252. Hadis
وعن حارثة بن وهْبٍ رضي الله عنه ، قَالَ : سمعت رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ، يقولُ : (( ألاَ أُخْبِرُكُمْ بِأهْلِ الجَنَّةِ ؟ كُلُّ ضَعِيف مُتَضَعَّف ، لَوْ أقْسَمَ عَلَى اللهِ لأَبَرَّهُ ، أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِأهْلِ النَّارِ ؟ كُلُّ عُتُلٍّ جَوّاظٍ مُسْتَكْبِرٍ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . (( العُتُلُّ )) : الغَلِيظُ الجَافِي . ((وَالجَوَّاظُ )) : بفتح الجيم وتشديد الواو وبالظاء المعجمة: وَهُوَ الجَمُوعُ المَنُوعُ، وَقِيلَ: الضَّخْمُ المُخْتَالُ في مِشْيَتِهِ، وَقِيلَ: القَصِيرُ البَطِينُ.
Hârise b. Vehb radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Size cennet ehlini haber vereyim mi? Allah'a yemin etse Allah'ın yeminini boşa çıkarmayacağı her zayıf ve zayıf görülen kimsedir. Size cehennem ehlini haber vereyim mi? Kaba, cimri ve kibirli olan herkestir.” Müttefekun aleyh. el-Utüll (العُتُلُّ) “katı ve kaba kimse” demektir. Cîm'in fethası, vâv'ın şeddesi ve noktalı zâ ile okunan el-cevvâz (الجَوَّاظُ) ise “çok mal toplayıp vermeyen cimri kimse” demektir. “İri yarı ve yürüyüşünde çalım satan kimse” olduğu da söylenmiştir; “kısa boylu ve göbekli kimse” olduğu da söylenmiştir.
253. Hadis
وعن أَبي عباس سهل بن سعد الساعِدِيِّ رضي الله عنه ، قَالَ : مَرَّ رَجُلٌ عَلَى النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، فَقَالَ لرَجُلٍ عِنْدَهُ جَالِسٌ : (( مَا رَأيُكَ في هَذَا ؟ )) ، فَقَالَ : رَجُلٌ مِنْ أشْرَافِ النَّاسِ ، هَذَا واللهِ حَرِيٌّ إنْ خَطَبَ أنْ يُنْكَحَ ، وَإنْ شَفَعَ أنْ يُشَفَّعَ . فَسَكَتَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم ، ثُمَّ مَرَّ رَجُلٌ آخَرُ ، فَقَالَ لَهُ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : (( مَا رَأيُكَ في هَذَا ؟ )) فَقَالَ : يَا رَسُولَ الله ، هَذَا رَجُلٌ مِنْ فُقَراءِ المُسْلِمِينَ ، هَذَا حَرِيٌّ إنْ خَطَبَ أنْ لا يُنْكَحَ ، وَإنْ شَفَعَ أنْ لا يُشَفَّعَ ، وَإنْ قَالَ أنْ لاَ يُسْمَعَ لِقَولِهِ . فَقَالَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : (( هَذَا خَيْرٌ مِنْ مِلءِ الأرْضِ مِثْلَ هَذَا )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . قوله : (( حَرِيٌّ )) هُوَ بفتح الحاءِ وكسر الراء وتشديد الياءِ : أي حَقيقٌ . وقوله : (( شَفَعَ )) بفتح الفاءِ .
Ebü'l-Abbâs Sehl b. Sa'd es-Sâidî radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanından bir adam geçti. Bunun üzerine yanında oturan bir adama: “Bu kimse hakkında görüşün nedir?” buyurdu. O da: İnsanların ileri gelenlerinden bir adamdır; vallahi bu kimse bir kadına talip olsa nikâhlanmaya, aracılık etse aracılığı kabul edilmeye layıktır, dedi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem sustu. Sonra başka bir adam geçti. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem yanındaki adama: “Bu kimse hakkında görüşün nedir?” buyurdu. O da: Ey Allah'ın Resûlü! Bu, Müslümanların fakirlerinden bir adamdır. Bu kimse bir kadına talip olsa nikâhlanmamaya, aracılık etse aracılığı kabul edilmemeye, konuşsa sözü dinlenmemeye layıktır, dedi. Bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: “Bu kimse, öteki gibilerin dünya dolusundan daha hayırlıdır” buyurdu. Müttefekun aleyh. Hadiste geçen hariyyün (حَرِيٌّ) kelimesi hâ'nın fethası, râ'nın kesresi ve yâ'nın şeddesiyle okunur; yani “layık” demektir. Şefea (شَفَعَ) kelimesi ise fâ'nın fethasıyla okunur.
254. Hadis
وعن أَبي سعيد الخدري رضي الله عنه ، عن النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( احْتَجَّتِ الجَنَّةُ والنَّارُ ، فقالتِ النَّارُ : فِيَّ الجَبَّارُونَ وَالمُتَكَبِّرُونَ . وَقَالتِ الجَنَّةُ : فِيَّ ضُعَفَاءُ النَّاسِ وَمَسَاكِينُهُمْ ، فَقَضَى اللهُ بَيْنَهُمَا : إنَّكِ الجَنَّةُ رَحْمَتِي أرْحَمُ بِكِ مَنْ أشَاءُ ، وَإنَّكِ النَّارُ عَذَابِي أُعَذِّبُ بِكِ مَنْ أشَاءُ ، وَلِكلَيْكُمَا عَلَيَّ مِلْؤُهَا )) رواه مسلم .
Ebû Saîd el-Hudrî radıyallâhu anh'den, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildi; buyurdu ki: “Cennet ile cehennem tartıştılar. Cehennem: Bende zorbalar ve kibirliler var, dedi. Cennet ise: Bende insanların zayıfları ve yoksulları var, dedi. Bunun üzerine Allah aralarında şöyle hükmetti: Sen cennet, benim rahmetimsin; seninle dilediğime merhamet ederim. Sen cehennem, benim azabımsın; seninle dilediğime azap ederim. İkinizi de doldurmak bana aittir.” Müslim rivayet etmiştir.
255. Hadis
وعن أَبي هريرة رضي الله عنه ، عن رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( إنَّهُ لَيَأتِي الرَّجُلُ السَّمِينُ العَظِيمُ يَوْمَ القِيَامَةِ لاَ يَزِنُ عِنْدَ اللهِ جَناحَ بَعُوضَةٍ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kıyamet günü iri yarı ve şişman bir adam gelir de Allah katında bir sivrisinek kanadı kadar bile ağırlığı olmaz.” Müttefekun aleyh.
256. Hadis
وعنه : أنَّ امْرَأَةً سَوْدَاءَ كَانَتْ تَقُمُّ المَسْجِدَ ، أَوْ شَابّاً ، فَفَقَدَهَا ، أَوْ فَقَدَهُ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم ، فَسَأَلَ عَنْهَا ، أو عنه ، فقالوا : مَاتَ . قَالَ : (( أَفَلا كُنْتُمْ آذَنْتُمُونِي )) فَكَأنَّهُمْ صَغَّرُوا أمْرَهَا ، أَوْ أمْرهُ ، فَقَالَ : (( دُلُّونِي عَلَى قَبْرِهِ )) فَدَلُّوهُ فَصَلَّى عَلَيْهَا ، ثُمَّ قَالَ : (( إنَّ هذِهِ القُبُورَ مَمْلُوءةٌ ظُلْمَةً عَلَى أهْلِهَا ، وَإنَّ اللهَ تعالى . يُنَوِّرُهَا لَهُمْ بِصَلاتِي عَلَيْهِمْ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . قوله : (( تَقُمُّ )) هُوَ بفتح التاءِ وضم القاف : أي تَكْنُسُ . (( وَالقُمَامَةُ )) : الكُنَاسَةُ ، ((وَآذَنْتُمُونِي )) بِمد الهمزة : أيْ : أعْلَمْتُمُونِي .
Yine ondan rivayet edildiğine göre: Mescidi süpüren siyahi bir kadın ya da bir genç vardı. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem o kadını ya da o genci göremez oldu; bunun üzerine o kadını ya da o genci sordu. ‘Öldü’ dediler. “Bana haber vermeniz gerekmez miydi?” buyurdu. Onlar ise o kadının ya da o gencin durumunu önemsiz görmüş gibiydiler. Bunun üzerine: “Bana kabrini gösterin” buyurdu. Kabrini gösterdiler, o da onun üzerine namaz kıldı. Sonra şöyle buyurdu: “Şüphesiz bu kabirler, içindekiler için karanlıkla doludur. Yüce Allah da benim onlar üzerine kıldığım namazla bu kabirleri onlar için aydınlatır.” Müttefekun aleyh. Hadisteki tekummü (تَقُمُّ) kelimesi tâ'nın fethası ve kâf'ın zammesi iledir; “süpürür” demektir. el-Kumâme (القُمَامَةُ) ise “süprüntü” demektir. Âzentümûnî (آذَنْتُمُونِي) hemzenin meddi iledir; “bana bildirseydiniz” demektir.
257. Hadis
وعنه ، قَالَ : قَالَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : (( رُبَّ أشْعَثَ أغبرَ مَدْفُوعٍ بالأبْوابِ لَوْ أقْسَمَ عَلَى اللهِ لأَبَرَّهُ )) رواه مسلم .
Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Saçı başı dağınık, üstü başı toz toprak içinde, kapılardan kovulan nice kimse vardır ki, Allah adına yemin etse Allah onun yeminini mutlaka boşa çıkarmaz, yerine getirir.” Müslim rivayet etmiştir.
258. Hadis
وعن أسامة رضي الله عنه ، عن النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( قُمْتُ عَلَى بَابِ الجَنَّةِ ، فَإِذَا عَامَّةُ مَنْ دَخَلَهَا المَسَاكِينُ ، وَأصْحَابُ الجَدِّ مَحْبُوسُونَ ، غَيْرَ أنَّ أصْحَابَ النَّارِ قَدْ أُمِرَ بِهِمْ إِلَى النَّارِ . وَقُمْتُ عَلَى بَابِ النَّارِ فَإِذَا عَامَّةُ مَنْ دَخَلَهَا النِّسَاءُ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . ((وَالْجَدُّ )) : بفتح الجيم : الحَظُّ وَالغِنَى . وَقوله : (( مَحْبُوسُونَ )) أيْ : لَمْ يُؤْذَنْ لَهُمْ بَعْدُ في دُخُولِ الجَنَّةِ .
Üsâme radıyallâhu anh'den rivayet edildi; Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Cennetin kapısında durdum; bir de baktım ki oraya girenlerin çoğu yoksullardır. Servet sahipleri ise alıkonulmuşlardır; şu kadar var ki cehennemliklerin cehenneme götürülmeleri emredilmiştir bile. Cehennemin kapısında da durdum; bir de baktım ki oraya girenlerin çoğu kadınlardır.” Müttefekun aleyh. el-Cedd (الْجَدُّ) cîm'in fethası ile “talih ve zenginlik” demektir. Mahbûsûn (مَحْبُوسُونَ) sözü ise “kendilerine cennete girmeleri için henüz izin verilmemiştir” demektir.
259. Hadis
وعن أَبي هريرة رضي الله عنه ، عن النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( لَمْ يَتَكَلَّمْ في المَهْدِ إلاَّ ثَلاثَةٌ : عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ ، وَصَاحِبُ جُرَيْجٍ ، وَكَانَ جُرَيْجٌ رَجُلاً عَابِداً ، فَاتَّخَذَ صَوْمَعَةً فَكَانَ فِيهَا ، فَأَتَتْهُ أُمُّهُ وَهُوَ يُصَلِّي ، فَقَالَتْ : يَا جُرَيْجُ ، فَقَالَ : يَا رَبِّ أُمِّي وَصَلاتِي فَأَقْبَلَ عَلَى صَلاتِهِ فَانْصَرَفَتْ . فَلَمَّا كَانَ مِنَ الغَدِ أتَتْهُ وَهُوَ يُصَلِّي ، فَقَالَتْ : يَا جُرَيْجُ ، فَقَالَ : أيْ رَبِّ أمِّي وَصَلاتِي ، فَأقْبَلَ عَلَى صَلاتِهِ ، فَلَمَّا كَانَ مِنْ الغَدِ أتَتْهُ وَهُوَ يُصَلِّي ، فَقَالَتْ : يَا جُرَيْجُ ، فَقَالَ : أيْ رَبِّ أمِّي وَصَلاتِي ، فَأقْبَلَ عَلَى صَلاَتِهِ ، فَقَالَتْ : اللَّهُمَّ لاَ تُمِتْهُ حَتَّى يَنْظُرَ إِلَى وُجُوهِ المُومِسَاتِ . فَتَذَاكَرَ بَنُو إسْرائِيل جُرَيْجاً وَعِبَادَتَهُ ، وَكَانَتِ امْرَأةٌ بَغِيٌّ يُتَمَثَّلُ بحُسْنِهَا ، فَقَالَتْ : إنْ شِئْتُمْ لأَفْتِنَنَّهُ ، فَتَعَرَّضَتْ لَهُ ، فَلَمْ يَلْتَفِتْ إِلَيْهَا ، فَأتَتْ رَاعِياً كَانَ يَأوِي إِلَى صَوْمَعَتِهِ ، فَأَمْكَنَتْهُ مِنْ نَفْسِهَا فَوقَعَ عَلَيْهَا ، فَحَمَلَتْ ، فَلَمَّا وَلَدَتْ ، قَالَتْ : هُوَ مِنْ جُريج ، فَأتَوْهُ فَاسْتَنْزَلُوهُ وَهَدَمُوا صَوْمَعَتَهُ ، وَجَعَلُوا يَضْرِبُونَهُ ، فَقَالَ : مَا شَأنُكُمْ ؟ قَالُوا : زَنَيْتَ بهذِهِ البَغِيِّ فَوَلَدَتْ مِنْكَ . قَالَ : أيْنَ الصَّبيُّ ؟ فَجَاؤُوا بِهِ فَقَالَ : دَعُوني حَتَّى أصَلِّي ، فَصَلَّى فَلَمَّا انْصَرفَ أتَى الصَّبيَّ فَطَعنَ في بَطْنِهِ ، وَقالَ : يَا غُلامُ مَنْ أبُوكَ ؟ قَالَ : فُلانٌ الرَّاعِي ، فَأَقْبَلُوا عَلَى جُرَيْجٍ يُقَبِّلُونَهُ وَيَتَمَسَّحُونَ بِهِ ، وَقَالُوا : نَبْنِي لَكَ صَوْمَعَتَكَ مِنْ ذَهَب . قَالَ : لاَ ، أعِيدُوهَا مِنْ طِينٍ كَمَا كَانَتْ ، فَفَعلُوا . وبَينَا صَبِيٌّ يَرْضَعُ منْ أُمِّهِ فَمَرَّ رَجُلٌ رَاكِبٌ عَلَى دَابَّةٍ فَارِهَةٍ وَشَارَةٍ حَسَنَةٍ ، فَقَالَتْ أُمُّهُ : اللَّهُمَّ اجْعَل ابْنِي مِثْلَ هَذَا ، فَتَرَكَ الثَّدْيَ وَأقْبَلَ إِلَيْهِ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ، فَقَالَ : اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلْنِي مِثْلَهُ ، ثُمَّ أقْبَلَ عَلَى ثَدْيه فَجَعَلَ يَرتَضِعُ )) ، فَكَأنِّي أنْظُرُ إِلَى رَسُول الله صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَحْكِي ارْتضَاعَهُ بِأصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ في فِيه ، فَجَعَلَ يَمُصُّهَا ، قَالَ : (( وَمَرُّوا بِجَارِيَةٍ وَهُم يَضْرِبُونَهَا ، ويَقُولُونَ : زَنَيْتِ سَرَقْتِ ، وَهِيَ تَقُولُ : حَسْبِيَ اللهُ ونِعْمَ الوَكِيلُ . فَقَالَتْ أمُّهُ : اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَل ابْنِي مِثْلَهَا ، فَتَركَ الرَّضَاعَ ونَظَرَ إِلَيْهَا ، فَقَالَ : اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مثْلَهَا ، فَهُنَالِكَ تَرَاجَعَا الحَديثَ، فَقَالَتْ : مَرَّ رَجُلٌ حَسَنُ الهَيْئَةِ ، فَقُلْتُ : اللَّهُمَّ اجْعَلْ ابْنِي مِثْلَهُ ، فَقُلْتَ : اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلْنِي مِثْلَهُ ، وَمَرُّوا بهذِهِ الأمَةِ وَهُمْ يَضْرِبُونَهَا وَيَقُولُونَ : زَنَيْتِ سَرَقْتِ ، فقلتُ : اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلِ ابْنِي مِثْلَهَا ، فَقُلْتَ : اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِثْلَهَا ؟! قَالَ : إنَّ ذلك الرَّجُل كَانَ جَبَّاراً ، فَقُلْتُ : اللَّهُمَّ لا تَجْعَلْنِي مِثْلَهُ ، وَإنَّ هذِهِ يَقُولُونَ : زَنَيْتِ ، وَلَمْ تَزْنِ وَسَرقْتِ ، وَلَمْ تَسْرِقْ ، فَقُلْتُ : اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِثْلَهَا )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . (( المُومسَاتُ )) بِضَمِّ الميمِ الأُولَى ، وَإسكان الواو وكسر الميم الثانية وبالسين المهملة ؛ وهُنَّ الزَّواني . وَالمُومِسَةُ : الزَّانِيَةُ . وقوله : (( دَابَّةٌ فَارِهَةٌ )) بِالفَاءِ : أي حَاذِقَةٌ نَفيسةٌ . (( وَالشَّارَةُ )) بالشين المعجمة وتخفيف الرَّاءِ : وَهيَ الجَمَالُ الظَّاهِرُ في الهَيْئَةِ والمَلبَسِ. ومعنى (( تَراجَعَا الحَديث )) أي : حَدَّثت الصبي وحَدَّثها، والله أعلم.
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Beşikte iken yalnız üç kişi konuşmuştur: Meryem oğlu Îsâ, Cüreyc'in [olayındaki] çocuk. Cüreyc ibadete düşkün bir adamdı; kendine bir savmaa (inziva hücresi) edinmişti ve orada kalırdı. Bir gün o namaz kılarken annesi yanına geldi ve ‘Ey Cüreyc!’ diye seslendi. Cüreyc: ‘Yâ Rabbi! Annem ve namazım!’ dedi ve namazına devam etti; annesi de dönüp gitti. Ertesi gün olunca, o yine namaz kılarken annesi yanına geldi ve ‘Ey Cüreyc!’ dedi. O da: ‘Ey Rabbim! Annem ve namazım!’ dedi ve namazına devam etti. Ertesi gün olunca, o namaz kılarken annesi yine yanına geldi ve ‘Ey Cüreyc!’ dedi. O da: ‘Ey Rabbim! Annem ve namazım!’ dedi ve namazına devam etti. Bunun üzerine annesi: ‘Allah'ım! Fahişelerin yüzlerine bakmadıkça onun canını alma!’ diye dua etti. İsrailoğulları Cüreyc'i ve onun ibadetini aralarında konuşurlardı. Güzelliği dillerde dolaşan fahişe bir kadın vardı. ‘İsterseniz onu mutlaka baştan çıkarırım’ dedi ve Cüreyc'in karşısına çıktı; fakat Cüreyc ona dönüp bakmadı bile. Bunun üzerine kadın, Cüreyc'in savmaasına sığınmakta olan bir çobanın yanına gitti ve kendini ona teslim etti; çoban da onunla birlikte oldu. Kadın gebe kaldı; doğurunca: ‘Bu çocuk Cüreyc'dendir’ dedi. Bunun üzerine Cüreyc'e geldiler, onu aşağı indirdiler, savmaasını yıktılar ve onu dövmeye başladılar. Cüreyc: ‘Derdiniz nedir?’ dedi. ‘Bu fahişeyle zina ettin, o da senden doğurdu’ dediler. Cüreyc: ‘Çocuk nerede?’ diye sordu. Çocuğu getirdiler. Cüreyc: ‘Beni bırakın da namaz kılayım’ dedi ve namaz kıldı. Namazı bitirince çocuğun yanına geldi, parmağıyla karnına dokundu ve: ‘Ey çocuk, baban kim?’ dedi. Çocuk: ‘Filan çobandır’ dedi. Bunun üzerine Cüreyc'e yöneldiler, onu öpmeye ve elini yüzünü sıvazlamaya başladılar; ‘Senin savmaanı altından yapalım’ dediler. O ise: ‘Hayır, eskiden olduğu gibi yine çamurdan yapın’ dedi; onlar da öyle yaptılar. [Üçüncüsü ise:] Bir çocuk annesinden süt emerken, çevik ve değerli bir bineğe binmiş, kılığı kıyafeti gösterişli bir adam oradan geçti. Çocuğun annesi: ‘Allah'ım, oğlumu bunun gibi yap!’ dedi. Çocuk memeyi bıraktı, adama döndü, ona baktı ve: ‘Allah'ım, beni onun gibi yapma!’ dedi; sonra tekrar memesine dönüp emmeye başladı.” —Sanki şu an Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e, şehâdet parmağını ağzına koyup emerek çocuğun süt emişini canlandırırken bakıyor gibiyim.— Buyurdu ki: “Derken, bir cariyeyi döverek ve ‘Zina ettin, hırsızlık yaptın!’ diyerek oradan geçirdiler. Cariye ise: ‘Allah bana yeter, O ne güzel vekildir!’ diyordu. Çocuğun annesi: ‘Allah'ım, oğlumu bunun gibi yapma!’ dedi. Çocuk süt emmeyi bıraktı, cariyeye baktı ve: ‘Allah'ım, beni onun gibi yap!’ dedi. İşte orada anne ile çocuk karşılıklı konuştular. Annesi dedi ki: ‘Kılığı kıyafeti güzel bir adam geçti; ben: Allah'ım, oğlumu onun gibi yap, dedim; sen ise: Allah'ım, beni onun gibi yapma, dedin. Bu cariyeyi döverek ve zina ettin, hırsızlık yaptın diyerek geçirdiler; ben: Allah'ım, oğlumu bunun gibi yapma, dedim; sen ise: Allah'ım, beni onun gibi yap, dedin?!’ Çocuk şöyle dedi: ‘O adam bir zorbaydı; bu yüzden: Allah'ım, beni onun gibi yapma, dedim. Bu cariyeye ise zina ettin diyorlar, oysa zina etmedi; hırsızlık yaptın diyorlar, oysa hırsızlık yapmadı; bu yüzden: Allah'ım, beni onun gibi yap, dedim.’” Müttefekun aleyh. el-Mûmisât (المُومسَاتُ) ilk mîm'in zammesi, vâv'ın sükûnu, ikinci mîm'in kesresi ve noktasız sîn iledir; bunlar “zina eden kadınlar” demektir. el-Mûmise (المُومِسَةُ) “zina eden kadın” demektir. Hadisteki dâbbetün fârihetün (دَابَّةٌ فَارِهَةٌ) fâ iledir; “maharetli ve değerli binek” demektir. eş-Şâre (الشَّارَةُ) noktalı şîn ve şeddesiz râ iledir; “kılık kıyafette ve giyimde görünen güzellik” demektir. Terâce'a'l-hadîse (تَراجَعَا الحَديث) sözünün anlamı ise “kadın çocukla konuştu, çocuk da onunla konuştu” demektir. Allah en doğrusunu bilir.