Tefsir Kitabı

El-Buhari · Sahih-i Buhari (Standart Arapça Metin) · Türkçe çeviri

4498. Hadis

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ كَانَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ الْقِصَاصُ، وَلَمْ تَكُنْ فِيهِمُ الدِّيَةُ فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى لِهَذِهِ الأُمَّةِ ‏{‏كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنْثَى بِالأُنْثَى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌ‏}‏ فَالْعَفْوُ أَنْ يَقْبَلَ الدِّيَةَ فِي الْعَمْدِ ‏{‏فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ‏}‏ يَتَّبِعُ بِالْمَعْرُوفِ وَيُؤَدِّي بِإِحْسَانٍ، ‏{‏ذَلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ‏}‏ وَرَحْمَةٌ مِمَّا كُتِبَ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ‏.‏ ‏{‏فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ‏}‏ قَتَلَ بَعْدَ قَبُولِ الدِّيَةِ‏.‏

Bize el-Humeydî tahdis etti, bize Süfyan tahdis etti, bize Amr tahdis etti, [o] dedi ki: Mücâhid'den işittim, [o] dedi ki: İbn Abbâs radıyallahu anhuma'dan işittim, [o] şöyle diyordu: "İsrailoğulları'nda kısas vardı [fakat] onlarda diyet yoktu. Bunun üzerine Allah Teâlâ bu ümmete şöyle buyurdu: {كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنْثَى بِالأُنْثَى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌ} “Ey iman edenler! Öldürülenler hakkında size kısas farz kılındı. Hüre hür, köleye köle, kadına kadın (kısas edilir). Ancak her kimin cezası, kardeşi (öldürülenin velisi) tarafından bir miktar bağışlanırsa...” (el-Bakara, 178). [Ayetten murat edilen] 'Affetmek'; kasten adam öldürmede diyet kabul etmektir. {فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ} “...artık masiyet gütmeden hakkaniyetle (diyeti) talep etmek ve borçlunun da ona güzellikle ödeme yapmasıdır.” (el-Bakara, 178) [Yani davacı] güzellikle talep eder, [borçlu da] güzellikle öder. {ذَلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ} “İşte bu, Rabbinizden bir hafifletmedir” (el-Bakara, 178). Yani sizden öncekilere yazılan [farz kılınan] şeye nazaran bir rahmettir. {فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ} “Kim bundan sonra tecavüzde bulunursa [haddi aşarsa], onun için elem dolu bir azap vardır.” (el-Bakara, 178). [Ayetten murat]; diyeti kabul ettikten sonra [katili] öldürmektir."