أتَى الصَّبيَّ فَطَعنَ في بَطْنِهِ ، وَقالَ : يَا غُلامُ مَنْ أبُوكَ ؟ قَالَ : فُلانٌ الرَّاعِي ، فَأَقْبَلُوا عَلَى جُرَيْجٍ يُقَبِّلُونَهُ وَيَتَمَسَّحُونَ بِهِ ، وَقَالُوا : نَبْنِي لَكَ صَوْمَعَتَكَ مِنْ ذَهَب . قَالَ : لاَ ، أعِيدُوهَا مِنْ طِينٍ كَمَا كَانَتْ ، فَفَعلُوا . وبَينَا صَبِيٌّ يَرْضَعُ منْ أُمِّهِ فَمَرَّ رَجُلٌ رَاكِبٌ عَلَى دَابَّةٍ فَارِهَةٍ وَشَارَةٍ حَسَنَةٍ ، فَقَالَتْ أُمُّهُ : اللَّهُمَّ اجْعَل ابْنِي مِثْلَ هَذَا ، فَتَرَكَ الثَّدْيَ وَأقْبَلَ إِلَيْهِ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ، فَقَالَ : اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلْنِي مِثْلَهُ ، ثُمَّ أقْبَلَ عَلَى ثَدْيه فَجَعَلَ يَرتَضِعُ )) ، فَكَأنِّي أنْظُرُ إِلَى رَسُول الله صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَحْكِي ارْتضَاعَهُ بِأصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ في فِيه ، فَجَعَلَ يَمُصُّهَا ، قَالَ : (( وَمَرُّوا بِجَارِيَةٍ وَهُم يَضْرِبُونَهَا ، ويَقُولُونَ : زَنَيْتِ سَرَقْتِ ، وَهِيَ تَقُولُ : حَسْبِيَ اللهُ ونِعْمَ الوَكِيلُ . فَقَالَتْ أمُّهُ : اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَل ابْنِي مِثْلَهَا ، فَتَركَ الرَّضَاعَ ونَظَرَ إِلَيْهَا ، فَقَالَ : اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مثْلَهَا ، فَهُنَالِكَ تَرَاجَعَا الحَديثَ، فَقَالَتْ : مَرَّ رَجُلٌ حَسَنُ الهَيْئَةِ ، فَقُلْتُ : اللَّهُمَّ اجْعَلْ ابْنِي مِثْلَهُ ، فَقُلْتَ : اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلْنِي مِثْلَهُ ، وَمَرُّوا بهذِهِ الأمَةِ وَهُمْ يَضْرِبُونَهَا وَيَقُولُونَ : زَنَيْتِ سَرَقْتِ ، فقلتُ : اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلِ ابْنِي مِثْلَهَا ، فَقُلْتَ : اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِثْلَهَا ؟! قَالَ : إنَّ ذلك الرَّجُل كَانَ جَبَّاراً ، فَقُلْتُ : اللَّهُمَّ لا تَجْعَلْنِي مِثْلَهُ ، وَإنَّ هذِهِ يَقُولُونَ : زَنَيْتِ ، وَلَمْ تَزْنِ وَسَرقْتِ ، وَلَمْ تَسْرِقْ ، فَقُلْتُ : اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِثْلَهَا )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . (( المُومسَاتُ )) بِضَمِّ الميمِ الأُولَى ، وَإسكان الواو وكسر الميم الثانية وبالسين المهملة ؛ وهُنَّ الزَّواني . وَالمُومِسَةُ : الزَّانِيَةُ . وقوله : (( دَابَّةٌ فَارِهَةٌ )) بِالفَاءِ : أي حَاذِقَةٌ نَفيسةٌ . (( وَالشَّارَةُ )) بالشين المعجمة وتخفيف الرَّاءِ : وَهيَ الجَمَالُ الظَّاهِرُ في الهَيْئَةِ والمَلبَسِ. ومعنى (( تَراجَعَا الحَديث )) أي : حَدَّثت الصبي وحَدَّثها، والله أعلم.
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Beşikte iken yalnız üç kişi konuşmuştur: Meryem oğlu Îsâ, Cüreyc'in [olayındaki] çocuk. Cüreyc ibadete düşkün bir adamdı; kendine bir savmaa (inziva hücresi) edinmişti ve orada kalırdı. Bir gün o namaz kılarken annesi yanına geldi ve ‘Ey Cüreyc!’ diye seslendi. Cüreyc: ‘Yâ Rabbi! Annem ve namazım!’ dedi ve namazına devam etti; annesi de dönüp gitti. Ertesi gün olunca, o yine namaz kılarken annesi yanına geldi ve ‘Ey Cüreyc!’ dedi. O da: ‘Ey Rabbim! Annem ve namazım!’ dedi ve namazına devam etti. Ertesi gün olunca, o namaz kılarken annesi yine yanına geldi ve ‘Ey Cüreyc!’ dedi. O da: ‘Ey Rabbim! Annem ve namazım!’ dedi ve namazına devam etti. Bunun üzerine annesi: ‘Allah'ım! Fahişelerin yüzlerine bakmadıkça onun canını alma!’ diye dua etti. İsrailoğulları Cüreyc'i ve onun ibadetini aralarında konuşurlardı. Güzelliği dillerde dolaşan fahişe bir kadın vardı. ‘İsterseniz onu mutlaka baştan çıkarırım’ dedi ve Cüreyc'in karşısına çıktı; fakat Cüreyc ona dönüp bakmadı bile. Bunun üzerine kadın, Cüreyc'in savmaasına sığınmakta olan bir çobanın yanına gitti ve kendini ona teslim etti; çoban da onunla birlikte oldu. Kadın gebe kaldı; doğurunca: ‘Bu çocuk Cüreyc'dendir’ dedi. Bunun üzerine Cüreyc'e geldiler, onu aşağı indirdiler, savmaasını yıktılar ve onu dövmeye başladılar. Cüreyc: ‘Derdiniz nedir?’ dedi. ‘Bu fahişeyle zina ettin, o da senden doğurdu’ dediler. Cüreyc: ‘Çocuk nerede?’ diye sordu. Çocuğu getirdiler. Cüreyc: ‘Beni bırakın da namaz kılayım’ dedi ve namaz kıldı. Namazı bitirince çocuğun yanına geldi, parmağıyla karnına dokundu ve: ‘Ey çocuk, baban kim?’ dedi. Çocuk: ‘Filan çobandır’ dedi. Bunun üzerine Cüreyc'e yöneldiler, onu öpmeye ve elini yüzünü sıvazlamaya başladılar; ‘Senin savmaanı altından yapalım’ dediler. O ise: ‘Hayır, eskiden olduğu gibi yine çamurdan yapın’ dedi; onlar da öyle yaptılar. [Üçüncüsü ise:] Bir çocuk annesinden süt emerken, çevik ve değerli bir bineğe binmiş, kılığı kıyafeti gösterişli bir adam oradan geçti. Çocuğun annesi: ‘Allah'ım, oğlumu bunun gibi yap!’ dedi. Çocuk memeyi bıraktı, adama döndü, ona baktı ve: ‘Allah'ım, beni onun gibi yapma!’ dedi; sonra tekrar memesine dönüp emmeye başladı.” —Sanki şu an Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e, şehâdet parmağını ağzına koyup emerek çocuğun süt emişini canlandırırken bakıyor gibiyim.— Buyurdu ki: “Derken, bir cariyeyi döverek ve ‘Zina ettin, hırsızlık yaptın!’ diyerek oradan geçirdiler. Cariye ise: ‘Allah bana yeter, O ne güzel vekildir!’ diyordu. Çocuğun annesi: ‘Allah'ım, oğlumu bunun gibi yapma!’ dedi. Çocuk süt emmeyi bıraktı, cariyeye baktı ve: ‘Allah'ım, beni onun gibi yap!’ dedi. İşte orada anne ile çocuk karşılıklı konuştular. Annesi dedi ki: ‘Kılığı kıyafeti güzel bir adam geçti; ben: Allah'ım, oğlumu onun gibi yap, dedim; sen ise: Allah'ım, beni onun gibi yapma, dedin. Bu cariyeyi döverek ve zina ettin, hırsızlık yaptın diyerek geçirdiler; ben: Allah'ım, oğlumu bunun gibi yapma, dedim; sen ise: Allah'ım, beni onun gibi yap, dedin?!’ Çocuk şöyle dedi: ‘O adam bir zorbaydı; bu yüzden: Allah'ım, beni onun gibi yapma, dedim. Bu cariyeye ise zina ettin diyorlar, oysa zina etmedi; hırsızlık yaptın diyorlar, oysa hırsızlık yapmadı; bu yüzden: Allah'ım, beni onun gibi yap, dedim.’” Müttefekun aleyh. el-Mûmisât (المُومسَاتُ) ilk mîm'in zammesi, vâv'ın sükûnu, ikinci mîm'in kesresi ve noktasız sîn iledir; bunlar “zina eden kadınlar” demektir. el-Mûmise (المُومِسَةُ) “zina eden kadın” demektir. Hadisteki dâbbetün fârihetün (دَابَّةٌ فَارِهَةٌ) fâ iledir; “maharetli ve değerli binek” demektir. eş-Şâre (الشَّارَةُ) noktalı şîn ve şeddesiz râ iledir; “kılık kıyafette ve giyimde görünen güzellik” demektir. Terâce'a'l-hadîse (تَراجَعَا الحَديث) sözünün anlamı ise “kadın çocukla konuştu, çocuk da onunla konuştu” demektir. Allah en doğrusunu bilir.