2726. Hadis
حَدَّثَنَا خَلاَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ أَيْمَنَ الْمَكِّيُّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ دَخَلَتْ عَلَىَّ بَرِيرَةُ وَهْىَ مُكَاتَبَةٌ، فَقَالَتْ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ اشْتَرِينِي فَإِنَّ أَهْلِي يَبِيعُونِي فَأَعْتِقِينِي قَالَتْ نَعَمْ. قَالَتْ إِنَّ أَهْلِي لاَ يَبِيعُونِي حَتَّى يَشْتَرِطُوا وَلاَئِي. قَالَتْ لاَ حَاجَةَ لِي فِيكِ. فَسَمِعَ ذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوْ بَلَغَهُ، فَقَالَ " مَا شَأْنُ بَرِيرَةَ فَقَالَ اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا وَلْيَشْتَرِطُوا مَا شَاءُوا ". قَالَتْ فَاشْتَرَيْتُهَا فَأَعْتَقْتُهَا، وَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا وَلاَءَهَا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ، وَإِنِ اشْتَرَطُوا مِائَةَ شَرْطٍ ".
Hallâd b. Yahya bize tahdis etti. [Dedi ki]: Abdülvâhid b. Eymen el-Mekkî bize tahdis etti. [O] babasından [nakletti]. [Babasının] şöyle dedi: Aişe —radıyallahu anha—'nın huzuruna girdim. [Aişe] şöyle anlatmıştır: Berîre yanıma geldi; o zaman kendisi [özgürlük bedeli antlaşması yapmış] bir mukâteb idi. “Ey Müminlerin Annesi! Beni satın al; zira sahiplerim beni sana satacaklar, [aldıktan sonra] beni azad et,” dedi. Ben: “Peki,” dedim. Berîre: “Lakin sahiplerim, velâ hakkım [azatlık bağı] onlarda kalması şartıyla satacaklarını söylüyorlar,” deyince; ben: “Öyleyse bu şartla seni almaya ihtiyacım yok,” dedim. Nebi —sallallâhu aleyhi ve sellem— bunu işitti —veya durum ona bildirildi— ve: “Berîre'nin meselesi nedir?” buyurdu. [Mahiyeti öğrenince]: “Onu satın al ve azad et; bırak onlar istedikleri şartı koşsunlar!” buyurdu. Bunun üzerine onu satın alıp azad ettim. Sahipleri [hâlâ] velâ hakkını kendileri için şart koşuyorlardı. Lakin Nebi —sallallâhu aleyhi ve sellem—: “Velâ hakkı ancak azad eden kimseye aittir; isterse yüz tane [geçersiz] şart koşsunlar [bu asla değişmez],” buyurdu.