1808. Hadis
عن النواس بن سمعان رضي الله عنه قال : ذَكَرَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم الدَّجَّالَ ذَاتَ غَدَاةٍ ، فَخَفَّضَ فِيهِ وَرَفَّعَ حَتَّى ظَنَنَّاهُ في طَائِفَةِ النَّخْلِ . فَلَمَّا رُحْنَا إلَيْهِ ، عَرَفَ ذلِكَ فِينَا ، فَقالَ : (( مَا شَأنُكُمْ ؟ )) قُلْنَا : يا رَسُولَ اللهِ ، ذَكَرْتَ الدَّجَّالَ الغَدَاةَ ، فَخَفَّضْتَ فِيهِ وَرَفَّعْتَ ، حَتَّى ظَنَنَّاهُ فِي طَائِفَةِ النَّخْلِ ، فقالَ : (( غَيْرُ الدَّجَّالِ أَخْوَفنِي عَلَيْكُمْ ، إنْ يَخْرُجْ وَأنَا فِيكُمْ ، فَأنَا حَجِيجُهُ دُونَكُمْ ؛ وَإنْ يَخْرُجْ وَلَسْتُ فِيكُمْ ، فَامْرُؤٌ حَجيجُ نَفْسِهِ ، واللهُ خَلِيفَتي عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ . إنَّهُ شَابٌّ قَطَطٌ عَيْنُهُ طَافِيَةٌ ، كَأنّي أُشَبِّهُهُ بعَبْدِ العُزَّى بنِ قَطَنٍ ، فَمَنْ أدْرَكَهُ مِنْكُمْ ، فَلْيَقْرَأ عَلَيْهِ فَواتِحَ سُورَةِ الكَهْفِ ؛ إنَّهُ خَارِجٌ خَلَّةً بَيْنَ الشَّامِ وَالعِرَاقِ ، فَعَاثَ يَمِيناً وَعَاثَ شِمالاً ، يَا عِبَادَ اللهِ فَاثْبُتُوا )) قُلْنَا : يَا رسُولَ اللهِ ، وَمَا لُبْثُهُ في الأرْضِ ؟ قال : (( أرْبَعُونَ يَوماً : يَوْمٌ كَسَنَةٍ ، وَيَوْمٌ كَشَهْرٍ ، وَيَوْمٌ كَجُمْعَةٍ ، وَسَائِرُ أيَّامِهِ كَأَيَّامِكُمْ )) قُلْنَا : يَا رَسُولَ اللهِ ، فَذلكَ اليَوْمُ الَّذِي كَسَنَةٍ أتَكْفِينَا فِيهِ صَلاَةُ يَوْمٍ ؟ قَال : (( لا ، اقْدُرُوا لَهُ قَدْرَهُ )) . قُلْنَا : يا رسولَ اللهِ ، وَمَا إسْراعُهُ في الأرْضِ ؟ قال : (( كَالغَيْثِ اسْتَدْبَرَتْهُ الرِّيحُ ، فَيَأتِي عَلَى القَوْمِ ، فَيدْعُوهُم فَيُؤمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَجِيبُونَ لَهُ ، فَيَأمُرُ السَّمَاءَ فَتُمْطِرُ ، وَالأرْضَ فَتُنْبِتُ ، فَتَرُوحُ عَلَيْهِمْ سَارِحَتُهُمْ أطْوَلَ مَا كَانَتْ ذُرىً وَأسْبَغَهُ ضُرُوعاً ، وأمَدَّهُ خَوَاصِرَ ، ثُمَّ يَأتِي القَوْمَ فَيَدْعُوهُمْ ، فَيَرُدُّونَ عَلَيْهِ قَولَهُ ، فَيَنْصَرفُ عَنْهُمْ ، فَيُصْبِحُونَ مُمْحِلِينَ لَيْسَ بِأيْدِيهِمْ شَيْءٌ مِنْ أمْوَالِهِمْ ، وَيَمُرُّ بِالخَرِبَةِ فَيَقُولُ لَهَا : أخْرِجِي كُنُوزَكِ ، فَتَتْبَعُهُ كُنُوزُهَا كَيَعَاسِيبِ النَّحْلِ، ثُمَّ يَدْعُو رَجُلاً مُمْتَلِئاً شَبَاباً فَيَضْرِبُهُ بِالسَّيْفِ، فَيَقْطَعُهُ جِزْلَتَيْنِ رَمْيَةَ الغَرَضِ، ثُمَّ يَدْعُوهُ ، فَيُقْبِلُ ، وَيَتَهَلَّلُ وَجْهُهُ يَضْحَكُ ، فَبَيْنَمَا هُوَ كَذلِكَ إذْ بَعَثَ اللهُ تَعَالَى المَسيحَ ابْنَ مَرْيَمَ صلى الله عليه وسلم ، فَيَنْزِلُ عِنْدَ المَنَارَةِ البَيْضَاءِ شَرْقِيَّ دِمَشقَ بَيْنَ مَهْرُودَتَيْنِ ، وَاضِعاً كَفَّيْهِ عَلَى أَجْنِحَةِ مَلَكَيْنِ ، إذا طَأطَأَ رَأسَهُ قَطَرَ ، وَإِذَا رَفَعَهُ تَحَدَّرَ مِنهُ جُمَانٌ كَاللُّؤْلُؤ ، فَلاَ يَحِلُّ لِكَافِرٍ يَجِدُ رِيحَ نَفَسِهِ إلاَّ مَاتَ ، وَنَفَسُهُ يَنْتَهِي إلى حَيثُ يَنْتَهِي طَرْفُهُ ، فَيَطْلُبُهُ حَتَّى يُدْرِكَهُ بِبَابِ لُدٍّ فَيَقْتُلُهُ ، ثُمَّ يَأتِي عِيسَى صلى الله عليه وسلم ، قَوماً قَدْ عَصَمَهُمُ اللهُ مِنهُ ، فَيَمْسَحُ عَنْ وُجُوهِهِمْ وَيُحَدِّثُهُمْ بِدَرَجَاتِهِمْ فِي الجَنَّةِ ، فَبَيْنَمَا هُوَ كَذلِكَ إذْ أوْحَى اللهُ تَعَالَى إلى عِيسَى صلى الله عليه وسلم : أنِّي قَدْ أخْرَجْتُ عِبَاداً لي لا يَدَانِ لأَحَدٍ بِقِتَالِهِمْ ، فَحَرِّزْ عِبَادِي إلى الطُّورِ . وَيَبْعَثُ اللهُ يَأجُوجَ وَمَأجُوجَ وَهُمْ مِنْ كُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ ، فَيَمُرُّ أوائِلُهُمْ عَلَى بُحيرَةِ طَبَريَّةَ فَيَشْرَبُونَ مَا فِيهَا ، وَيَمُرُّ آخِرُهُمْ فَيَقُولُونَ : لَقَدْ كَانَ بهذِهِ مَرَّةً ماءٌ ، وَيُحْصَرُ نَبيُّ اللهِ عِيسَى صلى الله عليه وسلم وأصْحَابُهُ حَتَّى يَكُونَ رَأْسُ الثَّوْرِ لأَحَدِهِمْ خَيْراً مِنْ مِئَةِ دينَارٍ لأَحَدِكُمُ اليَوْمَ ، فَيَرْغَبُ نَبِيُّ اللهِ عِيسَى صلى الله عليه وسلم وأصْحَابُهُ رضي الله عنهم إلى اللهِ تَعَالَى ، فَيُرْسِلُ اللهُ تَعَالَى عَلَيْهِمُ النَّغَفَ في رِقَابِهِمْ، فَيُصْبِحُونَ فَرْسَى كَمَوْتِ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ ، ثُمَّ يَهْبِطُ نَبِيُّ اللهِ عِيسَى صلى الله عليه وسلم ، وأصْحَابُهُ رضي الله عنهم إلى الأرْضِ ، فَلاَ يَجِدُونَ في الأرْضِ مَوْضِعَ شِبْرٍ إلاَّ مَلأَهُ زَهَمُهُمْ وَنَتَنُهُمْ ، فَيَرْغَبُ نَبِيُّ اللهِ عِيسَى صلى الله عليه وسلم وَأصْحَابُهُ رضي الله عنهم إلى اللهِ تَعَالَى ، فَيُرْسِلُ اللهُ تَعَالَى طَيْراً كَأَعْنَاقِ البُخْتِ ، فَتَحْمِلُهُمْ ، فَتَطْرَحُهُمْ حَيثُ شَاءَ اللهُ ، ثُمَّ يُرْسِلُ اللهُ عز وجل مَطَراً لاَ يُكِنُّ مِنهُ بَيْتُ مَدَرٍ وَلاَ وَبَرٍ ، فَيَغْسِلُ الأرْضَ حَتَّى يَتْرُكَهَا كَالزَّلَقَةِ ، ثُمَّ يُقَالُ للأرْضِ : أنْبِتي ثَمَرتكِ ، وَرُدِّي بَرَكَتَكِ ، فَيَوْمَئِذٍ تَأكُلُ العِصَابَةُ مِنَ الرُّمَّانَةِ ، وَيَسْتَظِلُّونَ بِقَحْفِهَا ، وَيُبَارَكُ فِي الرِّسْلِ حَتَّى أنَّ اللّقْحَةَ مِنَ الإِبِلِ لَتَكْفِي الفِئَامَ مِنَ النَّاسِ ؛ وَاللِّقْحَةَ مِنَ البَقَرِ لَتَكْفِي القَبِيلَةَ مِنَ النَّاسِ ، وَاللِّقْحَةَ مِنَ الغَنَمِ لَتَكْفِي الفَخِذَ مِنَ النَّاسِ ؛ فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إذْ بَعَثَ اللهُ تَعَالَى ريحاً طَيِّبَةً فَتَأخُذُهُمْ تَحْتَ آبَاطِهِمْ فَتَقْبِضُ رُوحَ كُلِّ مُؤْمِنٍ وَكُلِّ مُسْلِمٍ ؛ وَيَبْقَى شِرَارُ النَّاسِ يَتَهَارَجُونَ فِيها تَهَارُجَ الحُمُرِ ، فَعَلَيْهِمْ تَقُومُ السَّاعَةُ )) . رواه مسلم . قولهُ : (( خَلَّةً بَينَ الشَّامِ والعِراَقِ )) : أي طَرِيقاً بَيْنَهُمَا . وقولُهُ : (( عَاثَ )) بالعين المهملة والثاء المثلثة ، وَالعَيْثُ : أَشَدُّ الفَسَاد . (( وَالذُّرَى )) : بضم الذال المعجمة وهو أعالي الأسْنِمَةِ وهوَ جَمعُ ذِروةٍ بضمِ الذالِ وكَسْرها (( وَاليَعَاسِيبُ )) : ذُكُورُ النَّحْلِ . (( وَجِزْلَتَيْنِ )) : أيْ قِطْعَتَيْنِ ، (( وَالغَرَضُ )) : الهَدَفُ الَّذي يُرْمَى إلَيْهِ بالنَّشَّابِ ، أيْ : يَرْمِيهِ رَمْيَةً كَرَمْيَةِ النَّشَّابِ إلى الهَدَفِ. (( وَالمَهْرُودَةُ )) بالدال المهملة والمعجمة ، وهي : الثَّوْبُ المَصْبُوغُ. قَولُهُ : (( لاَ يَدَانِ )) : أيْ لاَ طَاقَةَ. (( وَالنَّغَفُ )) : دُودٌ . (( وَفَرْسَى )) : جَمْعُ فَرِيسٍ، وَهُوَ القَتِيلُ . وَ(( الزَّلَقَةُ )) : بفتح الزاي واللام وبالقاف، وَرُوي: الزُّلْفَةُ بضم الزاي وإسكان اللام وبالفاء وهي المِرْآةُ. (( وَالعِصَابَةُ )): الجَمَاعَةُ . (( وَالرِّسْلُ )) بكسرِ الراء : اللَّبَنُ . (( وَاللِّقْحَةُ )) : اللَّبُونُ . (( وَالفِئَامُ )) بكسر الفاء وبعدها همزة ممدودة : الجماعةُ . (( وَالفَخِذُ )) مِنَ النَّاسِ : دُونَ القَبِيلَة .
Nevvâs b. Sem'ân radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bir sabah Deccâl'den bahsetti. Onun hakkında sesini kimi zaman alçalttı, kimi zaman yükseltti; öyle ki biz onu hurmalığın bir tarafında sandık. Akşamüstü yanına gittiğimizde, bizdeki bu hâli anladı ve: “Neyiniz var?” buyurdu. Biz: Ey Allah'ın Resûlü! Sabahleyin Deccâl'den bahsettin, onun hakkında sesini alçalttın ve yükselttin; öyle ki biz onu hurmalığın bir tarafında sandık, dedik. Bunun üzerine şöyle buyurdu: “Sizin adınıza beni en çok korkutan şey Deccâl'den başkasıdır. Eğer ben aranızdayken çıkarsa, sizin yerinize onunla tartışıp onu susturacak olan benim. Eğer ben aranızda değilken çıkarsa, artık herkes kendi nefsinin savunucusudur; her Müslüman üzerinde benim yerime vekil olan da Allah'tır. O, kıvırcık saçlı bir gençtir, gözü dışarı fırlamıştır. Onu Abdüluzzâ b. Katan'a benzetiyor gibiyim. Sizden kim ona yetişirse, ona karşı Kehf sûresinin baş tarafındaki âyetleri okusun. O, Şam ile Irak arasındaki bir yoldan çıkacak; sağa sola saldırıp bozgunculuk yapacaktır. Ey Allah'ın kulları, sebat edin!” Biz: Ey Allah'ın Resûlü, onun yeryüzünde kalışı ne kadardır? dedik. Buyurdu ki: “Kırk gündür: Bir günü bir yıl gibi, bir günü bir ay gibi, bir günü bir hafta gibidir; diğer günleri ise sizin günleriniz gibidir.” Biz: Ey Allah'ın Resûlü, bir yıl gibi olan o günde bize bir günlük namaz yeter mi? dedik. Buyurdu ki: “Hayır, onun için kendi miktarınca takdir edin.” Biz: Ey Allah'ın Resûlü, onun yeryüzündeki hızı nasıldır? dedik. Şöyle buyurdu: “Arkadan rüzgârın sürüklediği yağmur bulutu gibidir. Bir topluluğun yanına gelir, onları davet eder; onlar da kendisine iman eder ve davetine icabet ederler. Bunun üzerine göğe emreder, yağmur yağdırır; yere emreder, bitki bitirir. Hayvanları akşamleyin yanlarına hörgüçleri her zamankinden daha yüksek, memeleri sütle daha dolu ve böğürleri daha şişkin olarak döner. Sonra başka bir topluluğa gelir ve onları davet eder; onlar ise onun sözünü reddederler. O da yanlarından ayrılır; bunun üzerine kıtlığa uğramış, ellerinde mallarından hiçbir şey kalmamış olarak sabahlarlar. Harabe bir yere uğrar ve ona: ‘Hazinelerini çıkar!’ der. Oranın hazineleri de erkek arılar gibi onun peşine düşer. Sonra gençliği yerinde, dipdiri bir adamı çağırır, ona kılıçla vurup okun hedefe atıldığı mesafe kadar birbirinden ayrılan iki parçaya böler. Sonra onu çağırır; o da yüzü parlayarak ve gülerek çıka gelir. O bu hâlde iken Allah Teâlâ Meryem oğlu Mesîh sallallâhu aleyhi ve sellem'i gönderir. O da Dımaşk'ın doğusundaki beyaz minarenin yanına, boyalı iki elbise içinde, avuçlarını iki meleğin kanatları üzerine koymuş olarak iner. Başını eğdiğinde su damlar, kaldırdığında ise ondan inci gibi gümüş taneleri yuvarlanır. Onun nefesinin kokusunu duyan hiçbir kâfirin yaşaması mümkün olmaz, mutlaka ölür; nefesi ise gözünün görebildiği yere kadar ulaşır. [İsâ] onu arar, nihayet Lüdd kapısında ona yetişir ve onu öldürür. Sonra İsâ sallallâhu aleyhi ve sellem, Allah'ın kendilerini ondan koruduğu bir topluluğun yanına gelir; onların yüzlerini sıvazlar ve kendilerine cennetteki derecelerini anlatır. O bu hâlde iken Allah Teâlâ İsâ sallallâhu aleyhi ve sellem'e şöyle vahyeder: ‘Ben öyle kullarımı çıkardım ki onlarla savaşmaya kimsenin gücü yetmez; kullarımı Tûr'a çekerek koru.’ Allah Ye'cûc ve Me'cûc'ü gönderir; onlar her tepeden hızla akarlar. Öncüleri Taberiye Gölü'ne uğrar ve içindeki suyu içerler. Sonuncuları da oraya uğrar ve: ‘Burada bir zamanlar su varmış’ derler. Allah'ın peygamberi İsâ sallallâhu aleyhi ve sellem ve ashâbı kuşatılır; öyle ki onlardan biri için bir öküz başı, bugün sizden birinin yüz dinarından daha hayırlı olur. Bunun üzerine Allah'ın peygamberi İsâ sallallâhu aleyhi ve sellem ve ashâbı radıyallâhu anhüm Allah Teâlâ'ya niyaz ederler. Allah Teâlâ da onların boyunlarına kurtçuklar musallat eder; böylece tek bir nefsin ölümü gibi hepsi bir anda yere serilip helâk olurlar. Sonra Allah'ın peygamberi İsâ sallallâhu aleyhi ve sellem ve ashâbı radıyallâhu anhüm yere inerler; yeryüzünde onların yağlarının ve pis kokularının doldurmadığı bir karış yer bile bulamazlar. Bunun üzerine Allah'ın peygamberi İsâ sallallâhu aleyhi ve sellem ve ashâbı radıyallâhu anhüm Allah Teâlâ'ya niyaz ederler. Allah Teâlâ da Horasan develerinin boyunları gibi kuşlar gönderir; kuşlar onları alıp Allah'ın dilediği yere atarlar. Sonra Allah azze ve celle öyle bir yağmur gönderir ki ne kerpiç ev ne de kıl çadır ondan koruyabilir; yeryüzünü yıkayıp ayna gibi pürüzsüz bırakır. Sonra yeryüzüne: ‘Meyveni bitir ve bereketini geri ver!’ denir. O gün bir topluluk tek bir nardan yer ve onun kabuğunun altında gölgelenir. Süt de bereketlenir; öyle ki yeni doğurmuş sağmal bir deve insanlardan büyük bir kalabalığa, sağmal bir inek insanlardan bir kabileye, sağmal bir koyun ise insanlardan kabile altındaki bir oymağa yeter. Onlar bu hâlde iken Allah Teâlâ hoş bir rüzgâr gönderir; bu rüzgâr onları koltuklarının altından yakalar ve her mü'minin, her Müslümanın ruhunu kabzeder. Yeryüzünde eşeklerin çiftleşmesi gibi uluorta çiftleşen insanların en şerlileri kalır; kıyamet de onların başına kopar.” Müslim rivayet etmiştir. Hadisteki halleten beyne'ş-Şâmi ve'l-Irâk (خَلَّةً بَيْنَ الشَّامِ وَالعِرَاقِ) “ikisi arasındaki bir yoldan” demektir. Âse (عَاثَ) noktasız ayn ve üç noktalı sâ iledir; el-ays (العَيْثُ) “en şiddetli bozgunculuk” demektir. ez-Zürâ (الذُّرَى) noktalı zâl'in zammesiyle olup “hörgüçlerin üst kısımları” demektir; zâl'in zammesi ve kesresiyle okunan zirve (ذِرْوَة) kelimesinin çoğuludur. el-Yeâsîb (اليَعَاسِيبُ) “erkek arılar”dır. Cizleteyn (جِزْلَتَيْنِ) “iki parça” demektir. el-Garaz (الغَرَضُ) “ok atılan hedef”tir; yani onu hedefe ok atar gibi fırlatır demektir. el-Mehrûde (المَهْرُودَةُ) noktasız ve noktalı dâl ile olup “boyalı elbise” demektir. Lâ yedâni (لَا يَدَانِ) “güç yetmez” demektir. en-Nagaf (النَّغَفُ) “kurtçuklar”dır. Fersâ (فَرْسَى), ferîs (فَرِيس) kelimesinin çoğulu olup “öldürülmüş” demektir. ez-Zeleka (الزَّلَقَةُ) zây ve lâm'ın fethası ve kâf iledir; zây'ın zammesi, lâm'ın sükûnu ve fâ ile ez-zülfe (الزُّلْفَةُ) diye de rivayet edilmiştir ki “ayna” demektir. el-Isâbe (العِصَابَةُ) “topluluk”tur. er-Risl (الرِّسْلُ) râ'nın kesresiyle “süt” demektir. el-Likha (اللِّقْحَةُ) “sağmal hayvan”dır. el-Fiâm (الفِئَامُ) fâ'nın kesresi ve ardından uzatmalı hemze ile “kalabalık topluluk” demektir. İnsanlardan el-fahiz (الفَخِذُ) ise “kabileden küçük topluluk”tur.