2560. Hadis
وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ إِنَّ بَرِيرَةَ دَخَلَتْ عَلَيْهَا تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا وَعَلَيْهَا خَمْسَةُ أَوَاقٍ، نُجِّمَتْ عَلَيْهَا فِي خَمْسِ سِنِينَ، فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ وَنَفِسَتْ فِيهَا أَرَأَيْتِ إِنْ عَدَدْتُ لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً، أَيَبِيعُكِ أَهْلُكِ، فَأُعْتِقَكِ، فَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا، فَعَرَضَتْ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ فَقَالُوا لاَ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ لَنَا الْوَلاَءُ. قَالَتْ عَائِشَةُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ. فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ". ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ، مَنِ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهْوَ بَاطِلٌ، شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ ".
Leys dedi ki: Bana Yunus tahdis etti. [O] İbn Şihab'dan [nakletti]. Urve dedi ki: Aişe —radıyallahu anha— dedi ki: Berire, kitabeti (hürriyet sözleşmesi taksitleri) hakkında ondan yardım istemek üzere [Aişe'nin] yanına geldi. Üzerinde beş ukiyye [borç] vardı ve bu beş yılda [yılda bir ukiyye olmak üzere] taksitlendirilmişti. Aişe ona —kendisini sevdiği/arzuladığı (veya ona kıymet verdiği) için— şöyle dedi: “Ne dersin? Eğer onlar için [borcunu] tek seferde ödesem, ailen seni bana satar mı? Ben de seni azat ederim ve böylece velâ (azatlık) hakkın benim olur.” Berire ailesine gitti ve bunu onlara arz etti. Onlar: “Hayır, velâ hakkının bize ait olması dışında [kabul etmeyiz],” dediler. Aişe dedi ki: Resulullah'ın —sallallâhu aleyhi ve sellem— yanına girdim ve bunu ona zikrettim. Resulullah —sallallâhu aleyhi ve sellem— ona [Aişe'ye] şöyle buyurdu: “Onu satın al ve azat et. Çünkü velâ (azatlık) hakkı, sadece azat edene aittir.” Sonra Resulullah —sallallâhu aleyhi ve sellem— ayağa kalktı ve şöyle buyurdu: “İnsanlara (bazı adamlara) ne oluyor ki Allah'ın Kitabı'nda olmayan şartları ileri sürüyorlar? Kim Allah'ın Kitabı'nda olmayan bir şartı koşarsa, o [şart] batıldır. Allah'ın şartı daha haklı ve daha sağlamdır.”