5124. Hadis
وَقَالَ لِي طَلْقٌ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، {فِيمَا عَرَّضْتُمْ} يَقُولُ إِنِّي أُرِيدُ التَّزْوِيجَ، وَلَوَدِدْتُ أَنَّهُ تَيَسَّرَ لِي امْرَأَةٌ صَالِحَةٌ. وَقَالَ الْقَاسِمُ يَقُولُ إِنَّكِ عَلَىَّ كَرِيمَةٌ، وَإِنِّي فِيكِ لَرَاغِبٌ، وَإِنَّ اللَّهَ لَسَائِقٌ إِلَيْكِ خَيْرًا. أَوْ نَحْوَ هَذَا. وَقَالَ عَطَاءٌ يُعَرِّضُ وَلاَ يَبُوحُ يَقُولُ إِنَّ لِي حَاجَةً وَأَبْشِرِي، وَأَنْتِ بِحَمْدِ اللَّهِ نَافِقَةٌ. وَتَقُولُ هِيَ قَدْ أَسْمَعُ مَا تَقُولُ. وَلاَ تَعِدُ شَيْئًا وَلاَ يُوَاعِدُ وَلِيُّهَا بِغَيْرِ عِلْمِهَا، وَإِنْ وَاعَدَتْ رَجُلاً فِي عِدَّتِهَا ثُمَّ نَكَحَهَا بَعْدُ لَمْ يُفَرَّقْ بَيْنَهُمَا. وَقَالَ الْحَسَنُ {لاَ تُوَاعِدُوهُنَّ سِرًّا} الزِّنَا. وَيُذْكَرُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ {الْكِتَابُ أَجَلَهُ} تَنْقَضِي الْعِدَّةُ.
Talk [bin Gannâm] bana şöyle dedi: Bize Zâide; Mansûr'dan, [o] Mücâhid'den, [o da] İbn Abbas [radıyallahu anhumâ]'dan { فِيمَا عَرَّضْتُمْ } “(Kadınlara) üstü kapalı teklif ettiğiniz [şeyden dolayı size bir günah yoktur]” (el-Baqara, 235) ayeti hakkında [şöyle] nakletti: “[Kişinin kadına]: ‘Kuşkusuz ben evlenmek istiyorum ve kendime salih bir kadının kolaylaştırılmasını arzu ediyorum’ demesidir.” el-Kâsım şöyle dedi: “[Kişinin kadına]: ‘Sen benim yanımda değerlisin, sana karşı rağbetim var ve Allah elbet senin için bir hayır takdir edecektir’ veya buna benzer sözler söylemesidir.” Atâ ise [şöyle] dedi: “[Kişi] niyetini açığa vurmadan üstü kapalı ifade eder. Mesela: ‘Benim [evlenmeye] ihtiyacım var, müjde hayırlısı olsun; sen de Allah'a hamdolsun kıymetli bir kadınsın’ der. Kadın da: ‘Söylediklerini işitiyorum’ der.” [Ancak bu durumda adam kadından kesin] bir söz almaz. Kadının velisi de onun bilgisi dışında [adama kesin] söz veremez. Şayet kadın iddeti [bekleme süresi] içindeyken bir adamla [evlenmek üzere kesin] sözleşir ve iddet bittikten sonra adam onunla evlenirse, nikahları sahih olur, araları ayrılmaz. el-Hasan; { لاَ تُوَاعِدُوهُنَّ سِرًّا } “Onlarla gizlice sözleşmeyin” (el-Baqara, 235) ayeti hakkında: “[Buradaki gizli sözden kasıt] zinadır” dedi. İbn Abbas'tan; { الْكِتَابُ أَجَلَهُ } “Kitap [yazılı süre] vaktine erişinceye kadar” (el-Baqara, 235) ayeti hakkındaki tefsiri: “İddet sona erene kadar” şeklinde zikredilir.