1312. Hadis
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى، قَالَ كَانَ سَهْلُ بْنُ حُنَيْفٍ وَقَيْسُ بْنُ سَعْدٍ قَاعِدَيْنِ بِالْقَادِسِيَّةِ، فَمَرُّوا عَلَيْهِمَا بِجَنَازَةٍ فَقَامَا. فَقِيلَ لَهُمَا إِنَّهَا مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ، أَىْ مِنْ أَهْلِ الذِّمَّةِ فَقَالاَ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَقَامَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهَا جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ. فَقَالَ " أَلَيْسَتْ نَفْسًا ". وَقَالَ أَبُو حَمْزَةَ عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَمْرٍو، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، قَالَ كُنْتُ مَعَ قَيْسٍ وَسَهْلٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالاَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَ زَكَرِيَّاءُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى كَانَ أَبُو مَسْعُودٍ وَقَيْسٌ يَقُومَانِ لِلْجِنَازَةِ.
Âdem bize tahdis etti, Şu’be bize tahdis etti, Amr b. Murre bize tahdis etti; [o şöyle] dedi: Abdurrahman b. Ebî Leylâ’dan işittim; o [şöyle] dedi: Sahl b. Huneyf ve Kays b. Sa’d, Kadisiye’de oturuyorlardı. Yanlarından bir cenaze geçti, ikisi de ayağa kalktılar. Kendilerine: “[Bu geçen cenaze] bu yerin halkındandır (ehlü’l-arz) —yani zimmîlerdendir (gayrimüslim vatandaşlardandır)—” denildi. Bunun üzerine [o ikisi] şöyle dediler: “Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’in yanından bir cenaze geçmişti de o ayağa kalkmıştı. [Yanındakiler]: ‘Bu bir Yahudi cenazesidir’ [ona neden ayağa kalkıyorsun?] deyince [Nebi]: ‘O da bir can (nefis) değil mi?’ buyurmuştu.” Ebû Hamza; el-A’meş’ten, o Amr’dan, o da İbn Ebî Leylâ’dan [naklederek şöyle] dedi: “[Ben] Kays ve Sahl radıyallâhu anhumâ ile beraberdim. [Onlar]: ‘Biz Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem ile beraberdik [ve bu hadiseye şahit olduk]’ dediler.” Zekeriyyâ ise Şa’bî’den, o da İbn Ebî Leylâ’dan [naklen] [şöyle] dedi: “Ebû Mes’ûd ve Kays [cenaze geçtiğinde ona saygı göstermek için] ayağa kalkarlardı.”