611. Hadis
وعن عبد الله بن مسعود رضي الله عنه ، عن النبي صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( لاَ يَدْخُلُ الجَنَّةَ مَنْ كَانَ في قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّة مِنْ كِبْرٍ ! )) فَقَالَ رَجُلٌ : إنَّ الرَّجُلَ يُحِبُّ أنْ يَكُونَ ثَوْبُهُ حَسَناً ، ونَعْلُهُ حَسَنَةً ؟ قَالَ : (( إنَّ اللهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الجَمَالَ ، الكِبْرُ : بَطَرُ الحَقِّ وَغَمْطُ النَّاسِ )) رواه مسلم . (( بَطَرُ الحَقِّ )) : دَفْعُهُ وَرَدُّهُ عَلَى قَائِلِهِ ، وَ(( غَمْطُ النَّاسِ )) : احْتِقَارُهُمْ .
Abdullah b. Mes'ûd radıyallâhu anh'den, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildi; şöyle buyurdu: “Kalbinde zerre ağırlığınca kibir bulunan kimse cennete giremez!” Bir adam: “İnsan elbisesinin güzel olmasını ve ayakkabısının güzel olmasını sever?” dedi. Buyurdu ki: “Şüphesiz Allah güzeldir, güzelliği sever. Kibir ise hakkı reddetmek ve insanları küçük görmektir.” Müslim rivayet etmiştir. Betarü'l-hak (بَطَرُ الحَقِّ) “hakkı savmak ve söyleyene reddetmek”, gamtü'n-nâs (غَمْطُ النَّاسِ) ise “insanları hor görmek” demektir.
612. Hadis
وعن سلمة بن الأكوع رضي الله عنه : أنّ رَجُلاً أكَلَ عِنْدَ رسول الله صلى الله عليه وسلم بشمالِهِ ، فَقَالَ : (( كُلْ بيَمِينِكَ )) قَالَ : لاَ أسْتَطِيعُ ! قَالَ : (( لا اسْتَطَعْتَ )) مَا مَنَعَهُ إِلاَّ الكِبْرُ . قَالَ : فما رفَعها إِلَى فِيهِ . رواه مسلم .
Seleme b. el-Ekva' radıyallâhu anh'den rivayet edildi ki: Bir adam Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanında sol eliyle yemek yedi. Bunun üzerine [Resûlullah]: “Sağ elinle ye” buyurdu. Adam: “Yapamıyorum!” dedi. [Resûlullah]: “Yapamaz olasın!” buyurdu. Onu bundan alıkoyan şey yalnızca kibirdi. [Râvi] dedi ki: Adam bir daha elini ağzına götüremedi. Müslim rivayet etmiştir.
613. Hadis
وعن حارثة بن وهْبٍ رضي الله عنه ، قَالَ : سَمِعْتُ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، يقول : (( ألا أُخْبِرُكُمْ بأهْلِ النَّار : كلُّ عُتُلٍ جَوّاظٍ مُسْتَكْبرٍ )) متفقٌ عَلَيْهِ ، وتقدم شرحه في بابِ ضعفةِ المسلمين .
Hârise b. Vehb radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Size cehennemlikleri haber vereyim mi? Kaba, cimri ve kibirli olan herkestir.” Müttefekun aleyh. Açıklaması Müslümanların Zayıfları Bâbı'nda geçmişti.
614. Hadis
وعن أَبي سعيد الخدري رضي الله عنه ، عن النبي صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( احْتَجّتِ الجَنَّةُ وَالنَّارُ ، فَقَالَت النَّارُ : فيَّ الْجَبَّارُونَ والمُتَكَبِّرُونَ . وقالتِ الجَنَّةُ : فيَّ ضُعفاءُ الناس ومساكينُهُم ، فقضى اللهُ بَينهُما : إنكِ الجنّةُ رَحْمَتِي أرْحَمُ بِك مَنْ أشَاءُ ، وَإنَّكِ النَّارُ عَذَابِي أُعَذِّبُ بِكِ مَنْ أشَاءُ ، وَلِكِلَيْكُمَا عَلَيَّ مِلْؤُهَا )) رواه مسلم .
Ebû Saîd el-Hudrî radıyallâhu anh'den, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildi; şöyle buyurdu: “Cennet ile cehennem tartıştı. Cehennem: ‘Bende zorbalar ve kibirlenenler var’ dedi. Cennet ise: ‘Bende insanların zayıfları ve yoksulları var’ dedi. Bunun üzerine Allah aralarında şöyle hükmetti: ‘Ey cennet, sen benim rahmetimsin; seninle dilediğime merhamet ederim. Ey cehennem, sen de benim azabımsın; seninle dilediğime azap ederim. İkinizi de doldurmak bana aittir.’” Müslim rivayet etmiştir.
615. Hadis
وعن أَبي هريرة رضي الله عنه : أنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( لاَ يَنْظُرُ اللهُ يَوْمَ القِيَامَةِ إِلَى مَنْ جَرَّ إزَارَهُ بَطَراً )) متفقٌ عَلَيْهِ .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah kıyamet günü, kibirlenerek izârını (belden aşağı bağlanan örtüsünü) yerde sürüyen kimseye rahmet nazarıyla bakmaz.” Müttefekun aleyh.
616. Hadis
وعنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( ثَلاَثَةٌ لاَ يُكَلِّمُهُمُ اللهُ يَوْمَ القِيَامَة ، وَلاَ يُزَكِّيهِمْ ، وَلاَ يَنْظُرُ إلَيْهِمْ ، وَلَهُمْ عَذَابٌ ألِيمٌ : شَيْخٌ زَانٍ ، وَمَلِكٌ كَذَّابٌ ، وَعَائِلٌ مُسْتَكْبِرٌ )) رواه مسلم . (( العَائِلُ )) : الفَقِيرُ .
Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Üç kişi vardır ki kıyamet günü Allah onlarla konuşmaz, onları temize çıkarmaz ve onlara rahmet nazarıyla bakmaz. Onlar için elem verici bir azap vardır: Zina eden yaşlı, yalancı hükümdar ve kibirlenen âil.” Müslim rivayet etmiştir. el-Âil (العَائِلُ) “fakir” demektir.
617. Hadis
وعنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( قَالَ الله عز وجل : العِزُّ إزَاري ، والكبرياءُ رِدائي ، فَمَنْ يُنَازِعُنِي في وَاحِدٍ منهما فَقَد عَذَّبْتُهُ )) رواه مسلم .
Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah azze ve celle şöyle buyurdu: ‘İzzet benim izârım (belden aşağı örtüm), büyüklük ise ridâmdır (üst örtümdür). Kim bunlardan birinde benimle çekişmeye kalkarsa ona azap ederim.’” Müslim rivayet etmiştir.
618. Hadis
وعنه : أنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( بَيْنَمَا رَجُلٌ يَمشِي في حُلَّةٍ تُعْجِبُهُ نَفْسُهُ ، مُرَجِّلٌ رَأسَهُ ، يَخْتَالُ فِي مَشْيَتهِ ، إِذْ خَسَفَ اللهُ بِهِ ، فَهُوَ يَتَجَلْجَلُ في الأَرضِ إِلَى يَوْمِ القِيَامَةِ )) متفقٌ عَلَيْهِ . (( مُرَجِّلٌ رَأسَهُ )) : أيْ مُمَشِّطُهُ، (( يَتَجَلْجَلُ )) بالجيمين : أيْ يَغُوصُ وَيَنْزِلُ.
Yine ondan rivayet edildi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Vaktiyle bir adam, üzerinde iki parçalı güzel bir elbise olduğu hâlde kendi kendini beğenerek, saçını taramış ve yürüyüşünde çalım satarak yürürken Allah onu yerin dibine geçirdi. O kimse kıyamet gününe kadar yerin dibine doğru batıp gitmektedir.” Müttefekun aleyh. Müreccilün re'sehû (مُرَجِّلٌ رَأسَهُ) “saçını taramış” demektir. İki cim harfiyle yetecelcelü (يَتَجَلْجَلُ) ise “batar ve aşağı doğru iner” demektir.
619. Hadis
وعن سَلَمةَ بنِ الأكْوَعِ رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( لاَ يَزَالُ الرَّجُلُ يَذْهَبُ بِنَفْسِهِ حَتَّى يُكْتَبَ في الجبَّارِين ، فَيُصيبَهُ مَا أصَابَهُمْ )) رواه الترمذي ، وقال: (( حديث حسن )) . (( يَذْهَبُ بِنَفْسِهِ )) أيْ : يَرْتَفِعُ وَيَتَكبَّرُ .
Seleme b. el-Ekva' radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kişi kendini beğenip böbürlenmeye devam eder de sonunda zorbalar arasına yazılır ve onların başına gelen azap ona da isabet eder.” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen bir hadistir” demiştir. Yezhebü binefsihî (يَذْهَبُ بِنَفْسِهِ) “kendini yüksek görür ve kibirlenir” demektir.