Binûn

520. Hadis

Kaynak: Riyâzü's-Sâlihîn · İmam Nevevî · Riyâzü's-Sâlihîn (Fahl tahkiki) · Türkçe çeviri

520. Hadis

وعن أنسٍ رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ أَبو طَلْحَةَ لأُمِّ سُلَيمٍ : قَدْ سَمِعْتُ صَوْتَ رسول الله صلى الله عليه وسلم ضَعيفاً أعْرِفُ فيه الجُوعَ ، فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ ؟ فَقَالَتْ : نَعَمْ ، فَأخْرَجَتْ أقْرَاصاً مِنْ شَعِيرٍ ، ثُمَّ أخَذَتْ خِمَاراً لَهَا ، فَلَفَّتِ الخُبْزَ بِبَعْضِهِ ، ثُمَّ دَسَّتْهُ تَحْتَ ثَوْبِي وَرَدَّتْنِي بِبَعْضِهِ ، ثُمَّ أرْسَلَتْني إِلَى رسولِ الله صلى الله عليه وسلم ، فَذَهَبتُ بِهِ ، فَوَجَدْتُ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم ، جَالِساً في المَسْجِدِ ، وَمَعَهُ النَّاسُ، فَقُمْتُ عَلَيْهمْ، فَقَالَ لي رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( أرْسَلَكَ أَبو طَلْحَةَ ؟ )) فقلت : نَعَمْ ، فَقَالَ : (( ألِطَعَامٍ ؟ )) فقلت : نَعَمْ ، فَقَالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : (( قُومُوا )) فَانْطَلَقُوا وَانْطَلَقْتُ بَيْنَ أيْدِيهِمْ حَتَّى جِئْتُ أَبَا طَلْحَةَ فَأخْبَرْتُهُ ، فَقَالَ أَبو طَلْحَةَ : يَا أُمَّ سُلَيْمٍ ، قَدْ جَاءَ رسول الله صلى الله عليه وسلم بالنَّاسِ وَلَيْسَ عِنْدَنَا مَا نُطْعِمُهُمْ ؟ فَقَالَتْ : الله وَرَسُولُهُ أعْلَمُ . فَانْطَلَقَ أَبو طَلْحَةَ حَتَّى لَقِيَ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم ، فَأقْبَلَ رسول الله صلى الله عليه وسلم مَعَهُ حَتَّى دَخَلاَ ، فَقَالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : (( هَلُمِّي مَا عِنْدَكِ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ )) فَأتَتْ بِذلِكَ الخُبْزِ ، فَأمَرَ بِهِ رسول الله صلى الله عليه وسلم فَفُتَّ ، وَعَصَرَتْ عَلَيْهِ أمُّ سُلَيْمٍ عُكّةً فَآدَمَتْهُ، ثُمَّ قَالَ فِيهِ رسول الله صلى الله عليه وسلم مَا شَاءَ اللهُ أنْ يَقُولَ ، ثُمَّ قَالَ : (( ائْذَنْ لِعَشْرَةٍ )) فأذنَ لَهُمْ فَأكَلُوا حتى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ، ثُمَّ قَالَ : (( ائْذَنْ لِعَشْرَةٍ )) فأذِنَ لهم حَتَّى أكَلَ الْقَوْمُ كُلُّهُمْ وَشَبِعُوا وَالقَوْمُ سَبْعُونَ رَجُلاً أَو ثَمَانُونَ . متفقٌ عَلَيْهِ . وفي رواية : فَمَا زَالَ يَدْخُلُ عَشرَة ، وَيخرجُ عشرةٌ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ أحَدٌ إِلاَّ دَخَلَ ، فَأكَلَ حَتَّى شَبعَ ، ثُمَّ هَيَّأهَا فَإذَا هِيَ مِثْلُهَا حِيْنَ أكَلُوا مِنْهَا . وفي رواية : فَأَكَلُوا عَشرَةً عَشرةً ، حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ بِثَمَانِينَ رَجُلاً ، ثُمَّ أكَلَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ وَأهْلُ البَيْتِ ، وَتَرَكُوا سُؤْراً . وفي رواية : ثُمَّ أفْضَلُوا مَا بَلَغُوا جيرانَهُمْ . وفي رواية عن أنس ، قَالَ : جِئتُ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم يوماً ، فَوَجَدْتُهُ جَالِساً مَعَ أصْحَابِه ، وَقَدْ عَصَبَ بَطْنَهُ ، بِعِصَابَةٍ ، فقلتُ لِبَعْضِ أصْحَابِهِ : لِمَ عَصَبَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم بَطْنَهُ ؟ فقالوا : مِنَ الجوعِ ، فَذَهَبْتُ إِلَى أَبي طَلْحَةَ ، وَهُوَ زَوْجُ أُمِّ سُلَيْمٍ بِنْت مِلْحَانَ ، فقلتُ : يَا أبتَاهُ ، قَدْ رَأيْتُ رسول الله صلى الله عليه وسلم عَصَبَ بَطْنَهُ بِعِصَابَةٍ ، فَسَألْتُ بَعْضَ أصْحَابِهِ ، فقالوا : من الجُوعِ . فَدَخَلَ أَبو طَلْحَةَ عَلَى أُمِّي ، فَقَالَ : هَلْ مِنْ شَيءٍ ؟ قالت : نَعَمْ ، عِنْدِي كِسَرٌ مِنْ خُبْزٍ وَتَمَرَاتٌ ، فَإنْ جَاءنَا رسول الله صلى الله عليه وسلم وَحْدَهُ أشْبَعْنَاهُ ، وَإنْ جَاءَ آخَرُ مَعَهُ قَلَّ عَنْهُمْ ... وَذَكَرَ تَمَامَ الْحَدِيثِ .

Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Ebû Talha, Ümmü Süleym'e: “Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in sesini zayıf işittim, ondan aç olduğunu anladım; yanında bir şey var mı?” dedi. Ümmü Süleym: “Evet” dedi ve birkaç arpa ekmeği çıkardı. Sonra bir başörtüsünü alıp ekmeği onun bir kısmına sardı, ardından onu elbisemin altına soktu ve başörtüsünün kalan kısmını da üzerime bürüdü. Sonra beni Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e gönderdi. Onu alıp gittim. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i mescidde otururken buldum, yanında insanlar vardı. Başlarında dikildim. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bana: “Seni Ebû Talha mı gönderdi?” buyurdu. “Evet” dedim. “Yemek için mi?” buyurdu. “Evet” dedim. Bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem yanındakilere: “Kalkın!” buyurdu. Yola çıktılar; ben de önlerinden koşup Ebû Talha'ya geldim ve durumu kendisine haber verdim. Ebû Talha: “Ey Ümmü Süleym! Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem insanlarla birlikte geldi, oysa yanımızda onlara yedirecek bir şeyimiz yok!” dedi. Ümmü Süleym: “Allah ve Resûlü daha iyi bilir” dedi. Ebû Talha gidip Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i karşıladı. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem onunla birlikte gelip içeri girdiler. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: “Yanında ne varsa getir ey Ümmü Süleym!” buyurdu. O da o ekmeği getirdi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem emretti de ekmek ufalandı. Ümmü Süleym de üzerine bir yağ tulumunu sıkıp onu katık yaptı. Sonra Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem onun üzerine Allah'ın söylemesini dilediği duaları okudu, ardından: “On kişiye izin ver” buyurdu. Ebû Talha onlara izin verdi; doyuncaya kadar yediler, sonra çıktılar. Sonra: “On kişiye izin ver” buyurdu. Onlara da izin verdi; nihayet topluluğun hepsi yedi ve doydu. Topluluk yetmiş ya da seksen kişiydi. Müttefekun aleyh. Bir rivayette şöyledir: On kişi girip on kişi çıkmaya devam etti; nihayet içlerinden girip doyuncaya kadar yemeyen hiç kimse kalmadı. Sonra [Resûlullah] kalan yemeği topladı; bir de baktılar ki yemek, ondan yemeye başladıkları zamanki kadardı. Bir başka rivayette şöyledir: Onar onar yediler; nihayet seksen kişiye böyle yaptı. Bundan sonra Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem ve ev halkı yedi ve geriye de yemek bıraktılar. Bir başka rivayette şöyledir: Sonra komşularına ulaştıracakları kadar da artırdılar. Enes'ten gelen bir başka rivayette ise şöyle dedi: Bir gün Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanına geldim; onu ashâbıyla birlikte otururken buldum, karnına bir sargı bağlamıştı. Ashâbından bazılarına: “Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem karnını niçin bağladı?” diye sordum. “Açlıktan” dediler. Bunun üzerine Ümmü Süleym bint Milhân'ın kocası olan Ebû Talha'nın yanına gittim ve: “Babacığım, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in karnına bir sargı bağladığını gördüm; ashâbından bazılarına sordum, ‘Açlıktan’ dediler” dedim. Ebû Talha annemin yanına girdi ve: “Bir şey var mı?” diye sordu. Annem: “Evet, yanımda birkaç parça ekmek ve birkaç hurma var. Eğer Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bize yalnız gelirse onu doyururuz, ama yanında bir başkası daha gelirse onlara az gelir...” dedi ve râvi hadisin tamamını zikretti.