2565. Hadis
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ أَيْمَنَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَيْمَنُ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقُلْتُ كُنْتُ غُلاَمًا لِعُتْبَةَ بْنِ أَبِي لَهَبٍ، وَمَاتَ وَوَرِثَنِي بَنُوهُ، وَإِنَّهُمْ بَاعُونِي مِنَ ابْنِ أَبِي عَمْرٍو، فَأَعْتَقَنِي ابْنُ أَبِي عَمْرٍو، وَاشْتَرَطَ بَنُو عُتْبَةَ الْوَلاَءَ. فَقَالَتْ دَخَلَتْ بَرِيرَةُ وَهْىَ مُكَاتَبَةٌ فَقَالَتِ اشْتَرِينِي وَأَعْتِقِينِي. قَالَتْ نَعَمْ. قَالَتْ لاَ يَبِيعُونِي حَتَّى يَشْتَرِطُوا وَلاَئِي. فَقَالَتْ لاَ حَاجَةَ لِي بِذَلِكَ. فَسَمِعَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوْ بَلَغَهُ، فَذَكَرَ لِعَائِشَةَ، فَذَكَرَتْ عَائِشَةُ مَا قَالَتْ لَهَا، فَقَالَ " اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا، وَدَعِيهِمْ يَشْتَرِطُونَ مَا شَاءُوا ". فَاشْتَرَتْهَا عَائِشَةُ فَأَعْتَقَتْهَا وَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا الْوَلاَءَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ، وَإِنِ اشْتَرَطُوا مِائَةَ شَرْطٍ ".
Ebu Nuaym bize tahdis etti. [Dedi ki]: Abdulvahid b. Eymen bize tahdis etti. [O] dedi ki: Babam Eymen bana tahdis etti. [Babam] dedi ki: Aişe'nin —radıyallahu anha— yanına girdim ve dedim ki: “Ben Utbe b. Ebi Leheb'in kölesiydim. O öldü ve oğulları beni miras aldı. Onlar beni İbn Ebi Amr'a sattılar. İbn Ebi Amr beni azat etti; ancak Utbe'nin oğulları velâ hakkını şart koştular.” [Bunun üzerine] Aişe dedi ki: “Berire —mükateb iken— yanıma girdi ve dedi ki: ‘Beni satın al ve azat et.’ Ben: ‘Olur,’ dedim. O [Berire] dedi ki: ‘Velâ hakkımı şart koşmadıkça beni satmazlar.’ Ben: ‘Buna ihtiyacım yok [istemem],’ dedim.” Nebi —sallallâhu aleyhi ve sellem— bunu işitti —veya bu ona ulaştı—. Bunu Aişe'ye zikretti. Aişe de [Berire'nin] ona söylediklerini zikretti. Bunun üzerine [Nebi] buyurdu ki: “Onu satın al ve azat et. Bırak diledikleri şartı koşsunlar.” Aişe onu satın aldı ve azat etti. Ailesi de velâ hakkını şart koştular. Bunun üzerine Nebi —sallallâhu aleyhi ve sellem— buyurdu ki: “Velâ (azatlık hakkı) azat edene aittir; velev yüz şart koşsalar bile.”